Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu; 3636^\circ-4242^\circ Kuzey paralelleri ile 2626^\circ-4545^\circ Doğu meridyenleri arasında yer almasıdır. Bu konum; ülkenin ikliminden yerel saatine, gölge boylarından rüzgâr yönlerine kadar pek çok coğrafi özelliği üzerinde belirleyicidir.

Buna göre, aşağıda verilen durumlardan hangisinin ortaya çıkmasında Türkiye'nin mutlak konumunun bir etkisinden söz edilemez?

  1. A
    2121 Haziran tarihinde kuzeye gidildikçe gündüz süresinin uzaması, güneyde ise gece süresinin daha kısa olması
  2. B
    Yatay bir düzleme dikilen çubuğun gölge boyunun yıl boyunca hiçbir zaman sıfır olmaması ve öğle vaktinde daima kuzeyi göstermesi
  3. C
    Kış mevsiminde görülen yağışların büyük bir bölümünün, farklı karakterdeki hava kütlelerinin karşılaşmasıyla oluşan cephesel kökenli yağışlar olması
  4. Aynı gün içerisinde farklı bölgelerde farklı mevsimsel özelliklerin (örneğin bir yerde denize girilirken diğerinde kar yağışı) görülmesiAnswer
  5. E
    Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasında 11 saat 1616 dakikalık yerel saat farkının bulunması

Answer

Aynı gün içinde farklı bölgelerde farklı iklim/mevsim özelliklerinin yaşanması, Türkiye'nin özel (göreceli) konumunun bir sonucudur.
Aynı gün veya aynı an içerisinde Türkiye'nin farklı yerlerinde farklı hava durumlarının veya mevsimsel özelliklerin görülmesi (örneğin Erzurum'da kar varken Antalya'da güneşli hava olması), Türkiye'nin yer şekillerinin engebeli olmasından ve yükseltinin kısa mesafede değişmesinden kaynaklanır. Bu özellikler 'özel konum' (göreceli konum) başlığı altında incelenir.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak konum ve özel konum ayrımını yapın.
Mutlak konum enlem ve boylamla ilgilidir; özel konum ise yükselti, yer şekilleri ve denizellik gibi faktörleri kapsar.
Soruda mutlak konumun etkisi olmayan durumu bulmak için özel konum faktörlerini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki özellikleri coğrafi nedenleriyle eşleştirin.
A, B ve C seçenekleri enlem (paralel) etkisiyle; E seçeneği boylam (meridyen) etkisiyle açıklanırken; D seçeneği yükselti ve yer şekilleriyle ilgilidir.
Türkiye'de kısa mesafede iklimin değişmesi 'aynı anda' ifadesiyle vurgulanan bir özel konum sonucudur.

Key Concept

Matematik (Mutlak) Konum vs. Özel (Göreceli) Konum

Practice More

Türkiye'nin özel konumunun ekonomik ve jeopolitik sonuçlarını inceleyerek mutlak konumla olan farklarını pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question