Question

Difficulty: HardNoktalama İşaretleri

Türkçede noktalı virgül (;;); ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak, ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi diğer ögelerden ayırmak veya tür ya da takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    Modern eğitim sistemleri; öğrenci merkezli yaklaşımı, teknolojik entegrasyonu ve eleştirel düşünce becerilerini temel almaktadır.
  2. B
    Klasik Türk müziği; makam zenginliği, usul çeşitliliği ve derin felsefesiyle dünya müzik tarihinde özgün bir yere sahiptir.
  3. Resim, heykel ve mimari görsel sanatlar; müzik ve edebiyat ise işitsel sanatlar kategorisinde değerlendirilir.Answer
  4. D
    Başarılı bir bilim insanı; objektif veriye dayanan, sorgulayıcı bir tavır sergileyen ve bilimsel etik değerlere bağlı olan kişidir.
  5. E
    Eleştirel okuma; metnin yüzeydeki anlamıyla yetinmeyen, satır aralarındaki mesajları fark eden ve metni sorgulayarak kavrayan bir süreçtir.

Answer

Noktalı virgülün farklı bir tür veya takımı ayırma göreviyle kullanıldığı seçenek, sanat dallarının görsel ve işitsel olarak gruplandırıldığı cümledir.
Doğru cevap olan cümlede noktalı virgül (;;), Türk Dil Kurumunun 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur.' kuralına uygun olarak görsel sanatlar ve işitsel sanatlar gruplarını ayırmak için kullanılmıştır. Diğer tüm seçeneklerde ise noktalı virgül, özneyi kendisinden sonra gelen ve virgülle ayrılmış olan eş değer ögelerden (nesne, sıfat grubu vb.) ayırarak anlam karışıklığını önleme göreviyle kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümle yapılarını ve noktalı virgülün (;;) konumunu analiz et.
Dört cümlede (A, B, D, E) noktalı virgülün özneden hemen sonra geldiği, bir cümlede (C) ise iki grup arasında yer aldığı görülür.
Noktalı virgülün Türkçede üç farklı temel görevi vardır; bu görevleri ayırt etmek analiz için ilk adımdır.
2
Noktalı virgülden sonra gelen ögelerin yapısını incele.
A, B, D ve E seçeneklerinde noktalı virgülden sonra virgüllerle ayrılmış eş değer ögeler (sıfatlar, nesneler veya tamlamalar) sıralanmıştır.
İkiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi bu ögelerden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
3
Farklı olan seçeneğin işlevini belirle.
C seçeneğinde 'resim, heykel ve mimari' bir grup, 'müzik ve edebiyat' ise başka bir grup olarak sunulmuş; noktalı virgül bu iki türü/takımı ayırmıştır.
Bu kullanım, noktalı virgülün 'tür veya takımları birbirinden ayırma' göreviyle örtüşmektedir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Görevleri

Hints

1
Noktalı virgülün (;;) Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen üç temel görevini (tür/takım ayırma, sıralı cümle ayırma, özne ayırma) hatırlayın.
2
Noktalı virgülden önceki kelimenin cümlede 'özne' (yapan/olan) olup olmadığına ve sonrasında gelen virgüllü bir liste bulunup bulunmadığına dikkat edin.
3
Bir seçenekte noktalı virgül, iki farklı sanat disiplini grubunu (görsel sanatlar ve işitsel sanatlar) birbirinden ayırarak kategorizasyon yapmaktadır.

Practice More

Noktalı virgül ve iki nokta arasındaki farkı pekiştirmek için 'açıklama' ve 'gruplandırma' arasındaki farkı test eden sorular çözebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer noktalı virgülden sonra gelen kısım, öznenin bir özelliği veya parçası olarak sıralanıyorsa bu 'özne ayırma' görevidir. Eğer noktalı virgül cümleyi iki farklı mantıksal gruba (meyveler/sebzeler, şehirler/ülkeler vb.) bölüyorsa bu 'tür/takım ayırma' görevidir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question