Question

Difficulty: HardMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye'nin idari teşkilat yapısında 'idarenin bütünlüğü' ilkesini sağlamak amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel denetim yolu öngörülmüştür. Buna göre, aşağıda verilen makamlar arasındaki denetim ilişkisi türü bakımından yapılan eşleştirmelerden hangisi, 'merkezden yönetim' (başkent ve taşra) ve 'yerinden yönetim' (mahalli idare) ayrımı dikkate alındığında diğerlerinden farklı bir hukuki nitelik taşır?

  1. A
    İçişleri Bakanı ile Vali arasındaki ilişki
  2. B
    Vali ile Kaymakam arasındaki ilişki
  3. C
    Kaymakam ile İlçe Milli Eğitim Müdürü arasındaki ilişki
  4. Vali ile İl Belediye Başkanı arasındaki ilişkiAnswer
  5. E
    Cumhurbaşkanı ile Bakanlar arasındaki ilişki

Answer

Vali ile İl Belediye Başkanı arasındaki ilişki, merkezi idare ile mahalli idare arasındaki bir denetim olduğu için 'idari vesayet' niteliğindedir; diğer seçeneklerdeki ilişkiler ise aynı tüzel kişilik içindeki 'hiyerarşi' denetimidir.
İdarenin bütünlüğü ilkesine göre, tek bir tüzel kişilik (Devlet Tüzel Kişiliği) içindeki amir ve memur arasındaki denetim yetkisine 'hiyerarşi' denir. Ancak merkezi idare (devlet) ile kendisinden ayrı bir kamu tüzel kişiliği olan birimler (belediye, köy, üniversite vb.) arasındaki sınırlı denetim yetkisine 'idari vesayet' denir. Vali ile İl Belediye Başkanı arasındaki ilişki, merkezin yerel yönetim üzerindeki denetimi olduğundan idari vesayettir ve bu yönüyle hiyerarşik olan diğer seçeneklerden ayrılır.

Step-by-Step Solution

1
Eşleşmelerdeki birimlerin hangi tüzel kişilik içinde yer aldığını belirleyin.
İçişleri Bakanı, Cumhurbaşkanı, Bakanlar, Vali, Kaymakam ve İlçe Müdürleri 'Devlet Tüzel Kişiliği' içinde; Belediye Başkanı ise ayrı bir 'Mahalli İdare Kamu Tüzel Kişiliği' içindedir.
Hukuki ilişkinin türünü belirleyen temel unsur, birimlerin aynı veya farklı tüzel kişiliklere sahip olup olmamasıdır.
2
Aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisini tanımlayın.
Seçeneklerde yer alan İçişleri Bakanı-Vali, Vali-Kaymakam, Kaymakam-Müdür ve Cumhurbaşkanı-Bakan ilişkileri hiyerarşidir.
Merkezi yönetimin (başkent ve taşra) kendi içindeki bütünlüğü hiyerarşi ile sağlanır.
3
Farklı tüzel kişilikler arasındaki denetim yetkisini belirleyin.
Vali (Merkezi İdare - Taşra) ile Belediye Başkanı (Yerinden Yönetim - Mahalli İdare) arasındaki ilişki idari vesayettir.
Merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki anayasal denetim yetkisine idari vesayet denir.

Key Concept

İdari Teşkilatın Bütünlüğü (Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı)

Hints

1
Denetlenen birimin 'belediye' veya 'köy' gibi ayrı bir tüzel kişiliği olup olmadığına bakın.
2
Merkezi yönetimin (Ankara ve valilik/kaymakamlık) kendi içindeki alt-üst ilişkisi her zaman hiyerarşidir.
3
Seçeneklerdeki tek mahalli idare birimi Belediye Başkanıdır; merkezin yerel yönetim üzerindeki denetimi ise farklı bir isimle anılır.

Practice More

İl Genel İdaresi (Merkezi/Taşra) ile İl Özel İdaresi (Mahalli) arasındaki farkları çalışarak bu konudaki kafa karışıklıklarını giderebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question