Question

Difficulty: HardParlamento Kararları

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir. Ancak Anayasa, hukuk devleti ilkesi gereği bu kurala üç istisna getirerek belirli işlemler için "özel bir denetim rejimi" öngörmüştür.

Buna göre, TBMM Genel Kurulu tarafından alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilen ve Mahkemenin bu başvuruyu on beş gün içinde kesin karara bağlaması gereken işlemlerden biridir?

  1. A
    TBMM İçtüzüğü’nün değiştirilmesine ilişkin karar
  2. B
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesi kararı
  3. Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararıAnswer
  4. D
    Olağanüstü hal (OHAL) süresinin uzatılması kararı
  5. E
    Genel ve özel af ilan edilmesine ilişkin Meclis kararı

Answer

Bir milletvekilinin yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı, yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine taşınabilen ve mahkemenin on beş gün içinde karar vermesi gereken özel bir denetim rejimine tabidir.
Anayasa'nın 8585. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya belirli hallerde milletvekilliğinin düşürülmesine ilişkin TBMM kararlarına karşı; ilgili milletvekili veya bir diğer milletvekili tarafından 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir. Anayasa Mahkemesi bu istemi en geç 1515 gün içinde kesin karara bağlamak zorundadır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerinin hukuki niteliğini ayırt etme
Meclis işlemleri 'Kanun' ve 'Parlamento Kararı' (PK) olarak ikiye ayrılır. Af ilanı gibi işlemler kanunken, dokunulmazlık ve içtüzük gibi işlemler PK'dır.
Yargısal denetim usulü işlemin hukuki niteliğine göre değişir.
2
Parlamento kararlarının yargısal denetim rejimini belirleme
PK'lar kural olarak denetlemez. İstisnalar: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi (bazı haller).
Anayasal istisnaları bilmek sorunun kapsamını daraltır.
3
İstisnalar arasındaki usul farkını analiz etme
İçtüzük denetimi 60 günlük başvuru süresine tabidir. Dokunulmazlık ve vekillik düşmesi ise 77 gün başvuru, 1515 gün karar süresine tabidir.
Soruda istenen 'on beş gün içinde kesin karar' şartı sadece bu iki özel duruma özgüdür.

Key Concept

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnai Süreler

Hints

1
TBMM kararlarının hangilerinin denetlenebildiğini hatırlayın (3 istisna).
2
İçtüzük denetimi ile vekillikle ilgili denetimler arasındaki süre farkına odaklanın.
3
Anayasa'nın 85. maddesindeki '7-15 kuralı' sadece dokunulmazlık ve vekillik düşmesi durumlarını kapsar.

Practice More

Milletvekilliğinin düşmesi hallerinden hangilerinin bu 7-15 günlük denetim rejimine dahil olmadığını araştırın (Örn: İstifa).
Estimated Time:1m 30s
Rate this question