Question

Difficulty: Medium31 Mart Vakası

13 Nisan 1909'da (31 Mart 1325) İstanbul'da başlayan isyanın, Türk demokrasi ve siyasi tarihinde 'rejim karşıtı ilk büyük kalkışma' olarak kabul edilmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kanun-i Esasi ile güvence altına alınan anayasal ve parlamenter düzenin hedef alınmasıAnswer
  2. B
    İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin ordu içindeki etkisini kırma amacını taşıması
  3. C
    Sadece hükümetin istifasını ve kabine değişikliğini sağlamaya yönelik olması
  4. D
    Mevcut padişahın yetkilerini artırmak yerine başka bir hanedan üyesini tahta çıkarmayı savunması
  5. E
    Azınlıkların bağımsızlık taleplerine karşı milli bir tepki olarak ortaya çıkması

Answer

İsyanın temel gerekçesi, Kanun-i Esasi ile belirlenen anayasal ve parlamenter sistemin (Meşrutiyet rejimi) tamamen ortadan kaldırılmak istenmesidir.
Türk siyasi tarihinde rejim değişikliğini (mevcut anayasal düzeni yıkıp eski monarşik düzene dönmeyi) hedefleyen ilk kapsamlı halk ve asker hareketi 31 Mart Vakası'dır. Bu nedenle, Kanun-i Esasi ve parlamenter düzenin hedef alınması bu nitelemenin temel dayanağıdır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın tarihsel bağlamını belirle.
İsyan, II. Meşrutiyet'in ilanından kısa bir süre sonra 1909 yılında (Rumi takvimle 31 Mart 1325) çıkmıştır.
Zaman dilimi, isyanın hangi düzene tepki olarak doğduğunu anlamayı sağlar.
2
İsyanın sloganlarını ve taleplerini analiz et.
İsyancılar 'Şeriat isteriz' sloganıyla Meşrutiyet'i ve anayasal düzeni hedef almışlardır.
Talepler, isyanın şahsi mi yoksa sistemsel mi olduğunu ayırt etmemizi sağlar.
3
Bastırılma sürecini ve sonucunu incele.
İsyan, Selanik'ten gelen ve 'rejimi koruma' misyonu taşıyan Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır.
Ordunun müdahale amacı, karşı karşıya kalınan tehlikenin bir rejim tehlikesi olduğunu teyit eder.
4
Siyasi tarihteki yerini tespit et.
Osmanlı tarihinde ilk kez bir isyan, padişahı değiştirmekten ziyade meclis ve anayasa ile kurulan rejimi yıkmayı amaçlamıştır.
Bu durum, olayı 'rejim karşıtı ilk isyan' kategorisine sokar.

Key Concept

31 Mart Vakası'nın Rejim Karşıtı Niteliği

Hints

1
Geleneksel Yeniçeri isyanları padişahı veya sadrazamı değiştirmeyi amaçlarken, bu isyanın hedefinde parlamenter sistem (Meclis-i Mebusan) vardı.

Practice More

İsyanın bastırılmasından sonra 1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan demokratik değişiklikleri incelemek, rejimin nasıl korunduğunu anlamanıza yardımcı olur.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question