Osmanlı Devleti'nde Nisan ( Mart ) tarihinde patlak veren Mart Vakası; ordu içindeki mektepli-alaylı çekişmesi, Volkan gazetesinin kışkırtmaları ve İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne duyulan muhalefetin sonucunda ortaya çıkmıştır. Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun isyanı bastırmasının ardından . Abdülhamid meclis kararıyla tahttan indirilmiş ve Kanun-i Esasi'de demokratikleşme yönünde önemli değişiklikler yapılmıştır.
Bu gelişmeler ve sonuçlar bir arada değerlendirildiğinde, Mart Vakası'nın Türk siyasi tarihindeki önemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut anayasal rejime ve Meşrutiyet düzenine karşı gerçekleştirilen ilk 'gerici' (irticai) nitelikli isyan hareketi olmasıdır.Answer
- BPadişahın mutlak otoritesini sarsılmaz bir hukuki güvence altına alarak parlamenter sistemi ve meclis üstünlüğünü sona erdirmesidir.
- Cİttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ordu ve yönetim üzerindeki denetimini tamamen kaybederek iktidardan uzaklaşmasına yol açmasıdır.
- DLale Devri'nden itibaren süregelen tüm Batılılaşma çabalarının ve yenilik hareketlerinin halkın isteğiyle resmen durdurulmasıdır.
- EOsmanlı Devleti'nde halkın ilk kez bir anayasa talep ederek mutlak monarşiyi barışçıl yollarla sona erdirdiği halk devrimi olmasıdır.
Answer
Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut anayasal rejime ve Meşrutiyet düzenine karşı gerçekleştirilen ilk 'gerici' (irticai) nitelikli isyan hareketi olmasıdır.
Türk siyasi tarihinde ve meşrutiyet ilanları ile başlayan demokratikleşme sürecinde, Mart Vakası mevcut anayasal düzene karşı gerçekleştirilen ilk gerici (irticai) kalkışma olması bakımından tarihi bir öneme sahiptir. Hareket Ordusu'nun müdahalesi ile ordunun rejimi koruma misyonu pekişmiş ve ilk kez bir padişahın halkın temsilcilerinden oluşan Meclis kararıyla görevden alınmasıyla 'milli irade' kavramı güçlenmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mart Vakası, Türk siyasi tarihinde parlamenter sisteme ve anayasal düzene karşı yapılmış ilk rejim karşıtı (irticai) harekettir.
Hints
1
Bu isyanın hedefinin 'kişiler' mi yoksa 'sistem/rejim' mi olduğunu düşünün.
2
Osmanlı tarihinde ilk kez bir ordunun 'meşrutiyeti korumak' amacıyla başkente gelip isyanı bastırdığını hatırlayın.
3
. Meşrutiyet ile gelen yeni düzene karşı yapılan ilk 'irtica' (geriye dönüş) hareketi olduğunu ve . Abdülhamid'in bu olay sonucunda tahttan indirildiğini düşünün.
Practice More
Mart Vakası sonrası yapılan anayasa değişikliklerinin 'Padişah - Meclis' güç dengesini nasıl değiştirdiğini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Estimated Time:1m 30s