Question

Difficulty: MediumDevletçilik

Atatürk döneminde uygulanan devletçilik modeli; liberalizmin bireyci anlayışıyla sosyalizmin kolektivist yapısı arasında Türkiye’nin o günkü özgün şartlarından doğmuş bir 'üçüncü yol' olarak nitelendirilebilir. Bu doğrultuda devlet, sadece sanayi tesisleri kurmakla kalmamış, aynı zamanda Sümerbank ve Etibank gibi kurumlar aracılığıyla bu yatırımların finansmanını ve teknik yönetimini de üstlenmiştir. Türk devletçiliğinin bu uygulama biçimi ve kurumsal yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi devletçilik ilkesinin temel karakteristiğini en iyi yansıtır?

  1. A
    Sınıf çatışmasına dayalı, doktriner bir ekonomik düzen inşa etmek
  2. B
    Özel mülkiyet ve ferdi girişimi tamamen ortadan kaldırarak mülkiyeti devlete devretmek
  3. Ülke ihtiyaçlarından doğan, özel sektörü dışlamayan pragmatik ve karma bir ekonomik modeli esas almakAnswer
  4. D
    Ekonomik kalkınmayı sadece tarımsal üretim ve hayvancılık faaliyetleriyle sınırlı tutmak
  5. E
    Sanayileşme hamlesini tamamen yabancı sermaye ve dış yardımlara dayalı olarak gerçekleştirmek

Answer

Atatürk'ün devletçilik anlayışı, Türkiye'nin o dönemdeki sermaye yetersizliği ve teknik imkansızlıklar gibi özgün şartlarından doğan, özel sektörü yok saymayan, pragmatik ve karma bir ekonomik modeli esas almaktadır.
Türk devletçiliği, Türkiye'nin o dönemdeki ekonomik zorunluluklarından (sermaye ve teknik bilgi eksikliği) doğmuştur. Liberalizm (tam serbest piyasa) ve Sosyalizm (tam devlet mülkiyeti) arasında, her iki sistemin de Türkiye'ye uygun olmayan yönlerini eleyerek, devletin temel yatırımları yaptığı ama özel sektörün de varlığını sürdürdüğü 'Karma Ekonomi' modelini benimsemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Metindeki anahtar kavramları (üçüncü yol, özgün şartlar, kurumlar aracılığıyla finansman) analiz etme.
Türk devletçiliğinin klasik liberalizm veya sosyalizmden farklı, kendine has bir yapıda olduğu tespit edildi.
Devletçilik ilkesinin ideolojik bir dayatmadan ziyade ihtiyaçtan doğduğunu anlamak için gereklidir.
2
Devletçilik ve özel teşebbüs arasındaki ilişkiyi değerlendirme.
Devletin sadece yatırımcı değil, aynı zamanda özel sektörü destekleyici ve dengeleyici bir rol üstlendiği görüldü.
Devletçiliğin 'karma ekonomi' karakteristiğini belirlemek için önemlidir.
3
Seçenekleri bu bilgiler ışığında karşılaştırma.
Ülke ihtiyaçlarına dayalı, pragmatik ve karma yapıyı ifade eden seçeneğin en doğru tanım olduğu sonucuna varıldı.
Yanlış ideolojik yorumları (sosyalizm/komünizm gibi) eleyerek doğru sonuca ulaşmayı sağlar.

Key Concept

Karma Ekonomi ve Pragmatizm

Hints

1
Devletçiliğin 1929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası neden hız kazandığını düşünün.
2
Bu ilkenin özel sektörü yok etmek mi yoksa onun yetersiz kaldığı yerde tamamlayıcı olmak mı istediğine odaklanın.
3
Karma ekonomi terimi, devlet ile özel sektörün iş birliğini ifade eder; bu bilgi sizi doğru cevaba götürecektir.

Practice More

1933 yılında hazırlanan I. Beş Yıllık Sanayi Planı'nın devletçilik ilkesiyle olan ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question