Question

Difficulty: EasyII. Meşrutiyet Dönemi ve Siyasi Partiler

Osmanlı Devleti'nde II. Meşrutiyet'in ilanıyla başlayan süreçte siyasi partiler kurulmuş ve anayasal düzende önemli yapısal değişikliklere gidilmiştir. Bu dönemdeki siyasi gelişmeler ve partilerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    İttihat ve Terakki Fırkası, Prens Sabahattin tarafından savunulan adem-i merkeziyetçilik (yerinden yönetim) ve şahsi teşebbüs ilkelerini parti programının temeli yapmıştır.
  2. B
    Hürriyet ve İtilaf Fırkası, devletin bütünlüğünü korumak için Türkçülük fikrini benimsemiş ve katı bir merkeziyetçi yönetim anlayışını desteklemiştir.
  3. C
    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, 31 Mart Vakası'nın ardından mecliste İttihat ve Terakki'ye karşı en güçlü muhalefeti yürüten partidir.
  4. D
    Osmanlı Ahrar Fırkası, 1913 yılında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını sonucunda iktidarı ele geçirerek çok partili hayatı sona erdirmiştir.
  5. 1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan kapsamlı değişiklikler sonucunda Bakanlar Kurulu (Hükümet), padişaha karşı değil Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale getirilmiştir.Answer

Answer

1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişiklikler ile Bakanlar Kurulu'nun (Hükümet) padişah yerine Meclis-i Mebusan'a karşı sorumlu hale gelmesi doğrudur.
Doğru ifadeye göre, 1909 anayasa değişiklikleri ile hükümetin padişah yerine meclise karşı sorumlu tutulması, padişahın veto ve meclisi feshetme yetkilerinin zorlaştırılması gibi adımlar atılmıştır. Bu durum milli iradenin (meclisin) yürütme üzerindeki denetimini artırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
II. Meşrutiyet dönemindeki anayasal değişimleri analiz edin.
1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerin padişahın mutlak yetkilerini kısıtladığı ve meclisin denetim gücünü artırdığı görülür.
Meşrutiyet'in ikinci döneminde, 1876 anayasasındaki anti-demokratik maddelerin ayıklanması hedeflenmiştir.
2
Hükümetin sorumluluk alanındaki değişikliği belirleyin.
Eski sistemde hükümet padişaha sorumluyken, 1909 değişikliği ile 'Hükümet meclise karşı sorumludur' maddesi kabul edilmiştir.
Bu adım, Osmanlı Devleti'nde parlamenter sisteme geçişin en somut kanıtıdır.

Key Concept

1909 Kanun-i Esasi Değişiklikleri ve Parlamenter Sistem

Hints

1
1909 anayasa değişikliklerinin temel amacı, padişahın 1876'daki 'istibdat' yetkilerini elinden almaktır.

Practice More

1909 değişiklikleri ile padişahın 'sürgün yetkisinin' (Madde 113) kaldırılmasının demokratikleşme üzerindeki etkisini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question