Question

Difficulty: HardTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'de iklim, bitki örtüsü ve tarım ürünlerinin dağılışı üzerinde hem mutlak (matematiksel) konum hem de göreceli (özel) konum etkili olmaktadır. Normal şartlarda enlem etkisi nedeniyle güneyden kuzeye doğru gidildikçe sıcaklıkların azalması ve buna bağlı olarak tarımsal ürün deseninin soğuğa dayanıklı türlere doğru değişmesi beklenir. Ancak Türkiye'nin yer şekilleri ve denizellik gibi göreceli konum özellikleri, bazı sahalarda bu genel kuralın dışına çıkılmasına neden olur.

Buna göre, aşağıdaki durumlardan hangisi Türkiye’nin göreceli konumunun, mutlak konumdan kaynaklanan sınırlamaları esnettiğine veya geçersiz kıldığına örnek olarak gösterilebilir?

  1. Kış mevsiminde Rize ve çevresinde turunçgil ile zeytin gibi Akdeniz iklimine özgü ürünlerin yetişebilmesiAnswer
  2. B
    Akdeniz kıyılarında maki bitki örtüsü üst sınırının, Marmara kıyılarına göre daha yüksek seviyede bulunması
  3. C
    Toros Dağları'nın güney yamaçlarının, kuzey yamaçlarına göre tarımsal ürün olgunlaşma süresinin daha kısa olması
  4. D
    Ege Bölgesi'nde denizel iklim etkilerinin iç kesimlere doğru yaklaşık 200200 km kadar sokulabilmesi
  5. E
    Doğu Anadolu Bölgesi'nde karın yerde kalma süresinin İç Anadolu Bölgesi'ne göre daha uzun olması

Answer

Kış mevsiminde Rize ve çevresinde turunçgil ile zeytin gibi Akdeniz iklimine özgü ürünlerin yetişebilmesi
Rize'de turunçgil ve zeytin yetişmesi, mutlak konumun (enlem) getirdiği 'kuzey soğuktur' sınırlamasını, özel konumun (dağların konumu ve fön etkisi) yarattığı mikroklima sayesinde geçersiz kılmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Enlem ve sıcaklık ilişkisini analiz et.
Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklığın düşmesi ve Rize'nin Antalya'dan çok daha soğuk olması beklenir.
Mutlak konum (enlem) temel kuraldır.
2
Rize'nin yerel coğrafi koşullarını incele.
Rize, gerisindeki Kaçkar Dağları sayesinde kuzeyden gelen soğuklara karşı korunur ve fön rüzgarlarıyla ısınır.
Göreceli konumun mikroklima yaratma potansiyeli.
3
Aykırı durumu (anomaliyi) tespit et.
Normalde sadece Güney Anadolu'da yetişebilen hassas ürünler, en kuzeydeki bir noktada yetişebilmektedir.
Özel konumun matematiksel konumu baskılaması.

Key Concept

Mikroklima ve Özel Konumun Mutlak Konuma Üstünlüğü

Hints

1
Enlem kuralına göre kuzeyde olması gereken bitki örtüsü ile gerçekte olanı karşılaştırın.
2
Mikroklima (küçük iklim alanı) kavramını düşünün; hangi bölge enlemine göre 'aşırı' sıcak veya ılık kalıyor?
3
Normalde Akdeniz'de olması gereken bir ürünün, Doğu Karadeniz'de bulunması özel konumun mutlak konumu nasıl yendiğini gösterir.

Practice More

Türkiye'deki diğer mikroklima alanlarını (Iğdır'da pamuk, Anamur'da muz gibi) özel konum faktörleriyle inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question