Question

Difficulty: HardTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de yıllık toplam yağış miktarının dağılışında yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve yükseltisi belirleyici bir rol oynamaktadır. Akdeniz kıyısında yer alan Antalya'nın yıllık ortalama yağış miktarının (10001000 mm'den fazla), Karadeniz kıyı kuşağında bulunmasına rağmen Samsun'un yıllık yağış miktarından (700700 mm civarı) belirgin şekilde daha fazla olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. A
    Antalya'da mutlak nem miktarının yıl boyunca Samsun'dan daha yüksek olması
  2. Samsun'un gerisinde uzanan Canik Dağları'nın yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde yer almasıAnswer
  3. C
    Antalya'nın matematik konumundan dolayı kış mevsiminde cephesel yağışlara daha açık olması
  4. D
    Samsun'da hakim rüzgar yönünün kıyıya paralel, Antalya'da ise dik olması
  5. E
    Antalya'daki bitki örtüsünün ormanlardan, Samsun'dakinin ise psödomakilerden oluşması

Answer

Samsun'un gerisindeki dağların yükseltisinin az olması ve kıyı çizgisinin gerisinde uzanması
Doğru seçenek olan ifade, Samsun'un çevresindeki Canik Dağları'nın ortalama yükseltisinin düşük olması (15001500 metre civarı) ve kıyıdan itibaren hemen yükselmemesi durumuna dikkat çeker. Bu topografik yapı, nemli deniz havasının hızla yükselip soğumasını engeller, nemli hava iç kesimlere süzülür ve kıyıya bırakılan orografik yağış miktarı Antalya'ya göre daha düşük kalır.

Step-by-Step Solution

1
Orografik (yamaç) yağış mekanizmasını analiz etmek
Denizden gelen nemli hava kütlelerinin yağış bırakabilmesi için bir dağ yamacı boyunca yükselip soğuması gerekir.
Yağış oluşumu için bağıl nemin %100\%100 olması, yani havanın neme doyması şarttır.
2
İki ilin topografik özelliklerini karşılaştırmak
Antalya'da Batı Toroslar kıyıya paralel ve yüksek (Bey Dağları) uzanırken, Samsun'da Canik Dağları hem daha alçaktır hem de kıyıdan daha içeride başlar.
Dağların alçak olması havanın yükselim miktarını, dolayısıyla yoğunlaşma ve yağış miktarını azaltır.

Key Concept

Yer şekillerinin (yükselti ve kıyıya mesafe) yağış miktarı üzerindeki etkisi
Rate this question