Question

Difficulty: EasyRüzgar Şekilleri

Rüzgârların taşıyıp biriktirdiği ince boyutlu toz ve kum birikintilerine "lös" adı verilir. Türkiye'de löslerin ve diğer rüzgâr biriktirme şekillerinin en yaygın görüldüğü alanların ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İklimin kurak, bitki örtüsünün ise oldukça cılız olmasıAnswer
  2. B
    Bulundukları alanların tamamen kireç taşlarından (karstik) oluşması
  3. C
    Matematik konumları gereği sürekli rüzgârlar kuşağında yer almaları
  4. D
    Akarsuların bol miktarda alüvyon taşıyarak delta oluşturması
  5. E
    Birinci jeolojik zamanda oluşmuş masif araziler üzerinde bulunmaları

Answer

Rüzgâr biriktirme şekillerinin (lös, kumul, barkan vb.) görüldüğü alanların temel ortak özelliği iklimin kurak ve bitki örtüsünün cılız olmasıdır.
Rüzgârların yer şekillerini biçimlendirebilmesi için arazinin çıplak (bitki örtüsünden yoksun) olması ve nem oranının düşük olması gerekir. Bu şartlar toprağın rüzgâr tarafından kolayca taşınmasını ve biriktirilmesini sağlar. Lösler de bu şekilde oluşan rüzgâr birikinti topraklarıdır.

Step-by-Step Solution

1
Rüzgârın şekillendirici gücünü analiz et.
Rüzgâr, hızını kesecek bir bitki örtüsü olmayan ve nemin az olduğu kurak bölgelerde daha etkilidir.
Bitki örtüsü toprağı tutar, nem ise toprak tanelerinin birbirine yapışmasını sağlayarak rüzgârın taşımasını zorlaştırır.
2
Lös kavramını tanımla.
Lös, rüzgârın taşıdığı tozların birikmesiyle oluşan biriktirme şeklidir.
Biriktirme faaliyetinin gerçekleşmesi için rüzgâr hızının azalması ve taşınan malzemenin (tozların) birikebileceği bir alanın olması gerekir.
3
Türkiye'deki örnekleri düşün.
İç Anadolu (Konya-Karapınar) ve Güneydoğu Anadolu bu şartları en iyi karşılayan bölgelerdir.
Bu bölgeler Türkiye'nin en az yağış alan ve bitki örtüsünün en zayıf olduğu yerleridir.

Key Concept

Rüzgâr Şekillerinin Oluşum Şartları

Hints

1
Rüzgârın bir yeri süpürebilmesi için orada onu durduracak neyin olmaması gerekir?
2
Nemli ve ormanlık bir bölgede rüzgârın toprağı taşıması neden zordur?

Practice More

Türkiye'de rüzgâr biriktirme şekillerinin en tipik görüldüğü 'Karapınar' çevresinin iklim özelliklerini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question