Question

Difficulty: HardDoğu Cephesi ve Gümrü Antlaşması

33 Aralık 19201920 tarihinde TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanan Gümrü Antlaşması'nda yer alan "Ermenistan Hükümeti, Türkiye tarafından kabul edilmeyen hiçbir antlaşmayı tanımayacaktır." hükmü, Milli Mücadele'nin diplomatik seyri açısından stratejik bir dönüm noktasıdır. Bu maddenin içeriği ve TBMM'nin o dönemdeki uluslararası konumu birlikte değerlendirildiğinde, ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz olduğu uluslararası bir sözleşme ile ilk kez tescil edilmiştir.Answer
  2. B
    Türkiye'nin doğu sınırları bugünkü şeklini alarak uluslararası alanda kesinlik kazanmıştır.
  3. C
    İtilaf Devletleri, TBMM Hükümeti'nin siyasi varlığını ve meşruiyetini topluca kabul etmiştir.
  4. D
    Ermenistan, Misak-ı Milli sınırlarını hiçbir taviz verilmeden kabul eden ilk devlet olmuştur.
  5. E
    Mondros Ateşkes Antlaşması'nın tüm hükümleri Ermenistan nezdinde fiilen sona ermiştir.

Answer

Sevr Antlaşması'nın hukuken geçersiz olduğu uluslararası bir sözleşme ile ilk kez tescil edilmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, Gümrü Antlaşması'nın en temel hukuki sonucuna vurgu yapmaktadır. Antlaşmada Ermenistan'ın, TBMM'nin kabul etmediği belgeleri tanımayacağını beyan etmesi, Sevr Antlaşması'nı resmen reddettiği anlamına gelir. Bu, Milli Mücadele tarihinde Sevr'in geçersizliğinin uluslararası bir metne yansıdığı ilk olaydır.

Step-by-Step Solution

1
Madde Analizi
Antlaşmadaki "Türkiye'nin tanımadığı antlaşmayı tanımama" şartı doğrudan Sevr Antlaşması'nı hedef almaktadır.
TBMM'nin o dönemde kabul etmediği en temel belge Sevr Antlaşması'dır.
2
Hukuki Sonuç Çıkarımı
Ermenistan'ın bu maddeyi imzalaması, Sevr'deki haklarından vazgeçmesi demektir.
Uluslararası hukukta bir devletin bir antlaşmayı tanımayacağını beyan etmesi, o antlaşmanın o taraflar arasında hükümsüz kalmasını sağlar.
3
Diplomatik Önemin Tespiti
TBMM ilk kez bir devlete Sevr'in geçersizliğini kabul ettirmiştir.
Bu durum TBMM'nin hem askeri başarısının (Kazım Karabekir ve XVXV. Kolordu) hem de siyasi meşruiyetinin uluslararası tescilidir.

Key Concept

Gümrü Antlaşması'nın Sevr Antlaşması üzerindeki hukuki etkisi ve TBMM'nin ilk diplomatik zaferi.

Hints

1
TBMM'nin o dönemde 'tanımıyorum' dediği en büyük belge Sevr'dir.
2
Ermenistan bu maddeyle Sevr'deki toprak taleplerinden vazgeçmiş olmaktadır.
3
Bir antlaşmanın hukuk dışı olduğunun bir başka devlet tarafından da imzayla kabul edilmesi, o antlaşmanın 'ölü doğduğunu' kanıtlar.

Practice More

Bu antlaşmanın ardından Doğu Cephesi'ndeki birliklerin bir kısmının Batı Cephesi'ne kaydırılmasının I. İnönü Savaşı üzerindeki etkilerini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question