Atatürk'ün devletçilik anlayışı; mülkiyet hakkını saklı tutan, bireyin çalışma ve gayretini esas alan ancak milli menfaatlerin gerektirdiği durumlarda devletin iktisadi hayata fiilen müdahalesini öngören özgün bir yapıdadır. Bu model, özellikle - yılları arasında uygulanan liberal ekonomi odaklı teşvik politikalarının (Teşvik-i Sanayi Kanunu vb.), küresel ve yerel kısıtlar nedeniyle büyük sanayi hamlelerini gerçekleştirememesi sonucunda şekillenmiştir.
Buna göre Türk devletçilik modelinin "doktriner bir ideoloji" olmaktan ziyade "Türkiye’nin gerçeklerinden doğan bir uygulama" olarak tanımlanmasındaki temel dayanak aşağıdakilerden hangisidir?
- Özel girişimin sermaye, teknik ve tecrübe yetersizliği nedeniyle gerçekleştiremediği stratejik yatırımların, mülkiyet yapısı korunarak devlet eliyle yürütülmek zorunda kalınmasıAnswer
- BToplumdaki imtiyazları kaldırarak halkın refahını yükseltmek amacıyla tüm ticari faaliyetlerin devlet kontrolüne alınması ve sınıf mücadelesinin ekonomik olarak sonlandırılması
- CDünya Ekonomik Bunalımı'nın hemen öncesinde özel sektörün sanayileşmeyi başarıyla tamamlamasıyla birlikte, devletin sadece fiyat istikrarını sağlamak için serbest piyasaya tam destek vermesi
- DÖzel mülkiyetin kamu yararına tamamen tasfiye edilerek üretimin merkezi bir otorite tarafından kollektif bir anlayışla yönetilmesi ve yabancı sermayenin sistemden dışlanması
- EBirinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte, liberal ekonomiden tamamen vazgeçilerek tam bağımsızlığın sadece devlet işletmeleriyle sağlanmasının hedeflenmesi
Answer
Türk devletçilik modeli, özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devletin yatırımcı olması ancak özel teşebbüsü ve mülkiyeti de koruması esasına dayanır.
Türkiye'de devletçilik, Batı'daki gibi ideolojik bir seçim değil; savaştan yeni çıkmış, sermayesi ve teknik birikimi olmayan halkın yapamadığı büyük yatırımları (şeker fabrikaları, dokuma fabrikaları, demir-çelik vb.) devletin üstlenmesi zorunluluğundan doğmuştur. Bu süreçte özel mülkiyet ve ferdi girişim hiçbir zaman yasaklanmamış, devlet-özel sektör iş birliği hedeflenmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Türk Devletçiliği: Zorunluluktan doğan, özel mülkiyeti koruyan karma ekonomi modeli.
Hints
1
Türk devletçiliğinin sosyalizmden en büyük farkı mülkiyet yapısına yaklaşımıdır.
Practice More
Devletçilik ilkesi doğrultusunda kurulan kurumları (Sümerbank, Etibank) ve Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı kapsamındaki fabrikaları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s