Question

Difficulty: HardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları ile bu işaretlerin kullanımındaki istisnalar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Eserlerinde Doğu-Batı çatışmasını ustalıkla işleyen yazar, toplumsal değişimi bireyler üzerinden anlatır.
  2. B
    Boğaz Köprümüzün yenilenen ışıklandırma sistemi, İstanbul’un gece silüetine bambaşka bir güzellik katıyor.
  3. Peyami Safa'nın 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'ndaki psikolojik tahlilleri, Türk edebiyatında çığır açmıştır.Answer
  4. D
    Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yapılan son değişiklikler, yargılama süreçlerinin hızlanmasını hedefliyor.
  5. E
    Ankara Kalesi'ndeki (MÖ 2. yüzyıldan kalma yapı) kazı çalışmaları, şehrin tarihine ışık tutmaya devam ediyor.

Answer

Peyami Safa'nın eser adının geçtiği cümlede yapılan kullanım hatalıdır çünkü tırnak işareti zaten bir sınır belirleyici görev üstlendiğinden, tırnak kapatıldıktan sonra gelen ekler için ayrıca kesme işareti kullanılmaz.
Doğru cevap olan cümlede, 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu' eser adı tırnak içine alınmıştır. TDK kuralı uyarınca, tırnak içine alınan sözlerden sonra gelen ekleri ayırmak için kesme işareti kullanılmaz. Dolayısıyla ifade 'Dokuzuncu Hariciye Koğuşu'ndaki şeklinde yazılmalıydı.

Step-by-Step Solution

1
Tırnak işareti ve kesme işareti arasındaki ilişkiyi analiz et.
TDK kuralına göre, tırnak içine alınan ifadelerden sonra gelen ekleri ayırmak için ayrıca kesme işareti ( ' ) kullanılmamalıdır.
Tırnak işareti metni zaten ayırdığı için ikinci bir ayırıcı işaret kullanımı noktalama kalabalığına ve hataya yol açar.
2
Diğer seçeneklerdeki çeldiricileri değerlendir.
Boğaz Köprümüzün kelimesinde 'Köprüsü'ndeki iyelik eki değiştiği için kesme konmaması (doğru), Kanun adlarına gelen eklerin kesmeyle ayrılması (doğru) tespit edildi.
KPSS düzeyinde bu istisnalar sıklıkla hata olarak algılanır ancak TDK'nin güncel kurallarıdır.

Key Concept

Noktalama İşaretlerinin Birlikte Kullanımı ve Kesme İşareti İstisnaları

Hints

1
Tırnak işareti kullanılan yerlerde eklerin nasıl getirildiğine odaklanın.
2
Boğaz Köprüsü ve Amik Ovası gibi özel adlara getirilen farklı iyelik eklerinin kesme işaretini düşürdüğünü hatırlayın.
3
Tırnak işareti ile kesme işareti yan yana geldiğinde birinin gereksizleştiği kuralını anımsayın.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerin kesmeyle ayrılmadığı kuralı ile Avrupa Birliği istisnasını tekrar edin.

Alternative Method

Cümledeki özel ismin tipini belirleyin (Kurum mu, Kanun mu, Eser mi?). Kurum ise kesme hiç gelmez, Kanun ise gelir, Eser tırnaktaysa kesme gelmez.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question