Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Aşağıdaki tabloda, Türkiye sınırları içerisinde yer alan ve boylam dereceleri aynı olan X ve Y merkezlerine ait bazı coğrafi özellikler karşılaştırılmıştır:

ÖzellikX MerkeziY Merkezi
Çizgisel HızDaha FazlaDaha Az
Yer ÇekimiDaha AzDaha Fazla
Grup ve Tan SüresiDaha KısaDaha Uzun

Yalnızca tablodaki veriler dikkate alındığında, bu merkezler ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesin olarak söylenebilir?

  1. A
    X merkezi, Y merkezine göre daha kuzeyde yer almaktadır.
  2. B
    Y merkezinde gece ve gündüz arasındaki süre farkı, X merkezine göre daha azdır.
  3. C
    X merkezinde Kutup Yıldızı'nın görünüm açısı, Y merkezine göre daha büyüktür.
  4. Y merkezi, X merkezine göre daha yüksek bir enlem derecesine sahiptir.Answer
  5. E
    X ve Y merkezleri arasındaki kuş uçumu mesafe yaklaşık 76 kilometredir.

Answer

Y merkezinin X merkezine göre daha yüksek bir enlem derecesine sahip olduğu sonucuna ulaşılır.
Tabloda verilen özelliklerin tamamı enlem derecesine bağlıdır. Türkiye'nin kuzeyine (kutuplara) doğru gidildikçe çizgisel hız azalır, yer çekimi artar ve grup/tan süresi uzar. Bu özelliklerin yoğunlaştığı Y merkezi, X merkezinden daha kuzeyde yani daha yüksek bir enlem derecesindedir.

Step-by-Step Solution

1
Tablodaki değişkenlerin hangi konumsal özelliğe bağlı olduğunu belirlemek.
Çizgisel hız, yer çekimi ve grup/tan süresi gibi özelliklerin boylamdan bağımsız, tamamen enlem derecesine (mutlak konum) bağlı olduğu saptanır.
Dünya'nın şekli ve dönüş hızı nedeniyle bu özellikler Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli değişim gösterir.
2
Merkezlerin kutuplara olan yakınlıklarını tablodaki verilerle analiz etmek.
Çizgisel hızın azaldığı, yer çekiminin arttığı ve güneşin ufuktaki hareketinin yavaşladığı (grup/tan süresinin uzadığı) Y merkezinin, X'e göre kutup noktasına daha yakın olduğu anlaşılır.
Dünya'nın geoit şekli nedeniyle yer çekimi kutuplarda fazla, çizgisel hız ise kutuplarda en azdır.
3
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki yerini dikkate alarak yargıya varmak.
Y merkezi daha kuzeyde yer aldığı için enlem derecesi (4242^{\circ} Kuzey'e daha yakın) X merkezine (3636^{\circ} Kuzey'e daha yakın) göre daha yüksektir.
Kuzey Yarım Küre'de kuzeye gidildikçe enlem dereceleri büyür.

Key Concept

Enlem Etkisi ve Fiziksel Değişimler
Rate this question