Question

Difficulty: HardYumuşama Döneminde Türkiye

1964 yılında Kıbrıs krizi sırasında ABD Başkanı Johnson tarafından Başbakan İsmet İnönü’ye gönderilen mektupta yer alan; "Türkiye’nin adaya müdahalesi sonucunda Sovyetler Birliği’nin Türkiye’ye saldırması durumunda, NATO müttefiklerinin Türkiye’yi savunma yükümlülüğünün doğmayabileceği" yönündeki ifade, Türk kamuoyunda ve devlet kademesinde büyük bir güven bunalımına yol açmıştır. Bu gelişmenin ardından Türkiye’nin dış politikada "tek boyutlu" yaklaşımdan vazgeçerek benimsediği yeni stratejinin en somut ve ilk büyük yansıması aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sovyetler Birliği ile ilişkileri normalleştirme sürecine girilerek 1965'ten itibaren karşılıklı üst düzey ziyaretlerin başlatılması ve "Çok Yönlü Dış Politika" anlayışına geçilmesiAnswer
  2. B
    Balkan Antantı ve Sadabat Paktı gibi bölgesel ittifakların canlandırılarak Türkiye'nin Batı blokundan tamamen bağımsız bir güvenlik kuşağı oluşturması
  3. C
    Haşhaş ekimi krizinin çözümü karşılığında Avrupa Ekonomik Topluluğu'na (AET) tam üyelik müracaatında bulunularak ekonomik bağımsızlığın öncelenmesi
  4. D
    1961 Anayasası'nda yer alan temel hak ve özgürlüklerin daraltılarak dış tehditlere karşı iç politikada askeri bir vesayet rejiminin tesis edilmesi
  5. E
    Bağlantısızlar Hareketi'ne resmen üye olunarak NATO'nun askeri kanadından tamamen çekilme kararının alınması

Answer

Sovyetler Birliği ile ilişkileri normalleştirme sürecine girilmesi ve Çok Yönlü Dış Politika anlayışının benimsenmesi
Johnson Mektubu, Türkiye'nin 'NATO bizi her durumda korur' varsayımını yıkmıştır. Bu durum, Türkiye'nin dış politikada manevra alanını genişletmek amacıyla SSCB ile ilişkilerini normalleştirmesine ve 'Çok Yönlü Dış Politika' dönemine geçmesine neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Johnson Mektubu'nun içeriğini analiz et
Mektubun NATO'nun savunma garantisini (5. madde) tartışmaya açtığı görüldü
Müttefiklik hukukuna aykırı bu tehdit, Türkiye'nin dış dünyadaki yalnızlığını fark etmesini sağladı.
2
Kıbrıs meselesindeki diplomatik desteği değerlendir
BM'de Türkiye'nin sadece Pakistan gibi birkaç ülkeden destek alabildiği anlaşıldı
Sadece Batı'ya yaslanmanın Kıbrıs gibi milli davalarda yeterli olmadığı kanıtlandı.
3
Uygulanan yeni stratejiyi belirle
Çok Yönlü Dış Politika ve SSCB ile normalleşme (1965)
Türkiye, SSCB ile ekonomik ve siyasi ilişkileri geliştirerek ABD'ye karşı bir denge unsuru oluşturmaya çalıştı.

Key Concept

Çok Yönlü Dış Politika (Johnson Mektubu Sonrası)

Hints

1
Mektup, Türkiye'nin SSCB tehdidine karşı müttefikleri tarafından yalnız bırakılabileceğini ima ediyordu.

Practice More

1975 ABD Ambargosu sonrasında Türkiye'nin İncirlik Üssü'ne yönelik aldığı kararları inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question