Question

Difficulty: HardMerkezi Yönetim (Başkent ve Taşra Teşkilatı)

Türkiye Cumhuriyeti idari yapısında, merkezi yönetimin taşra teşkilatında uygulanan 'yetki genişliği' (deconcentrationdeconcentration ofof powerpower) ilkesi ve bu yetkiyi kullanan mülki idare amirinin hukuki konumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kaymakamlar, ilçenin en büyük mülki amiri sıfatıyla valinin onayına ihtiyaç duymaksızın yetki genişliği ilkesini sınırlı konularda kullanma yetkisine sahiptirler.
  2. B
    Yetki genişliği ilkesi çerçevesinde valinin yaptığı işlemlerden kaynaklanan mali yükümlülükler ve giderler, valiliğin kendi kamu tüzel kişiliği bütçesinden ödenir.
  3. Yetki genişliği ilkesi, merkeze ait bir karar alma yetkisinin taşrada vali tarafından merkeze danışılmadan kullanılmasını sağlar ve bu yetkinin mali sonuçları devlet tüzel kişiliği tarafından üstlenilir.Answer
  4. D
    Vali, anayasal bir zorunluluk olarak yetki genişliği ilkesini sadece ildeki mahalli müşterek hizmetlerin yürütülmesi sırasında belediye meclis kararlarını denetlemek amacıyla kullanabilir.
  5. E
    19821982 Anayasası uyarınca yetki genişliği ilkesi, merkezi yönetimin taşra teşkilatında yer alan bölge müdürlüklerine tanınmış teknik bir ayrıcalıktır.

Answer

Yetki genişliği ilkesi, merkeze ait bir yetkinin taşrada vali tarafından merkeze danışılmadan kullanılmasını sağlar ve bu yetkinin mali sonuçları devlet tüzel kişiliği tarafından üstlenilir.
Yetki genişliği ilkesi, merkezi yönetimin katılığına karşı esneklik sağlayan anayasal bir istisnadır. Bu ilkeye göre vali, ildeki kamu hizmetlerinin aksamaması için merkeze danışmadan devlet adına karar alabilir. Ancak vali devletin bir ajanı olduğu için, bu kararlardan doğan tüm mali yükümlülükler devletin (merkezi) bütçesinden karşılanır. Bu durum, taşra birimlerinin (merkezi yönetimin) kendi başına bir tüzel kişiliğe sahip olmamasının doğal bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Yetki genişliği ilkesinin tanımını analiz et.
Yetki genişliği, merkezi yönetimin bir parçası olan valinin, merkeze danışmadan (talimat beklemeden) karar alabilmesidir.
Hizmetlerin gecikmeden yürütülmesini sağlamak.
2
Yetkinin sahibini belirle.
Anayasa madde 126126 uyarınca bu yetki sadece illerin idaresine (valiye) aittir.
Kaymakam veya bölge müdürlerinin bu yetkisi yoktur.
3
Tüzel kişilik ve bütçe ilişkisini değerlendir.
Valiliklerin ayrı tüzel kişiliği ve bütçesi yoktur; devlet tüzel kişiliğine bağlıdırlar.
Vali tarafından alınan kararların faturası merkeze (devlet bütçesine) aittir.

Key Concept

Yetki Genişliği (Deconcentration)

Hints

1
Yetki genişliği ilkesinin sadece hangi idari birimde kullanılabildiğini hatırlayın.
2
Merkezi yönetimin (Taşra) birimlerinin ayrı bir kamu tüzel kişiliği olup olmadığını düşünün.

Practice More

İl Genel İdaresi ile İl Özel İdaresi arasındaki farkları (tüzel kişilik, bütçe, organlar) karşılaştıran bir tablo hazırlamak bu konudaki karmaşayı giderecektir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question