Question

Difficulty: MediumNoktalı Virgülün Kullanımı

Noktalı virgül (;); cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    Geleneksel Türk tiyatrosunda Karagöz, orta oyunu; Batı etkisindeki Türk tiyatrosunda ise dram ve komedi başat türlerdir.
  2. B
    Kamu yönetiminde denetim, planlama; personel yönetiminde ise liyakat ve kariyer ilkeleri kurumsal başarının temelidir.
  3. C
    Lisans düzeyinde hukuk, iktisat; ön lisans düzeyinde ise adalet ve muhasebe bölümleri adaylar tarafından sıkça tercih ediliyor.
  4. Genç araştırmacı; özgün, tutarlı ve kapsamlı projeleriyle akademik camiada kısa sürede dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.Answer
  5. E
    Bahar aylarında erik, çağla; yaz aylarında ise karpuz ve kavun pazar tezgâhlarının en çok aranan meyveleri arasındadır.

Answer

Genç araştırmacı ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelen virgülle ayrılmış ögelerle öznenin karışmasını engellemek amacıyla kullanılmıştır; diğer seçeneklerde ise tür veya takımları ayırma göreviyle yer almıştır.
Genç araştırmacı ile başlayan cümlede, özneden hemen sonra gelen sıfatlar (özgün, tutarlı, kapsamlı) kendi aralarında virgülle ayrılmıştır. Eğer özneden sonra da virgül kullanılsaydı, 'genç araştırmacı' ifadesi bu sıfat grubunun bir parçası gibi algılanabilirdi. Bu karışıklığı önlemek için TDK kuralları gereği özneden sonra noktalı virgül kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerin yapısını ve virgül kullanımını incelemek.
Dört seçenekte (A, B, C, E) iki farklı grubun (tiyatro türleri, yönetim alanları, eğitim düzeyleri, meyveler) noktalı virgül ile ayrıldığı görülür.
Noktalı virgülün temel işlevlerinden biri olan 'tür veya takımları ayırma' kuralını tespit etmek için.
2
Kalan seçenekteki (D) cümlenin öznesini ve devamındaki ögeleri analiz etmek.
'Genç araştırmacı' öznedir ve devamında gelen 'özgün, tutarlı ve kapsamlı' sıfatları virgülle ayrılmıştır.
Özneden sonra noktalı virgül kullanımının, öznenin kendisinden sonraki eş değer ögelere dahil edilmesini önlemek için olup olmadığını belirlemek için.
3
İşlevleri karşılaştırarak farklı olanı seçmek.
D seçeneğindeki kullanım 'özneyi belirginleştirme' işlevindeyken, diğerleri 'gruplandırma' işlevindedir.
Soruda istenen farklı işlevli kullanımı doğrulamak için.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özneden Sonra Kullanımı

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma işlevine dair (örneğin: 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.') örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question