Osmanlı Devleti'nde taşra teşkilatının mali yapısı, eyaletlerin merkeze olan uzaklığına ve toprak sisteminin işleyişine göre farklılık göstermiştir. Aşağıdaki tabloda bu eyalet türlerinden ikisinin temel özellikleri karşılaştırılmıştır:
| Eyalet Türü | Vergi Toplama Yöntemi | Merkeze Uzaklık | Temel Ekonomik İşlev |
|---|---|---|---|
| Salyanesiz | Tımar (Dirlik) Sistemi | Yakın | Orduya asker yetiştirmek |
| Salyaneli | İltizam Sistemi | Uzak | Hazineye nakit sağlamak |
Bu tablo ve Osmanlı mali düzenindeki uygulamalar dikkate alındığında, Mısır, Yemen ve Tunus gibi 'Salyaneli (Yıllıklı)' eyaletlerin mali işleyişi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Vergi gelirleri doğrudan merkez hazinesine aktarılır ve bölgedeki görevlilerin maaşları nakit olarak ödenir.Answer
- BAraziler mirî statüsünden çıkarılarak mültezimlerin ve yerel idarecilerin özel mülkiyetine devredilir.
- CTüm tarımsal üretim dirlik sistemine ayrılarak tımarlı sipahilerin lojistik ihtiyaçları için kullanılır.
- DBölgedeki ekonomik faaliyetler sadece gayrimüslim tebaadan alınan 'cizye' vergisiyle sınırlı tutulur.
- EVergi toplama yetkisi, veraset yoluyla babadan oğula geçen yerel hanedanlara hukuki olarak bırakılır.
Answer
Salyaneli eyaletlerde vergi gelirleri merkezi hazineye nakit olarak aktarılır ve memur maaşları bu hazineden ödenir.
Salyaneli eyaletler (Mısır, Yemen, Tunus, Habeş vb.), merkeze uzak oldukları için toprak gelirleri dirlik (tımar) olarak dağıtılmaz. Bunun yerine vergiler iltizam usulüyle peşin toplanır ve merkezi hazineye nakit olarak gönderilir. Bu sistem devletin nakit para ihtiyacını karşılamasını sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Salyaneli (Yıllıklı) Eyaletlerin Mali Yapısı ve İltizam Sistemi
Hints
1
'Salyane' kelimesinin 'yıllık' anlamına geldiğini ve merkeze uzak eyaletleri temsil ettiğini düşünün.
2
Bu eyaletlerin temel amacı, Kapıkulu askerlerinin ulufelerini ödemek için gereken nakit parayı sağlamaktır.
3
İltizam sisteminin olduğu yerde topraklar dirlik olarak dağıtılmaz, vergiler peşin (nakit) olarak merkeze gönderilir.
Practice More
İltizam sisteminin yüzyılda 'Malikâne' sistemine dönüşmesinin Osmanlı maliyesi üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Salyaneli ve Salyanesiz eyaletleri 'Nakit' ve 'Asker' anahtar kelimeleriyle eşleştirerek elemenizi yapabilirsiniz. Salyaneli = Nakit para.
Estimated Time:1m 30s