Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye coğrafyası incelendiğinde, bazı özelliklerin ülkenin dünya üzerindeki koordinatları (enlem ve boylam) ile, bazı özelliklerin ise yer şekilleri, yükselti ve denizlere göre konumu ile ilgili olduğu görülür.

Buna göre;
I. Batıdan doğuya doğru gidildikçe karın yerde kalma süresinin uzaması
II. Güneş ışınlarının geliş açısının güneyden kuzeye doğru daralması
III. Yer şekillerinin engebeli olmasına bağlı olarak kısa mesafelerde iklimin değişmesi
IV. 2121 Haziran tarihinde en uzun gündüz süresinin ülkenin kuzeyinde yaşanması

yukarıda verilenlerden hangileri Türkiye'nin özel (göreceli) konumu ile açıklanabilir?

  1. A
    I ve II
  2. I ve IIIAnswer
  3. C
    II ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    III ve IV

Answer

Türkiye'de batıdan doğuya karın yerde kalma süresinin uzaması (yükselti) ve kısa mesafelerde iklim çeşitliliği (yer şekilleri) özel konumun sonuçlarıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, yükseltinin batıdan doğuya doğru artması (I) ve yer şekillerinin engebeli olmasının kısa mesafelerde iklimi değiştirmesi (III) gibi Türkiye'ye özgü fiziksel faktörleri içerir. Bu durumlar dünya üzerindeki herhangi bir koordinatta değil, Türkiye'nin spesifik topoğrafyası nedeniyle oluşur.

Step-by-Step Solution

1
Öncüllerin hangi coğrafi faktöre dayandığını belirleyin.
I. madde yükselti, II. madde enlem, III. madde yer şekilleri, IV. madde enlem/mevsim faktörlerine dayanmaktadır.
Bir özelliğin mutlak mı yoksa özel mi olduğunu anlamak için nedenine bakılmalıdır.
2
Faktörleri 'Mutlak' ve 'Özel' konum başlıkları altında sınıflandırın.
Enlem ve koordinat temelli olanlar (II ve IV) Mutlak; yükselti ve yer şekilleri temelli olanlar (I ve III) Özel konumdur.
Yükselti, denizellik ve yer şekilleri 'Özel Konum' kavramı içinde değerlendirilir.

Key Concept

Özel konum; bir yerin denizlere, okyanuslara, kıtalara, komşu ülkelere, ticaret yollarına göre konumu ile yer şekilleri ve yükselti gibi kendine has özelliklerini kapsar.

Hints

1
Eğer bir özellik enlem (kuzey-güney farkı) veya boylamla ilgiliyse mutlak konumdur.
2
Yükselti, dağların uzanışı ve deniz etkisi gibi faktörlerin sonuçlarını arayın.
3
Batıdan doğuya sıcaklık değişimi enlemle açıklanamaz çünkü bu yön değişiminde enlem sabit kalmaktadır.

Practice More

Türkiye'nin matematiksel konumunun sonuçlarından olan 'Dört Mevsim' ile özel konumun sonucu olan 'Aynı Anda Farklı Mevsim' farkını çalışabilirsiniz.

Alternative Method

Şu kuralı uygulayabilirsiniz: Bir durum Ekvator'a veya Başlangıç Meridyeni'ne uzaklıkla açıklanabiliyorsa 'Mutlak', açıklanamıyorsa 'Özel' konumdur.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question