Question

Difficulty: Medium31 Mart Vakası

Osmanlı Devleti'nde mevcut anayasal düzeni ortadan kaldırmayı amaçlayan ve kurmay heyetinde Mustafa Kemal'in de görev aldığı askerî güçler tarafından kontrol altına alınan 31 Mart Vakası sonrasında yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, halkın temsil edildiği parlamento hukukunun saltanat makamı üzerindeki siyasi üstünlüğünü kanıtlamaktadır?

  1. A
    İslamcılık fikrinin devletin dağılmasını engellemek amacıyla tek resmi politika olarak kabul edilmesi
  2. II. Abdülhamid'in meclis kararıyla tahttan indirilmesi ve yerine V. Mehmed Reşad'ın getirilmesiAnswer
  3. C
    Bâb-ı Âli Baskını ile İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin hükümeti zorla ele geçirmesi
  4. D
    Sened-i İttifak'ın imzalanmasıyla padişahın yetkilerinin yerel otoritelerce ilk kez sınırlandırılması
  5. E
    Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nde ilk kez parlamenter sisteme geçilmesi

Answer

II. Abdülhamid'in meclis kararıyla tahttan indirilmesi ve yerine V. Mehmed Reşad'ın getirilmesi
31 Mart Vakası, Osmanlı tarihinde mevcut rejime (Meşrutiyet) karşı yapılan ilk isyandır. Bu isyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından Meclis-i Mebusan toplanarak II. Abdülhamid'i isyanın çıkmasında sorumlu tutmuş ve bir fetva ile tahttan indirmiştir. Bu durum, Osmanlı tarihinde bir padişahın ilk kez parlamento (meclis) kararıyla görevinden uzaklaştırılması anlamına geldiği için meclis hukukunun saltanat üzerindeki üstünlüğünü simgeler.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirlemek
31 Mart Vakası'nın meşrutiyet rejimine karşı çıkan ilk büyük isyan olduğu tespit edilir.
Soruda sorulan 'siyasi üstünlük' vurgusunu anlamak için isyanın hedefi (rejim) kritik önemdedir.
2
Askeri müdahaleyi analiz etmek
Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun isyanı bastırdığı ve anayasal düzeni koruduğu görülür.
Bu durum, ordunun mevcut rejimi (meşrutiyeti) sahiplendiğini gösterir.
3
Siyasi sonucu değerlendirmek
İsyan sonrası Meclis-i Mebusan'ın fetva alarak II. Abdülhamid'i tahttan indirme kararı aldığı belirlenir.
Bir padişahın ilk kez halk meclisinin kararıyla görevden alınması, parlamenter iradenin saltanat üzerindeki hukuki üstünlüğünü kanıtlar.

Key Concept

Meclis Üstünlüğü ve Rejim Muhafazası

Practice More

31 Mart Vakası sonrası 1909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişiklikleri inceleyerek meclis yetkilerinin nasıl genişlediğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question