Question

Difficulty: MediumRüzgar Şekilleri

Türkiye'de rüzgârların yer şekillerini biçimlendirmesi daha çok kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde görülür. Rüzgâr, taşıdığı kum tanelerini kayalara çarparak özellikle dirençsiz kısımları aşındırır. Farklı dirençteki tabakaların bulunduğu alanlarda rüzgârın yumuşak kısımları aşındırıp sert kısımları bırakmasıyla oluşan, birbirine paralel 'U' şeklindeki oluklara rastlanır.

Buna göre, yukarıda oluşum süreci açıklanan rüzgâr aşındırma şekli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Mantar kaya
  2. B
    Tafoni
  3. YardangAnswer
  4. D
    Hamada
  5. E
    Lös

Answer

Metinde açıklanan, rüzgârın farklı dirençteki tabakaları aşındırarak oluşturduğu paralel 'U' şeklindeki oluklara 'Yardang' adı verilir.
Doğru cevap olan seçenek, rüzgârın sert ve yumuşak tabakalardan oluşan arazilerde yumuşak kısımları aşındırarak geride bıraktığı dik ve paralel sırtlar/oluklar sistemini (Yardang) doğru tanımlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Soru metnindeki anahtar ifadeleri belirlemek.
Anahtar ifadeler: 'Farklı dirençteki tabakalar', 'Aşındırma', 'U şeklindeki paralel oluklar'.
Soruda tanımlanan spesifik yer şeklini bulmak için karakteristik oluşum özelliklerini ayırt etmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki aşındırma ve biriktirme şekillerini sınıflamak.
Mantar kaya, Tafoni, Yardang ve Hamada aşındırma şekliyken; Lös biriktirme şeklidir.
Hatalı biriktirme seçeneklerini eleyerek aşındırma şekilleri üzerine odaklanmak çözüm sürecini hızlandırır.
3
Oluk yapısına sahip olan şekli tespit etmek.
Mantar kaya kaide şeklinde, Tafoni delikli yapıdadır. Paralel oluk yapısı sadece Yardang tanımına uygundur.
Her rüzgâr aşındırma şekli kendine has bir morfolojiye sahiptir; 'U' şekilli oluklar Yardang'ın ayırt edici özelliğidir.

Key Concept

Rüzgâr Aşındırma Şekilleri (Yardang)

Hints

1
Soruda rüzgârın biriktirme değil, 'aşındırma' yaparak oluşturduğu bir şekil sorulmaktadır.
2
Bu yer şekli, rüzgârın yumuşak tabakaları oymasıyla oluşan birbirine paralel hendekler veya kanallar şeklindedir.
3
Kayaçlardaki bu tipik 'U' şekilli oluklara, özellikle Orta Asya çöllerinde yaygın olan ve literatürde 'Yardang' olarak geçen isim verilir.

Practice More

Rüzgâr aşındırma şekilleri ile akarsu aşındırma şekilleri (peribacası vb.) arasındaki farkları inceleyerek dış kuvvetler arasındaki ayrımı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question