Question

Difficulty: HardAmasya Genelgesi

2222 Haziran 19191919 tarihinde yayımlanan Amasya Genelgesi, "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." hükmü ile Millî Mücadele’nin izleyeceği yolu netleştirmiştir. Bu hükümde geçen "milletin kararı" ifadesinin, dönemin Osmanlı monarşik yapısı ve hukuki meşruiyet zemini dikkate alındığında yarattığı en temel siyasal değişim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    İstanbul Hükümeti'nin işgallere karşı askeri gücünün artırılması
  2. B
    Kurtuluş için tek çıkar yolun padişahın emirlerine uymak olduğunun vurgulanması
  3. Yönetim yetkisinin kaynağının hanedandan alınarak halka geçeceğinin (ulusal egemenlik) ilk kez işaret edilmesiAnswer
  4. D
    Manda ve himaye sisteminin belirli şartlar altında kabul edilebileceğinin duyurulması
  5. E
    Azınlıkların haklarının korunması karşılığında dış yardım alınacağının taahhüt edilmesi

Answer

Yönetim yetkisinin kaynağının halka geçeceğini (ulusal egemenlik) ifade eden seçenek doğrudur.
Amasya Genelgesi'nin 'Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.' maddesindeki 'karar' kelimesi, siyasi bir iradeyi temsil eder. Osmanlı Devleti gibi mutlak monarşi ile yönetilen bir yapıda, kararın halka (millete) ait olduğunun söylenmesi, padişahın yetkilerinin sorgulanması ve gelecekte halk iradesine dayalı (cumhuriyetçi) bir yönetimin kurulacağının ilk sinyalidir. Bu durum genelgeye 'ihtilal beyannamesi' niteliği kazandırır.

Step-by-Step Solution

1
Amasya Genelgesi'nin ilgili maddesini analiz et.
"Milletin kararı" vurgusu belirlendi.
Bu ifade, kurtuluşun kimin iradesiyle gerçekleşeceğini belirler.
2
Maddenin siyasi anlamını değerlendir.
Padişahın iradesi yerine halkın iradesinin (kararının) geçtiği görüldü.
Geleneksel yönetimde son söz padişahındır, halkın kararına vurgu yapılması bir rejim değişikliği sinyalidir.
3
Kavramsal eşleştirme yap.
"Milletin kararı" = Ulusal Egemenlik (Cumhuriyetçilik).
Milli Mücadele'nin sadece bir bağımsızlık savaşı değil, aynı zamanda bir demokratik devrim süreci olduğu bu maddeyle resmileşmiştir.

Key Concept

Ulusal Egemenlik (Milli İrade)

Hints

1
"Karar" kelimesi yönetimde son sözün kime ait olduğuyla ilgilidir.
2
Osmanlı'da karar yetkisi Padişah'tadır. Genelge bu yetkiyi kime vermektedir?
3
Halkın karar vermesi, monarşiden halk yönetimine (demokrasi/cumhuriyet) geçişin ilk adımıdır.

Practice More

Bu maddeden sonra Temsil Heyeti'nin oluşturulması fikrinin nasıl hayata geçirildiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Maddeyi 'Amaç-Gerekçe-Yöntem' olarak ayırın: Bağımsızlık 'Amaç', Azim ve Karar 'Yöntem'dir. Yöntemdeki 'karar' vurgusu her zaman siyasal rejim değişikliğine işaret eder.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question