Türk anayasa hukukunda yasama organının irade beyanları "kanun" ve "parlamento kararı" olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Anayasası'nda bu iki işlem türü için farklı kabul, yayımlanma ve denetim usulleri öngörülmüştür.
Parlamento kararlarının tabi olduğu hukuki rejim dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AParlamento kararları, Meclis tarafından kabul edildikten sonra hukuk aleminde geçerlilik kazanabilmesi için Cumhurbaşkanının onayına sunulmalı ve Resmi Gazete'de yayımlanmalıdır.
- Anayasa'da açıkça belirtilen istisnalar dışında, Meclis'in kendi iç işleyişine veya özel durumlara dair aldığı parlamento kararlarına karşı yargı yolu kapalıdır.Answer
- CMilletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması ve bütçenin kabul edilmesi işlemleri, yargısal denetimi mümkün olmayan parlamento kararları niteliğindedir.
- DSavaş ilanı, para basılmasına karar verilmesi ve OHAL'in uzatılması gibi işlemler, Anayasa Mahkemesi tarafından hem şekil hem esas bakımından denetlenebilen parlamento kararlarıdır.
Answer
Anayasa'da belirtilen sınırlı istisnalar haricinde parlamento kararlarının yargısal denetime tabi olmaması doğru bir ifadedir.
Parlamento kararları, Meclis'in tek taraflı iradesiyle kesinleşen işlemlerdir. Bu işlemler kural olarak yargısal denetime tabi tutulmazlar. Ancak Anayasa koyucu, yasama organının keyfi hareket etmesini önlemek adına üç özel durumu (TBMM İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi) yargı denetimine açarak bu genel kurala istisna getirmiştir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Parlamento Kararlarının Hukuki Niteliği ve Yargısal Denetim İstisnaları
Hints
1
Kanunlar ile parlamento kararları arasındaki en temel fark, Cumhurbaşkanının onay (veto) yetkisinin olup olmamasıdır.
2
Parlamento kararlarının çok büyük bir kısmı yargı denetimi dışındadır. Sadece Anayasa'da özel olarak sayılan üç duruma odaklanın.
3
Meclis İçtüzüğü, milletvekilliğinin düşürülmesi ve dokunulmazlığın kaldırılması dışındaki hiçbir parlamento kararı için Anayasa Mahkemesine gidilemez.
Practice More
Kanunların ve parlamento kararlarının Resmi Gazete'de yayımlanma süreçlerini karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternative Method
Eleme yöntemiyle; seçeneklerdeki işlemlerin hangisinin kanun (Milletlerarası antlaşma, Bütçe vb.) hangisinin karar olduğunu ve 'onay' makamını sorgulayarak sonuca ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s