Question

Difficulty: MediumII. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlı siyasi hayatında "Cemiyet" yapısından "Fırka" (Parti) yapısına geçiş süreci hız kazanmıştır. Bu süreçte devletin otoriter yapısı esnetilmiş ve demokratikleşme yolunda önemli adımlar atılmıştır.

Kanun-i Esasi'de yapılan aşağıdaki düzenlemelerden hangisi, Osmanlı Devleti'nde siyasi partilerin yasal bir statü kazanarak faaliyet göstermesini sağlayan en temel hukuki dayanağı oluşturmuştur?

  1. Cemiyet kurma hakkının anayasal güvence altına alınmasıAnswer
  2. B
    Bakanlar Kurulu'nun Padişah yerine Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu tutulması
  3. C
    Basın üzerindeki sansürün kesin olarak kaldırılması
  4. D
    Padişahın meclisi açma ve kapama yetkisinin sınırlandırılması
  5. E
    Padişahın 113. maddedeki sürgün yetkisinin elinden alınması

Answer

Cemiyet kurma hakkının anayasal güvence altına alınması
Cemiyet kurma hakkının serbest hale getirilmesi, Osmanlı Devleti'nde siyasi partilerin kurulabilmesi için gereken hukuki altyapıyı sağlamıştır. Siyasi partiler doğaları gereği birer topluluk yani 'cemiyet' statüsündedir. 1909 değişikliklerinden önce dernek ve parti kurmak yasak veya padişahın iznine tabi iken, bu düzenleme ile örgütlü siyasetin yolu hukuken açılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
II. Meşrutiyet sonrası anayasal süreci hatırla.
1909 yılında Kanun-i Esasi'de padişahın yetkilerini kısıtlayan ve halkın haklarını genişleten değişiklikler yapıldı.
Siyasi partilerin kurulabilmesi için öncelikle kolektif örgütlenme hakkının hukuki bir zemine oturması gerekir.
2
Siyasi partilerin hukuki niteliğini analiz et.
Partiler, özünde siyasi amaç güden cemiyetlerdir.
Dönemin hukuk sisteminde ayrı bir 'Siyasi Partiler Kanunu' yerine Cemiyetler Kanunu ve anayasadaki cemiyet kurma hakkı temel alınmıştır.
3
Doğru düzenlemeyi tespit et.
Cemiyet kurma hakkının serbest bırakılması ve anayasaya eklenmesi, çok partili hayatın hukuki kapısını açmıştır.
Bu hak olmadan kurulan yapılar yasadışı veya gizli cemiyet statüsünde kalırdı.

Key Concept

1909 Anayasa Değişiklikleri ve Siyasi Örgütlenme
Estimated Time:1m 0s
Rate this question