Question

Difficulty: HardEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nin 17.17. ve 18.18. yüzyıllarda yaşadığı mali krizlerin yönetilmesinde kullanılan 'İltizam', 'Malikane' ve 'Esham' sistemleri; devletin nakit ihtiyacı ile merkezi otorite arasındaki hassas dengeyi temsil eder. Bu sistemlerin işleyişi ve Osmanlı sosyo-ekonomik yapısına etkileri göz önüne alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    İltizam sisteminin yaygınlaşması, taşrada 'Mültezim' adı verilen bir zümrenin güçlenmesine ve zamanla Tımar (dirlik) sisteminin daralmasına yol açmıştır.
  2. B
    16951695 yılında yürürlüğe giren Malikane sistemi, vergi kaynaklarının 'ömür boyu' verilmesiyle toprağın verimliliğini korumayı amaçlamış, hazineye 'muaccele' adı verilen peşin bir bedel girişi sağlamıştır.
  3. C
    Esham sistemi, bütçe açıklarını kapatmak amacıyla uygulanan bir 'iç borçlanma' yöntemi olup, mukataa gelirlerinin pay (hisse) senetlerine bölünerek satılması esasına dayanır.
  4. D
    Müsadere sistemi, özellikle mali kriz dönemlerinde devletin memurların mallarına el koymasıyla hazineye gelir sağlarken, aynı zamanda özel mülkiyetin ve sermaye birikiminin önünde bir engel teşkil etmiştir.
  5. Avarız vergisi, klasik dönemde sadece gayrimüslim tebaadan alınan bir ürün vergisi iken; mali krizler sonrası tüm tebaadan alınan sürekli bir nakdi vergiye dönüşmüştür.Answer

Answer

Avarız vergisi, klasik dönemde sadece gayrimüslimlerden alınan bir ürün vergisi değildir; hem Müslüman hem gayrimüslim tebaadan olağanüstü durumlarda (savaş, doğal afet) hane bazlı alınan bir vergidir.
Doğru cevap olan ifade hatalıdır çünkü Avarız vergisi, Osmanlı Devleti'nde Müslüman veya gayrimüslim ayrımı gözetmeksizin, olağanüstü hallerde (savaş, deprem, sel vb.) devletin nakit veya hizmet ihtiyacını karşılamak için 'hane' biriminden aldığı bir vergidir. Sadece gayrimüslimlerden alınan ürün vergisi 'Haraç', askerlik muafiyeti vergisi ise 'Cizye'dir.

Step-by-Step Solution

1
İltizam ve Malikane sistemlerinin evrimini incele.
İltizamın (kısa süreli ihale) yerini 1695'te Malikane (ömür boyu) sisteminin aldığı ve bu sürecin yerel güçleri (Ayan) ortaya çıkardığı doğrulanır.
Sistemlerin kronolojik ve sosyal etkilerini ayırt etmek için gereklidir.
2
Esham ve Müsadere kavramlarının tanımlarını kontrol et.
Esham'ın bir iç borçlanma senedi olduğu, Müsadere'nin ise özel mülkiyeti kısıtladığı bilgisi Osmanlı maliye tarihiyle uyumludur.
Mali enstrümanların doğru tanımlandığını doğrulamak için gereklidir.
3
Avarız vergisinin kapsamını ve niteliğini analiz et.
Avarız'ın şer'î değil, örfî bir vergi olduğu ve Müslüman/Gayrimüslim ayrımı yapmaksızın 'İmdadiye' mantığıyla toplandığı saptanır.
Verginin kimden ve neden alındığına dair temel bilgiyi test etmek için gereklidir.

Key Concept

Osmanlı Mali Sisteminde Vergi Türleri ve Nakit Yönetimi

Hints

1
Osmanlı'da vergileri 'Şer'î' (din temelli) ve 'Örfî' (devlet iradesi temelli) olarak ayırın.

Practice More

Osmanlı maliyesindeki 'Narh' sistemi ve 'Lonca' teşkilatı arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question