Question

Difficulty: Hardİki Noktanın Kullanımı

Noktalama işaretleri, metnin anlamsal hiyerarşisini kuran ve okuyucuyu yönlendiren temel yapı taşlarıdır. Özellikle iki noktanın (:); açıklama yapma, örnek verme ve aktarma cümlelerini belirtme gibi temel işlevleri bulunur. Bu işlevlerin noktalı virgül (;) ile karıştırılması veya işaretten sonra gelen bölümün büyük/küçük harf kuralına uyulmaması sık yapılan hatalar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Edebî eserlerde kahramanların ruh halini yansıtan şu betimlemeler dikkat çeker: durgun sular, hüzünlü akşamlar ve solgun çiçekler.
  2. Resmî yazışma kuralları gereği şu hususa özellikle dikkat edilmelidir; gönderilen her belgenin bir standart dosya planı kodu bulunmalıdır.Answer
  3. C
    Toplantı salonundaki yetkili kişi, adaylara dönerek şunu sordu: "Sınav başvurusu için gerekli belgeleri tamamladınız mı?"
  4. D
    Türkçede bazı sözcük türleri cümle içinde farklı görevler üstlenebilir: isimler, sıfatlar ve zamirler bu durumun en somut örnekleridir.
  5. E
    Kütüphanenin raflarında aradığım her türde esere rastladım: tarih, felsefe, sosyoloji ve dünya klasikleri.

Answer

Resmî yazışma kuralları gereği... ile başlayan cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede 'şu hususa özellikle dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra bir açıklama yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Cümlede bu kurala aykırı olarak noktalı virgül (;) kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam yapılarını ve noktalama işaretlerinden sonra gelen bölümleri inceleyin.
Dört cümlede örnekleme veya açıklama işlevi doğru işaretle (iki nokta) kurulmuştur.
İki noktanın temel işlevlerini hatırlamak hatayı tespit etmeyi sağlar.
2
'Resmî yazışma kuralları...' ile başlayan cümlede noktalama işaretinin işlevini analiz edin.
İşaretin bulunduğu yerden sonra bir açıklama yapıldığı görülmektedir.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
3
Noktalı virgül ve iki noktanın görev ayrımını kontrol edin.
Cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı için kural ihlali yapılmıştır.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya takımları ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede 'şunlar', 'şu husus', 'şöyle' gibi ifadelerden sonra bir açıklama veya liste geliyorsa iki nokta kullanılması gerektiğini unutmayın.
2
Noktalı virgül (;) genellikle virgülle ayrılmış grupları veya anlamca bağlı cümleleri ayırır, asla açıklama başlatmaz.
3
Hatalı seçenekte 'dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra gelen bölüm bir açıklama cümlesidir. Bu durumda hangi işaretin gelmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

İki noktadan sonra gelen bölümün büyük veya küçük harfle başlama kuralları üzerine pratik yapmak için 'örnekleme' ve 'açıklama' cümleleri arasındaki yapı farklarını inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki noktalama işaretinin yerine 'çünkü' veya 'yani' ifadelerini koymayı deneyin. Eğer bu ifadeler anlamlı oluyorsa, orada iki nokta (:) kullanılması zorunludur.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question