Türkçede Arapça kökenli bazı sözcükler, ünlü ile başlayan bir ek aldıklarında veya "etmek, olmak" gibi yardımcı eylemlerle birleştiklerinde sözcüğün sonundaki ünsüz ikizleşir. Bu ses olayına "ünsüz türemesi" (ünsüz ikizleşmesi) denir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine örnek olabilecek bir kullanım vardır?
- Talebimizi yerinde bulmadığı için başvurumuzu reddetti.Answer
- BZor zamanlarımızda bize her zaman destek oldu.
- CYaşanan aksilikleri büyük bir sabırla karşıladı.
- DSınav sonuçlarını öğrenince derin bir nefes aldı.
- EKütüphanede sessizce ders çalıştı.
Answer
Başvurunun reddedildiğini belirten seçenekte 'reddetmek' sözcüğü ünsüz türemesine örnektir.
Doğru yanıt olan cümlede geçen 'reddetti' sözcüğü, 'red' kökü ve 'etmek' yardımcı fiilinin birleşmesiyle oluşmuştur. Bu birleşme sırasında 'red' sözcüğünün sonundaki 'd' ünsüzü ikizleşmiş (türemiş) ve kelime 'reddetti' halini almıştır. Bu, ünsüz türemesinin klasik bir örneğidir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Ünsüz türemesi, bir sözcüğün yardımcı fiille birleşmesi veya ek alması sırasında aslen kökte olmayan bir ünsüzün ortaya çıkmasıdır.
Hints
1
Cümlelerde 'etmek' veya 'olmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik eylemlere odaklanın.
2
'His, af, zan, red' gibi kelimelerin birleşirken son harflerinin iki defa yazılıp yazılmadığını kontrol edin.
3
'Red' ve 'etmek' kelimeleri birleştiğinde ortaya çıkan yazım şeklini ve oradaki 'd' harfinin durumunu düşünün.
Practice More
Ünsüz türemesinin her zaman yardımcı fiillerle olmadığını, 'sırrı', 'hakkı' gibi iyelik eki alan kelimelerde de görülebileceğini hatırlayın.
Alternative Method
Sözcükleri 'red-etti' yerine 'ret-etti' şeklinde yazıp yazamayacağınızı kontrol edin. Türkçede bu kelime birleşirken yumuşama ile birlikte bir ünsüz türemesi de (ikizleşme) gerçekleşir.
Estimated Time:50s