Question

Difficulty: MediumYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası'nın "Hâkimlik ve savcılık teminatı" kenar başlıklı 139. maddesine göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz ve kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar. Bu anayasal güvence uyarınca, aşağıdaki durumların hangisinin gerçekleşmesi hâlinde dahi hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamayacağı hükme bağlanmıştır?

  1. Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılmasıAnswer
  2. B
    Meslekten çıkarma cezasını gerektiren bir disiplin suçunun işlenmesi
  3. C
    Görevini yapamayacak derecede ağır bir sağlık sorununun belgelenmesi
  4. D
    Hâkimlik mesleği ile bağdaşmayan bir görevin kabul edilmesi
  5. E
    Kesinleşmiş bir mahkeme kararıyla kısıtlılık altına alınma

Answer

Hâkimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.
Anayasa'nın 139. maddesine göre, devletin teşkilat yapısında yapılan değişiklikler (mahkemenin kapatılması veya kadronun iptal edilmesi gibi) hâkim ve savcıların maaş ve özlük haklarını kaybetmesine gerekçe olamaz. Bu hüküm, yürütme organının idari tasarruflarla yargı mensuplarını cezalandırmasını veya dolaylı baskı kurmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 139. maddesinde düzenlenen 'Hâkimlik ve Savcılık Teminatı' hükümlerini analiz etme.
Hâkim ve savcıların azlolunamayacağı, yaş haddinden önce emekli edilemeyeceği ve mali haklarının korunduğu tespit edilir.
Yargı bağımsızlığını sağlamak için anayasal güvencelerin sınırlarını bilmek gerekir.
2
Mali hakların korunmasına ilişkin özel şartı (istisnai durum) belirleme.
Maddede geçen 'bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa' ifadesi mali güvencenin en güçlü vurgusudur.
İdari yapıdaki değişikliklerin (mahkeme kapatma vb.) yargı mensuplarını ekonomik baskı altına almasını engellemek amaçlanır.
3
Diğer seçeneklerdeki disiplin ve sağlık durumlarını anayasal istisnalarla karşılaştırma.
Sağlık sorunları ve meslekten çıkarmayı gerektiren suçların teminatın istisnası olduğu teyit edilir.
Teminat mutlak değildir; liyakat, sağlık ve disiplin kurallarıyla sınırlandırılmıştır.

Key Concept

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı (Mali Güvence)

Hints

1
Yargı mensuplarının idari değişikliklerden etkilenmemesi için getirilen özel bir korumayı hatırlayın.
2
Anayasa'nın 139. maddesinde '...sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamaz' şeklinde biten cümleyi düşünün.
3
Bir devlet dairesinin kapanması personeli etkileyebilirken, bir mahkemenin kapanması oradaki hâkimin maaşının kesilmesine sebep olamaz.

Practice More

Anayasa m. 140'ta düzenlenen hâkim ve savcıların idari görevleri bakımından kime bağlı olduklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question