Question

Difficulty: Very hardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de görülen iklim tipleri içerisinde en geniş yayılış alanına sahip olanlardan biri olan Akdeniz iklimi; enlem, yükselti ve karasallık derecesine bağlı olarak "Asıl Akdeniz Tipi", "Marmara Geçiş Tipi" ve "Güneydoğu Anadolu Tipi" şeklinde bölgesel farklılıklar gösterir. Aşağıdaki tabloda bu üç farklı iklim varyasyonunun karakteristik sıcaklık ve yağış verileri gösterilmiştir:

VaryasyonOcak Ortalaması (C^\circ\text{C})Temmuz Ortalaması (C^\circ\text{C})Yıllık Yağış Rejimi
I. Tip10,110,128,428,4Kış Maksimumu
II. Tip5,25,224,124,1Kış Maksimumu
III. Tip3,53,530,230,2Kış Maksimumu

Tablodaki veriler ve bu iklim tiplerinin Türkiye coğrafyasındaki dağılış özellikleri dikkate alındığında, bu üç iklim alt tipi için aşağıdakilerden hangisi ortak bir özellik olarak gösterilemez?

  1. A
    Yıllık toplam yağış miktarının mevsimsel dağılışında en büyük payın kış mevsimine ait olması
  2. B
    Yaz kuraklığının belirginleşmesinde subtropikal yüksek basınç merkezlerinin (Asor vb.) alçalıcı hava hareketlerinin etkili olması
  3. Kış ılıklığının, turunçgil ve muz gibi soğuğa hassas tropikal/subtropikal ürünlerin ticari üretimine imkan tanıyacak düzeyde olmasıAnswer
  4. D
    Yağış oluşumunda farklı karakterdeki hava kütlelerinin karşılaşmasıyla oluşan cephesel (frontal) sistemlerin baskın rol oynaması
  5. E
    Yaz aylarındaki buharlaşma şiddetinin, yıllık toplam yağış miktarının üzerine çıkacak kadar yüksek seyretmesi

Answer

Kış ılıklığının, turunçgil ve muz gibi soğuğa hassas ürünlerin üretimine imkan tanıyacak düzeyde olması, bu üç iklim alt tipinin ortak bir özelliği değildir.
Akdeniz ikliminin üç alt tipinde de yağış rejimi (kış maksimumu) ve yaz kuraklığı ortak olsa da, 'kış ılıklığı' derecesi ciddi farklar gösterir. Asıl Akdeniz tipinde (I. Tip) Ocak ayı ortalaması 10C10^\circ\text{C} iken, Marmara Geçiş tipinde (II. Tip) 5C5^\circ\text{C} ve Güneydoğu Anadolu tipinde (III. Tip) 3C3^\circ\text{C} civarına düşer. Bu durum, kış ılıklığına duyarlı olan turunçgil, muz veya zeytin gibi ürünlerin Marmara ve Güneydoğu Anadolu'da Asıl Akdeniz tipindeki kadar geniş ve elverişli bir saha bulmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki verilerin analiz edilmesi
I. Tip 10,1C10,1^\circ\text{C} (Asıl Akdeniz), II. Tip 5,2C5,2^\circ\text{C} (Marmara Geçiş), III. Tip 3,5C3,5^\circ\text{C} (Güneydoğu Anadolu) Ocak ortalamalarına sahiptir.
Sıcaklık farkları, kış ılıklığının bölgeler arasında ciddi farklılık gösterdiğini kanıtlar.
2
Yağış rejimlerinin karşılaştırılması
Her üç merkezin de en fazla yağışı kışın alması, rejim benzerliğini gösterir.
Rejim ortak olsa da termik koşullar (sıcaklık) farklıdır.
3
Tarımsal sınırların değerlendirilmesi
Turunçgil ve muz gibi ürünler için Ocak ayı ortalamasının 10C10^\circ\text{C} civarında olması gerekir; 35C3-5^\circ\text{C} olan yerlerde bu ürünler ticari olarak yetişemez.
Kış sıcaklıklarının don olayına neden olabilecek seviyelere inmesi Marmara ve Güneydoğu'da bu ürünleri sınırlar.

Key Concept

Akdeniz İkliminin Bölgesel Varyasyonları (Asıl, Marmara, Güneydoğu Anadolu)

Hints

1
Tablodaki Ocak ayı sıcaklıklarına odaklanın; değerler arasında yaklaşık 7C7^\circ\text{C}'lik bir fark var.
2
Bir bölgede Akdeniz yağış rejiminin görülmesi, o bölgenin her zaman çok ılık bir kış geçireceği anlamına gelmez.

Practice More

Marmara Geçiş İklimi'nin Karadeniz ikliminden hangi yönlerle ayrıldığını da inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question