Question

Difficulty: Very hardII. Dünya Savaşı

II. Dünya Savaşı'nın son evresinde Türkiye, 23 Şubat 1945 tarihinde Almanya ve Japonya'ya savaş ilan ederek uzun süredir başarıyla yürüttüğü "aktif tarafsızlık" ve denge politikasını hukuken sona erdirmiştir. Türkiye'nin bu sembolik savaşa girme kararını almasında ve uluslararası yeni düzenin inşasında söz sahibi olmasında doğrudan belirleyici olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Yalta Konferansı'nda, 1 Mart 1945 tarihine kadar Mihver devletlerine savaş ilan eden ülkelerin San Francisco Konferansı'na davet edilerek Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri arasında yer alacağının kararlaştırılmasıAnswer
  2. B
    II. Kahire Konferansı'nda müttefik liderlerin, Türkiye'nin savaşa fiilen katılmaması durumunda savaş sonrası Boğazlar rejiminin Sovyetler Birliği lehine değiştirileceği tehdidinde bulunması
  3. C
    Atlantik Bildirisi ile ilan edilen demokratik ilkelerin, Türkiye'nin iç siyasetinde zorunlu bir paradigma değişikliğine yol açarak Mihver Grubu ile tüm diplomatik bağları koparmasını gerektirmesi
  4. D
    Potsdam Konferansı'nda müttefik devletlerin Almanya'yı bölme planları karşısında Türkiye'nin, Batı ittifakı içindeki stratejik önemini kanıtlayarak Marshall Yardımları'ndan pay alma isteği
  5. E
    Tahran Konferansı'nda kararlaştırılan Balkanlar üzerinden yeni bir cephe açılması planına Türkiye'nin askeri ve lojistik destek sağlama taahhüdünü yerine getirmek zorunda kalması

Answer

Türkiye'nin 1945 yılında Mihver devletlerine savaş ilan etmesinin temel dış siyasi gerekçesi, Yalta Konferansı'nda alınan karar uyarınca Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi olabilmektir.
Türkiye'nin 23 Şubat 1945'te savaş ilan etmesinin doğrudan sebebi, Yalta Konferansı'nda alınan '1 Mart 1945'e kadar ortak düşmana savaş açanların San Francisco Konferansı'na davet edilmesi' kararıdır. Bu hamle Türkiye'nin Birleşmiş Milletler'in kurucu üyeleri arasında yer almasını sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yalta Konferansı kararlarını analiz et.
4-11 Şubat 1945'te düzenlenen konferansta, 1 Mart 1945'e kadar Almanya ve Japonya'ya savaş açanların yeni kurulacak Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olarak alınacağı kararlaştırıldı.
Müttefiklerin savaş sonrası kurulacak teşkilat için koyduğu temel şartı belirlemek.
2
Türkiye'nin bu karara verdiği tepkiyi ve zamanlamasını incele.
Türkiye, belirlenen son tarihten kısa süre önce, 23 Şubat 1945'te sembolik olarak savaş ilan etti.
Uluslararası dışlanmışlıktan kurtulmak ve savaş sonrası düzende (San Francisco Konferansı) yer alabilmek.
3
Savaş ilanının niteliğini değerlendir.
Bu ilan 'sembolik' bir nitelik taşır; çünkü o tarihte Almanya zaten yenilmek üzeredir ve Türkiye fiilen cepheye asker göndermemiştir.
Kararın askeri değil, tamamen diplomatik ve hukuki bir hamle olduğunu anlamak.

Key Concept

Yalta Konferansı ve Birleşmiş Milletler Kurucu Üyeliği Şartı

Hints

1
Türkiye'nin bu ilanı askeri bir gereklilikten ziyade Birleşmiş Milletler'e (BM) giriş vizesi almak içindi.

Practice More

Türkiye'nin BM kurucu üyeliği sonrasında çok partili hayata geçiş sürecini başlatan 'Çiftçiyi Topraklandırma Kanunu' ve 'Dörtlü Takrir' olaylarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question