Question

Difficulty: HardTürkiye'de Görülen İklim Tipleri

Türkiye'de iklim tipleri; denizellik-karasallık, yükselti ve enlem gibi faktörlerin etkisiyle çeşitlilik gösterir. Bu iklim tiplerinin ayırt edilmesinde en önemli kriterler; yağışın yıl içindeki dağılımı ve yıllık sıcaklık farklarıdır.

Aşağıdaki tabloda Türkiye'de yer alan üç farklı merkezin en yağışlı olduğu mevsim ve yıllık ortalama sıcaklık farkı değerleri verilmiştir:

MerkezEn Yağışlı MevsimYıllık Sıcaklık Farkı
KKış18C18^{\circ}C
LSonbahar13C13^{\circ}C
MYaz30C30^{\circ}C

Bu merkezlerin iklim özellikleri ve coğrafi konumları dikkate alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. L merkezinde bulutluluk oranının yüksek olması ve nemliliğin fazlalığına bağlı olarak kimyasal çözünme, fiziksel çözünmeye göre daha şiddetlidir.Answer
  2. B
    K merkezi, kış yağışlarının belirgin olması ve yıllık sıcaklık farkının 20C20^{\circ}C’nin altında kalması nedeniyle İç Anadolu'nun güney kesiminde yer alan bir step sahasıdır.
  3. C
    M merkezinde yaz yağışlarının görülme nedeni, Basra Alçak Basıncı'nın yaz mevsiminde bölgeye nemli hava kütlelerini taşıyarak yamaç yağışlarına yol açmasıdır.
  4. D
    K merkezinde yaz kuraklığının belirgin olması sadece özel konum şartlarıyla; M merkezinde yazın yağışlı geçmesi ise sadece enlem etkisiyle açıklanır.
  5. E
    L merkezinin doğal bitki örtüsü kısa boylu ot topluluklarından (bozkır) oluşurken, M merkezinin doğal bitki örtüsü kızılçamlardan oluşmaktadır.

Answer

L merkezinde nem ve yağışın fazla olması sebebiyle kimyasal çözünme fiziksel çözünmeye göre daha baskındır.
L merkezi, veriler ışığında (sonbahar yağış max, düşük sıcaklık farkı) Karadeniz iklim bölgesindedir. Karadeniz bölgesinde nem oranının yüksek olması, kayaçların kimyasal yollarla ayrışmasını (kimyasal çözünme) hızlandırırken, sıcaklık farkının azlığı fiziksel (mekanik) ufalanmayı sınırlandırır.

Step-by-Step Solution

1
K merkezinin iklim tipini belirle.
Akdeniz İklimi
En fazla yağışı kışın alması ve yıllık sıcaklık farkının ılıman (18C18^{\circ}C) olması Akdeniz ikliminin temel özelliğidir.
2
L merkezinin iklim tipini belirle.
Karadeniz İklimi
En fazla yağışı sonbaharda alması ve yıllık sıcaklık farkının Türkiye'deki en düşük seviyede (13C13^{\circ}C) olması Karadeniz iklimine işaret eder.
3
M merkezinin iklim tipini belirle.
Sert Karasal İklim (Erzurum-Kars)
En fazla yağışın yazın düşmesi ve yıllık sıcaklık farkının çok yüksek (30C30^{\circ}C) olması karasallığın şiddetli olduğu Kuzeydoğu Anadolu'yu gösterir.
4
L merkezinin karakteristik özelliğini analiz et.
Yüksek nem ve kimyasal çözünme
Karadeniz ikliminde bulutluluk ve nem yıl boyu fazladır. Suyun ve sıcaklığın etkisiyle kayaçların yapısının değişmesi (kimyasal çözünme) bu bölgede en şiddetlidir.

Key Concept

İklim Tiplerinin Yağış Rejimi ve Çözünme Türleri ile İlişkisi

Practice More

Fiziksel ve kimyasal çözünmenin Türkiye haritası üzerindeki dağılımını, yağış miktarı ve sıcaklık farkı değişkenleriyle birlikte tekrar inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 50s
Rate this question