Türkçede sözcüğün anlamını veya türünü değiştiren eklere yapım eki, sözcüğün anlamını değiştirmeyip sadece cümle içindeki görevini ve diğer kelimelerle olan ilişkisini düzenleyen eklere ise çekim eki adı verilir. Bir sözcük yapısı bakımından hem yapım hem de çekim ekini aynı anda alabilir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük hem yapım hem de çekim eki almıştır?
- Duraktaki yolcular otobüsün gelmesini sabırla bekliyordu.Answer
- BBahçedeki çiçekler sabahın ilk ışıklarıyla birlikte açmıştı.
- CMasanın üzerinde unutulan gözlük kime ait acaba?
- DSıcak yaz günlerinde en sevdiği tatlı taze dondurmadır.
- EKapının önündeki eski ayakkabı kutusunu çöpe attı.
Answer
Cümledeki 'yolcular' sözcüğü hem yapım hem de çekim eki almıştır.
Doğru seçenekteki 'yolcular' sözcüğü, 'yol' isim köküne gelen '-cu' yapım ekiyle yeni bir anlam kazanmış, ardından '-lar' çoğul eki gelerek çekim eki almıştır. Dolayısıyla sözcük her iki ek türünü de barındırmaktadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Sözcükte Yapı ve Ek Türleri
Hints
1
Sözcüğü eklerine ayırırken önce anlamlı en küçük parça olan kökü bulun.
2
Aldığı eklerden hangisinin anlamı değiştirdiğine (yapım eki), hangisinin sadece kelimeyi cümleye bağladığına (çekim eki) dikkat edin.
3
Örneğin 'yol-cu-lar' şeklinde ayırdığınızda, '-cu' yolculuk yapan kişiyi türetir, '-lar' ise sayıca çokluk bildirir.
Practice More
Benzer şekilde 'kitaplıktan' sözcüğünü de eklerine ayırarak yapısını inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Sözcükten ekleri tek tek çıkararak anlamın nasıl değiştiğini kontrol edebilirsiniz. Eğer ek çıktığında temel anlam değişiyorsa o bir yapım ekidir.
Estimated Time:45s