Question

Difficulty: MediumSıfatlar (Ön Adlar)

Kamu kurumlarında yeni bir çalışma modeline geçilmesiyle birlikte, beşer personelden oluşan küçük grupların birkaç ay sürecek yoğun bir hazırlık sürecine girmesi planlanmaktadır.

Bu cümledeki koyu yazılmış sıfatlarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    "yeni" sözcüğü, niteleme sıfatı görevinde kullanılmış basit yapılı bir sıfattır.
  2. "beşer" sözcüğü, belirtme sıfatı görevinde kullanılmış basit yapılı bir sıfattır.Answer
  3. C
    "küçük" sözcüğü, ismi nitelik yönünden belirleyen basit bir niteleme sıfatıdır.
  4. D
    "birkaç" sözcüğü, belirtme sıfatı kategorisinde yer alan birleşik yapılı bir sözcüktür.
  5. E
    "yoğun" sözcüğü, fiil kökünden türetilmiş bir niteleme sıfatıdır.

Answer

"beşer" sözcüğünün basit yapılı olduğu yargısı yanlıştır; çünkü bu sözcük üleştirme eki alarak türemiş bir sıfat haline gelmiştir.
Seçeneklerdeki hata, "beşer" sözcüğünün basit yapılı olarak tanımlanmasıdır. Türkçede "-er / -ar" üleştirme ekleri yapım eki kategorisinde değerlendirilir. Dolayısıyla "beş-er" sözcüğü yapı bakımından türemiş bir sıfattır.

Step-by-Step Solution

1
Sözcüklerin görevlerini (niteleme/belirtme) belirle.
"yeni", "küçük", "yoğun" niteleme sıfatıdır; "beşer" (sayı) ve "birkaç" (belgisiz) belirtme sıfatıdır.
Sıfatların isme sorduğumuz 'nasıl' (niteleme) veya 'hangi/kaç' (belirtme) sorularına cevap vermesi gerekir.
2
Sözcüklerin yapılarını (basit, türemiş, birleşik) analiz et.
"yeni", "küçük" basit; "birkaç" birleşik; "yoğun" (yoğ-un) ve "beşer" (beş-er) türemiştir.
Türkçede üleştirme sayı sıfatları (-er/-ar) yapım eki almış kabul edildikleri için türemiş yapılıdır.

Key Concept

Sıfatların Yapısı ve Türleri

Hints

1
Cümledeki sıfatları bulurken 'nasıl' ve 'kaç' sorularını isme sorun.
2
Sayı sıfatlarında üleştirme bildiren eklerin (-er/-ar) sözcüğün yapısını değiştirip değiştirmediğini hatırlayın.
3
Türemiş sıfatlar yapım eki almış olanlardır. 'Beş' köküne gelen '-er' eki bir yapım ekidir.

Practice More

Sıfatların yapısal özelliklerini pekiştirmek için 'kurallı birleşik sıfatlar' konusuna göz atabilirsiniz.

Alternative Method

Sözcükleri tablolaştırarak yapı (Basit/Türemiş/Birleşik) ve tür (Niteleme/Belirtme) yönünden çapraz kontrol yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question