Question

Difficulty: Very hardParlamento Kararları

1982 Anayasası’nda TBMM’nin irade açıklamaları "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki temel kategoride ele alınmıştır. Bu iki işlem türü; kabul usulleri, Cumhurbaşkanının süreçteki rolü ve yargısal denetim mekanizmaları bakımından farklı hukuksal rejimlere tabidir.

Buna göre, TBMM'nin işlemleriyle ilgili aşağıdaki karşılaştırmalardan hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması zorunluyken, parlamento kararlarının büyük çoğunluğu TBMM Başkanı’nın imzasıyla Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.
  2. B
    Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi bir kanun yoluyla gerçekleştirilirken; savaş ilanına karar verilmesi işlemi bir parlamento kararıdır.
  3. C
    Bütçe ve Kesin Hesap tasarılarının yasalaşması münhasıran kanun formuyla mümkünken; TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin seçimi parlamento kararı ile sonuçlandırılır.
  4. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi bir parlamento kararı olmasına rağmen özel bir yargısal denetime tabiyken; TBMM İçtüzüğü bir kanun niteliğinde olduğu için Anayasa Mahkemesinde iptal davasına konu edilebilir.Answer
  5. E
    Kanunlar kural olarak hem şekil hem esas bakımından Anayasa Mahkemesi denetimine tabiyken; parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır.

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve TBMM İçtüzüğü'nün hukuki niteliklerini karşılaştıran seçenek yanlıştır çünkü her iki işlem de parlamento kararıdır.
Seçeneklerde belirtilen hatalı bilgi, TBMM İçtüzüğü'nün bir 'kanun' olarak tanımlanmasıdır. TBMM İçtüzüğü, TBMM'nin kendi iç işleyişini düzenlediği ve tek taraflı iradesiyle ortaya koyduğu bir 'parlamento kararı'dır. Her ne kadar Anayasa Mahkemesi'nde iptal davasına konu edilebilse de, bu durum onun hukuki niteliğini değiştirmez. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ise özel bir denetim usulüne (Anayasa m. 85) tabi bir diğer parlamento kararıdır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliklerini sınıflandır.
İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması, Savaş İlanı ve Seçimlerin Yenilenmesi gibi işlemler 'Parlamento Kararı'dır. Bütçe, Kesin Hesap ve Andlaşmaların Uygun Bulunması ise 'Kanun'dur.
İşlemin tabi olduğu yargısal ve idari rejimi belirlemek için bu ayrım kritiktir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim istisnalarını incele.
Normalde parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır. Ancak üç istisna vardır: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşmesi.
Yargısal denetim usullerindeki farkları ayırt etmek gerekir.
3
İçtüzük ve Kanun arasındaki teknik farkı analiz et.
İçtüzük, Anayasa Mahkemesi'nde tıpkı kanunlar gibi 'İptal Davası'na (norm denetimi) konu edilir. Ancak bu durum onun 'Parlamento Kararı' olan hukuki niteliğini değiştirmez.
Öğrencilerin en çok düştüğü hata, yargısal denetim yolu aynı olan işlemlerin türünü de aynı saymalarıdır.

Key Concept

İçtüzüğün Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetimi

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin parlamento kararlarını denetlerken kullandığı 'Özel Denetim' (m. 85) ve 'Norm Denetimi' (m. 148) arasındaki farkları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question