1982 Anayasası’nda TBMM’nin irade açıklamaları "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki temel kategoride ele alınmıştır. Bu iki işlem türü; kabul usulleri, Cumhurbaşkanının süreçteki rolü ve yargısal denetim mekanizmaları bakımından farklı hukuksal rejimlere tabidir.
Buna göre, TBMM'nin işlemleriyle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?
- AKanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması zorunluyken, parlamento kararlarının büyük çoğunluğu TBMM Başkanı’nın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.
- BMilletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi bir kanun yoluyla gerçekleştirilirken; savaş ilanına karar verilmesi işlemi bir parlamento kararıdır.
- CBütçe ve Kesin Hesap tasarılarının yasalaşması münhasıran kanun formuyla mümkünken; TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin seçimi parlamento kararı ile sonuçlandırılır.
- Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi bir parlamento kararı olmasına rağmen özel bir yargısal denetime tabiyken; TBMM İçtüzüğü bir kanun niteliğinde olduğu için Anayasa Mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir.Answer
- EKanunlar kural olarak hem şekil hem esas bakımından Anayasa Mahkemesi denetimine tabiyken; parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır.
Answer
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve TBMM İçtüzüğü'nün hukuki niteliklerini karşılaştıran seçenek yanlıştır çünkü her iki işlem de parlamento kararıdır.
Seçeneklerde belirtilen hatalı bilgi, TBMM İçtüzüğü'nün bir 'kanun' olarak tanımlanmasıdır. TBMM İçtüzüğü, TBMM'nin kendi iç işleyişini düzenlediği ve tek taraflı iradesiyle ortaya koyduğu bir 'parlamento kararı'dır. Her ne kadar Anayasa Mahkemesi'nde iptal davasına konu edilebilse de, bu durum onun hukuki niteliğini değiştirmez. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ise özel bir denetim usulüne (Anayasa m. 85) tabi bir diğer parlamento kararıdır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İçtüzüğün Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetimi
Practice More
Anayasa Mahkemesi'nin parlamento kararlarını denetlerken kullandığı 'Özel Denetim' (m. 85) ve 'Norm Denetimi' (m. 148) arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s