Examkin

Question

Difficulty: Medium1876 Kanun-i Esasi

Türk anayasal sürecinin ilk temel metni olan 1876 Kanun-i Esasi'nin, 19091909 yılındaki köklü düzenlemelerden önceki orijinal hükümleri dikkate alındığında; yürütme organının yapısı ve bu organın parlamento ile olan hukuki ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi *yanlıştır*?

  1. A
    Sadrazam ve Şeyhülislam, bizzat Padişah tarafından seçilerek göreve getirilir.
  2. B
    Bakanlar (Heyet-i Vükela), yürüttükleri devlet işlerinden dolayı yalnızca Padişah'a karşı sorumludur.
  3. C
    Mebusan Meclisi'nin görevine son verme (fesih) yetkisi, herhangi bir anayasal süre sınırına tabi olmaksızın Padişah'a tanınmıştır.
  4. D
    Meclis-i Umumi'de görüşülen kanun tasarılarının yasalaşması için Padişah'ın mutlak onayı (İrade-i Seniyye) şarttır.
  5. Bakanlar Kurulu, meclisin güvenini kaybetmesi durumunda güvensizlik oyu ile görevden el çektirilebilir.Answer

Answer

Bakanlar Kurulu'nun meclis tarafından güvensizlik oyu ile görevden düşürülebileceği bilgisi yanlıştır; çünkü bu uygulama 19091909 yılındaki demokratikleşme adımlarının bir sonucudur.
Seçenekler arasında yer alan 'Bakanlar Kurulu'nun meclis tarafından güvensizlik oyu ile görevden düşürülmesi' ifadesi 18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metni uyarınca mümkün değildir. Bu dönemde 'Dualist Meşrutiyet' yapısı gereği yürütme (Padişah ve Bakanlar), yasama karşısında mutlak üstünlüğe sahipti. Bakanlar yalnızca Padişah'a karşı sorumlu olup, meclis tarafından siyasi gerekçelerle görevden alınamazlardı. Parlamentonun hükümeti denetleyip düşürme yetkisi, Türk anayasal tarihine ancak 19091909 anayasa değişiklikleri ile girmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasal dönemin tespit edilmesi
18761876 Kanun-i Esasi'nin orijinal metninin monarşik karakterinin belirlenmesi.
Soruda özellikle 19091909 öncesi hükümler istendiği için sistemin 'Hükümdar Meşrutiyeti' olduğu unutulmamalıdır.
2
Sorumluluk rejiminin analizi
Bakanların meclise değil, sadece Padişah'a karşı sorumlu olduğunun görülmesi.
Bu sistemde yasamanın yürütme üzerinde siyasi bir denetim (gensoru/güvenoyu) yetkisi bulunmamaktadır.
3
Hatalı bilginin elenmesi
Meclis tarafından hükümeti düşürme yetkisinin ancak II. Meşrutiyet'teki köklü değişimle (19091909) geldiğinin teyit edilmesi.
Orijinal 18761876 metninde parlamentonun hükümeti düşürme gücü yoktur.

Key Concept

1876 Kanun-i Esasi'de Monarşik Sorumluluk ve Yürütmenin Üstünlüğü

Hints

1
18761876 Anayasası'nın ilk hali ile 19091909 değişiklikleri arasındaki en büyük farkın 'hükümetin sorumluluğu' olduğunu unutmayın.
2
Bakanların meclise karşı sorumlu olması, parlamenter bir özelliktir. 18761876 sistemi ise başlangıçta hükümdar ağırlıklıdır.
3
Güvensizlik oyu (gensoru) yoluyla hükümet düşürme yetkisi ancak II. Meşrutiyet'teki anayasa revizyonu ile başlamıştır.

Practice More

Kanun-i Esasi'nin 1909 değişiklikleri sonrası yasama ve yürütme arasındaki güç dengesinin nasıl değiştiğini inceleyen bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 10s
Rate this question

Topics

1876 Kanun-i Esasi

More questions from this topic