Question

Difficulty: HardSiyasi Alanda Yapılan İnkılaplar

3 Mart 1924 tarihinde Halifeliğin kaldırılmasına giden süreçte; son halife Abdülmecit Efendi’nin bir devlet başkanı gibi davranması, yabancı elçileri kabul etmesi ve bütçe artırımı talep etmesi gibi durumlar iç siyasette gerilimi tırmandırmıştır. Bu iç nedenlerin yanı sıra, Hilafet makamının dış müdahalelere açık hale geldiğini gösteren ve hükümetin kaldırma kararını kesinleştiren uluslararası nitelikteki gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hindistanlı Müslüman liderlerin Başbakan İsmet Paşa’ya gönderdiği mektubun henüz hükümete ulaşmadan Türk basınında yayımlanmasıAnswer
  2. B
    Musul Meselesi'nin çözümünde İngiltere'nin bölge halkını etkilemek için halifelik makamının manevi gücünden yararlanmak istemesi
  3. C
    Doğu Anadolu’da çıkan Şeyh Sait İsyanı’nın bastırılması için Takrir-i Sükûn Kanunu’nun çıkarılmak zorunda kalınması
  4. D
    Lozan Barış Konferansı sırasında Avrupalı devletlerin halifeliğin devam etmesi yönünde Türkiye'ye resmi baskı yapması
  5. E
    Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın tüzüğünde 'Partimiz dini inançlara saygılıdır' ibaresinin yer alması

Answer

Hindistanlı Müslüman liderlerin (Ağa Han ve Emir Ali) Başbakan İsmet Paşa’ya yazdıkları mektubun, hükümetin eline geçmeden önce İstanbul basınında yer alması.
Doğru seçenek olan Hindistanlı liderlerin mektubu olayı, tarihsel olarak 'Hilafet mektubu krizi' olarak bilinir. Ağa Han ve Emir Ali'nin, İsmet Paşa'ya hilafetin korunması için yazdıkları mektubun hükümetin eline geçmeden İstanbul'daki gazetelerde yayımlanması, TBMM tarafından Türkiye'nin iç egemenliğine bir müdahale ve hilafetin dış odaklarca yönlendirilebileceğinin kanıtı olarak kabul edilerek süreci kesin sonuca ulaştırmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Halifeliğin kaldırılma sürecindeki iç ve dış dinamikleri analiz etme
İç nedenlerin Abdülmecit Efendi'nin devlet başkanı gibi davranması olduğu tespit edildi.
Soruda belirtilen iç nedenlerin ötesinde bir 'uluslararası katalizör' aranmaktadır.
2
Dış müdahale teşkil eden spesifik olayı saptama
Hindistanlı liderlerin mektubunun basına sızması olayına ulaşıldı.
Bu mektup, hilafetin dış güçlerin Türkiye'nin iç işlerine karışmak için kullanabileceği bir araç olduğunu kanıtlamıştır.
3
Seçenekler arasındaki kronolojik ve mantıksal hataları eleme
Şeyh Sait ve Terakkiperver Fırka gibi sonraki dönem olayları elendi.
Halifeliğin kaldırılması 1924 başındadır, elenen olaylar 1924 sonu veya 1925'tir.

Key Concept

Halifeliğin Kaldırılmasının Nedenleri ve Ağa Han - Emir Ali Mektubu Olayı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question