Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızı (çizgisel hız), Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe azalmaktadır. Bu durumun bir sonucu olarak güneşin doğuş (tantan) ve batış (grupgrup) süreleri kutuplara yakın yerlerde daha uzun, Ekvator'a yakın yerlerde ise daha kısadır.

Türkiye'nin mutlak konumu dikkate alındığında, aşağıdaki illerin hangisinde güneşin batışını izleme süresinin (grupgrup süresi) diğerlerine göre daha kısa olması beklenir?

  1. A
    Sinop
  2. B
    İstanbul
  3. C
    Ankara
  4. MersinAnswer
  5. E
    Erzurum

Answer

Mersin ili, Ekvator'a diğer seçeneklerden daha yakın olduğu için çizgisel hızı daha fazladır ve bu nedenle güneşin batış süresi (grup süresi) en kısadır.
Doğru cevap olan Mersin seçeneği, verilen iller arasında Ekvator'a en yakın olanıdır. Dünya'nın dönüş hızı Ekvator'da en yüksek seviyededir. Bu yüksek hız nedeniyle güneşin doğuş ve batış anındaki geçişi daha hızlı gerçekleşir, bu da grup ve tan sürelerinin kısalmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Dünya'nın şekline bağlı olarak çizgisel hızın enlemlere göre değişimini hatırla.
Çizgisel hız Ekvator'da en fazla, kutuplarda ise en azdır.
Çizgisel hız ile enlem arasında ters orantı vardır; kutuplara gidildikçe hız azalır.
2
Çizgisel hız ile tan ve grup süreleri arasındaki ilişkiyi kur.
Çizgisel hız arttıkça güneş ufuk çizgisinden daha hızlı geçer ve alacakaranlık süreleri kısalır.
Hızlı dönüş, güneşin ufuktaki dikey hareketinin süresini azaltır.
3
Verilen illerin Türkiye üzerindeki enlem değerlerini (kuzey-güney konumlarını) karşılaştır.
Mersin yaklaşık 3636^\circ kuzey paraleli civarında (en güneyde), Sinop ise 4242^\circ kuzey paraleli civarında (en kuzeyde) yer alır.
Türkiye'de güneye gidildikçe Ekvator'a yaklaşılır.
4
En kısa süreyi bulmak için en güneydeki ili seç.
Mersin'de çizgisel hız en fazla olduğu için grup süresi en kısadır.
Soru en kısa süreyi sormaktadır; bu da en yüksek çizgisel hızın olduğu en güney noktadır.

Key Concept

Çizgisel hız ile tan/grup süresi arasındaki ilişki mutlak konumun (enlemin) bir sonucudur.

Hints

1
Çizgisel hız ile tan/grup süreleri arasında ters bir orantı olduğunu hatırla.
2
Ekvator'a en yakın olan yerde çizgisel hızın en fazla olduğunu ve sürelerin en kısa olduğunu düşün.
3
Seçeneklerdeki illerden hangisi en güneyde (Akdeniz kıyısında) yer alıyor?

Practice More

Aynı iller için 21 Haziran tarihindeki gündüz sürelerini karşılaştırmayı deneyin.

Alternative Method

Mantık yürütme: Romantik bir gün batımı izlemek isteyen biri sürenin uzun olmasını ister ve kuzeye (Sinop) gider. Soru ise sürenin en kısa olduğu yeri sorduğuna göre tam tersi yöne, yani en güneye bakılmalıdır.
Estimated Time:50s
Rate this question