Question

Difficulty: HardNoktalama İşaretleri

Noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Sevinçten, heyecandan içim içime sığmıyor; bağırmak, kahkahalar atmak istiyordum.
  2. Eğer bu raporu vaktinde bitirip, toplantıya yetiştirebilirsek hepimiz derin bir nefes alacağız.Answer
  3. C
    Sanatçı; toplumun dertlerini, sevinçlerini ve umutlarını kendi süzgecinden geçirerek yansıtır.
  4. D
    "Yarın sabah erkenden yola çıkarız," dedi ve sessizce odasına çekildi.
  5. E
    Yeni bir işe başlarken şunlara dikkat etmelisiniz: dürüstlük, azim ve sabır.

Answer

Raporun vaktinde bitirilip toplantıya yetiştirilmesinden bahseden cümlede, zarf-fiilden sonra virgül kullanılması hatalıdır.
Türk Dil Kurumu yazım ve noktalama kurallarına göre, cümle içerisinde tek başına kullanılan zarf-fiillerden sonra virgül konulmaz. İncelenen cümlede 'bitirip' bir zarf-fiildir ve kendisinden sonra gelen 'yetiştirebilirsek' bir zarf-fiil değil, şart kipiyle çekimlenmiş bir fiildir. Bu nedenle 'bitirip' sözcüğünden sonra virgül kullanılması kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki fiilimsileri ve ekleri belirleyin.
'bitirip' kelimesi -ip zarf-fiil ekini almıştır; 'yetiştirebilirsek' ise -sa/-se şart kipiyle çekimlenmiş bir fiildir.
Zarf-fiillerden sonra virgül gelip gelmeyeceğini belirlemek için cümlede kaç tane zarf-fiil olduğunu saptamak gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) zarf-fiillerle ilgili noktalama kuralını uygulayın.
TDK kuralına göre, metin içinde zarf-fiil eki almış kelimelerden sonra virgül konmaz; ancak ardı ardına gelen zarf-fiiller varsa aralarına virgül konur.
Cümlede 'bitirip' zarf-fiilinden sonra başka bir zarf-fiil gelmediği için virgül kullanımı kural ihlalidir.
3
Şart eki almış sözcüklerden sonraki virgül kuralını kontrol edin.
TDK'ye göre şart ekinden (-sa/-se) sonra da virgül konmaz.
Söz konusu cümlede hem zarf-fiil hem de şart eki kullanımı üzerinden bir karmaşa yaratılarak yanlış uygulama yapılmıştır.

Key Concept

Zarf-fiil ve Şart Eklerinden Sonra Virgül Kullanımı

Alternative Method

Cümlede virgülün yanlış kullanılıp kullanılmadığını anlamak için cümleyi virgülsüz okuyun; eğer anlamda bir daralma veya karışıklık olmuyorsa ve TDK'nin yasakladığı (bağlaçlar, zarf-fiiller, şart ekleri sonrası) yerlerden biriyse yanlışlık kesinleşir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question