Karahanlılar, İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen Orta Asya Türk geleneklerine ve milli kimliklerine sıkı sıkıya bağlı kalmışlar; kendilerini İran şairi Firdevsî'nin Şehnâme adlı eserinde Türk hükümdarı Alp Er Tunga ile özdeşleştirilen 'Afrasiyab' soyuna dayandırmışlardır.
Karahanlılar'ın bu tutumu;
I. Hakimiyet sahasındaki Fars kültürüne karşı milli bir direnç oluşturma,
II. Siyasi meşruiyetini köklü ve destansı bir kökene dayandırma,
III. İslam dünyasının dini liderliğini Türk soyu üzerinden kanıtlama
amaçlarından hangilerini gerçekleştirmeye yöneliktir?
- AYalnız I
- BYalnız II
- I ve IIAnswer
- DII ve III
- EI, II ve III
Answer
Hakimiyet sahasındaki Fars kültürüne karşı milli bir direnç oluşturma ve siyasi meşruiyetini köklü ve destansı bir kökene dayandırma.
Karahanlılar'ın kendilerini 'Afrasiyab' soyuna dayandırmaları, Maveraünnehir gibi Fars kültürünün baskın olduğu bir bölgede Türk kimliğini yüceltme (I) ve devletin yönetim gücünü (meşruiyetini) Türk tarihinin efsanevi köklerine bağlayarak güçlendirme (II) amacını taşır. Bu durum, İslamiyet sonrası oluşan Türk-İslam sentezinin 'milli' kanadını temsil eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Karahanlı Meşruiyet Sentezi ve Afrasiyab (Alp Er Tunga) Özdeşleştirmesi
Hints
1
Afrasiyab, İranlıların Alp Er Tunga'ya verdiği isimdir. Bu bilginin neden bir meşruiyet aracı olabileceğini düşünün.
2
Karahanlılar'ın Maveraünnehir'de Samanoğulları (Fars kökenli) ile girdiği hakimiyet mücadelesini ve Türkçeye verdikleri önemi hatırlayın.
3
Dini liderlik (halifelik) genellikle Arap soyu veya dini hizmetler üzerinden talep edilirken; soy ağacı (Afrasiyab) milli meşruiyetle ilgilidir.
Practice More
Karahanlılar'ın ikili devlet teşkilatını sürdürmesi ile bu milli köken iddiası arasındaki benzerlikleri inceleyiniz.
Alternative Method
Karahanlılar'ın resmi dilinin Türkçe olması ve hükümdarların 'Han', 'Hakan' gibi unvanlar kullanması ile 'Afrasiyab' soyu iddiası arasındaki 'milli kimlik' bağını kurarak eleme yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s