Question

Difficulty: MediumYumuşama Döneminde Türkiye

19641964 yılında ABD Başkanı Lyndon Johnson tarafından Başbakan İsmet İnönü’ye gönderilen ve Türkiye’nin Kıbrıs’a olası bir müdahalesinde ABD silahlarının kullanılamayacağını, ayrıca bir Sovyet saldırısı durumunda NATO’nun Türkiye’yi korumayabileceğini belirten mektup, Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük bir krize yol açmıştır. Bu gelişmenin ardından Türkiye'nin uluslararası alanda yalnız kalmamak adına benimsediği yeni stratejik yönelim aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Batı Bloku ile olan tüm siyasi ve askeri bağların tamamen koparılması
  2. Tek taraflı dış politika anlayışından vazgeçilerek "Çok Yönlü Dış Politika" sürecinin başlatılmasıAnswer
  3. C
    Kıbrıs meselesinin çözümünde Birleşmiş Milletler'in arabuluculuk rolünün tamamen reddedilmesi
  4. D
    Sovyetler Birliği önderliğinde kurulan Varşova Paktı’na resmi üyelik başvurusunda bulunulması
  5. E
    Bölgesel iş birliğini yeniden canlandırmak amacıyla Balkan Antantı’nın tekrar aktif hale getirilmesi

Answer

Türkiye'nin tek taraflı dış politikadan vazgeçerek "Çok Yönlü Dış Politika" anlayışına geçmesidir.
Johnson Mektubu, Türkiye'nin dış dünyadaki yalnızlığını fark etmesine neden olan en somut olaydır. Bu durum, Türkiye'yi dış politikada alternatif arayışlarına itmiş ve o güne kadar izlenen katı Batı eksenli politika yerine, SSCB ve Üçüncü Dünya ülkelerini de kapsayan "Çok Yönlü Dış Politika" anlayışına geçişi tetiklemiştir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın analiz edilmesi
Johnson Mektubu, Türkiye'nin en büyük müttefiki olan ABD tarafından tehdit edildiği ve yalnız bırakıldığı bir dönemi başlatmıştır.
Mektubun içeriği, NATO güvencesinin her koşulda geçerli olmayacağını açıkça ortaya koymuştur.
2
Sonuçların değerlendirilmesi
Türkiye, dış politikada sadece ABD'ye ve Batı'ya bağımlı kalmanın riskli olduğunu fark etmiştir.
Uluslararası destek arayışı, Türkiye'yi farklı blok ve ülkelerle diyalog kurmaya zorlamıştır.
3
Stratejinin tanımlanması
Bu yeni dönemde benimsenen yaklaşıma "Çok Yönlü Dış Politika" denir.
Bu politika kapsamında SSCB ile ekonomik iş birliği (İskenderun Demir Çelik vb.) ve İslam ülkeleriyle yakınlaşma sağlanmıştır.

Key Concept

Johnson Mektubu ve Çok Yönlü Dış Politika

Hints

1
Türkiye'nin bu dönemde yaşadığı hayal kırıklığı, dış politikadaki müttefik sayısını artırma gereksinimi doğurmuştur.
2
Bu politika değişikliğiyle birlikte Türkiye, komşusu olan Sovyetler Birliği ile ekonomik ilişkilerini (örneğin İskenderun Demir-Çelik Fabrikası'nın kurulması) geliştirmiştir.
3
Tek bir merkeze (ABD) odaklanmak yerine diplomatik kanalları çeşitlendiren bu yaklaşıma 'Çok Yönlü Dış Politika' adı verilir.

Practice More

Johnson Mektubu'nun ardından SSCB ile kurulan ekonomik iş birliklerini ve Kıbrıs meselesinin BM'ye taşınma sürecini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question