Question

Difficulty: Hard31 Mart Vakası

19091909 yılında gerçekleşen 3131 Mart Vakası'nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından IIII. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve 18761876 tarihli Kanun-i Esasi'de köklü değişiklikler yapılmıştır.

Bu olay ve sonrasındaki anayasal düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı devlet yönetimiyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Padişahın meclisi tek taraflı kapatma yetkisi anayasal güvenceyle genişletilerek merkezi otorite mutlak hale getirilmiştir.
  2. B
    İttihat ve Terakki Cemiyeti, Bâb-ı Âli Baskını'nı gerçekleştirerek yürütme erkini tamamen ele geçirmiş ve tek parti dönemini başlatmıştır.
  3. Meclisin, padişahı görevden alma yetkisini resmen kullanması ve yapılan değişikliklerle yürütmenin yasama organına sorumlu hale getirilmesiyle parlamenter sistem güçlenmiştir.Answer
  4. D
    Devletin resmi ideolojisi olarak Türkçülük akımı anayasaya girmiş ve azınlıkların meclisteki temsil hakları tamamen sona erdirilmiştir.
  5. E
    Hareket Ordusu'nun müdahalesiyle ordu siyasetten tamamen arındırılmış ve sadece dış güvenlikten sorumlu bir yapıya dönüştürülmüştür.

Answer

Meclis-i Mebusan'ın padişahı tahttan indirme kararı alması ve anayasa değişiklikleriyle hükümetin padişaha değil meclise sorumlu tutulması, parlamenter sistemi güçlendirmiştir.
Doğru yanıt olan seçenek, olayın hem siyasi (meclis kararıyla tahttan indirme) hem de hukuki (19091909 değişiklikleri) sonuçlarını kapsamlı bir şekilde özetlemektedir. Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın parlamento kararıyla görevden alınması, anayasal monarşinin parlamenter bir karaktere büründüğünün en somut kanıtıdır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini analiz etme.
3131 Mart Vakası, meşrutiyet rejimini yıkmaya yönelik bir isyandır.
İsyanın bastırılması rejiminin korunduğunu gösterir.
2
Hukuki sonucu tespit etme.
IIII. Abdülhamid'in sadece fetva ile değil, ilk kez meclis kararıyla tahttan indirilmesi.
Bu durum meclisin (milli iradenin) hükümdar üzerindeki hukuki üstünlüğünü kanıtlar.
3
Anayasal değişimleri değerlendirme.
19091909 Anayasa değişiklikleriyle yürütmenin (Hükümet) meclise sorumlu hale gelmesi.
18761876 Anayasası'ndaki 'hükümet padişaha sorumludur' anlayışının yıkılarak demokratik bir yapıya geçilmesini sağlar.

Key Concept

Osmanlı'da Meclis Üstünlüğü ve 1909 Anayasa Değişiklikleri

Hints

1
IIII. Abdülhamid'in tahttan indirilme sürecinde hangi kurumun (meclis mi yoksa sadece ordu mu) yetki kullandığına odaklanın.

Practice More

Bâb-ı Âli Baskını ile 3131 Mart Vakası arasındaki farkları (rejim değişikliği vs. hükümet değişikliği) tablo halinde inceleyerek bu konudaki kafa karışıklığını giderebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question