Examkin

Question

Difficulty: HardDiğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

Noktalama işaretlerinin bir arada kullanıldığı karmaşık yapılarda, işaretlerin öncelik sırası ve hiyerarşisi yazım doğruluğu açısından kritiktir. Özellikle yay ayraç, köşeli ayraç ve kesme işaretinin iç içe geçtiği veya özel kural gerektirdiği durumlarda hata payı artmaktadır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu kuralların uygulanmasıyla ilgili bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

  1. A
    Yahya Kemal'in (1884-1958) şiirlerinde aruzun Türkçeye başarıyla uygulandığı en nadide örnekler, edebiyatımızın klasikleşmiş eserleri arasındadır.
  2. Server Bedi (Peyami Safa [1899-1961]), polisiye türündeki eserlerinde kurgusal derinliği ve merak unsurunu ön plana çıkarmış bir kalemdir.Answer
  3. C
    Konya Ovamızın tarımsal verimliliğini artırmak amacıyla yürütülen sulama projeleri, bölge ekonomisinin kalkınması için hayati önem taşır.
  4. D
    Avrupa Birliği'nin (AB) sürdürülebilir enerji politikaları, üye ülkelerin karbon ayak izini azaltma hedefleriyle tam bir uyum içerisindedir.
  5. E
    Ankara-İstanbul hızlı tren hattı, iki büyükşehir arasındaki ulaşımı hem daha konforlu hem de daha ekonomik bir hale getirmiştir.

Answer

Server Bedi isminin geçtiği cümlede ayraçların hiyerarşisi hatalıdır; doğru yazım 'Server Bedi [Peyami Safa (1899-1961)]' şeklinde olmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği kurala göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda dışta köşeli ayraç ( [ ] ), içte ise yay ayraç ( ( ) ) kullanılır. 'Server Bedi' isminden sonra gelen açıklama bu hiyerarşiye aykırı olarak kurgulandığı için noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki ayraç (parantez) yapılarını ve kesme işaretlerinin özel isimlerle ilişkisini tespit edin.
Server Bedi isminden sonra iç içe iki açıklama yapıldığı görülmektedir.
Türkçe yazım kurallarında iç içe açıklamalar için özel bir hiyerarşi kuralı mevcuttur.
2
Ayraç içinde ayraç kullanım kuralını ( [ ( ) ] ) denetleyin.
Cümlede yay ayraç dışta, köşeli ayraç içte kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre bu dizilim yanlıştır; dıştaki işaret köşeli ayraç olmalıdır.
3
Diğer seçeneklerdeki kesme işareti istisnalarını (iyelik değişimi ve AB istisnası) kontrol edin.
Konya Ovamızın ve Avrupa Birliği'nin kullanımlarının kurallara uygun olduğu teyit edilmiştir.
Bu yapılar KPSS'de sıkça sorulan çeldirici doğru kullanımlardır.

Key Concept

Ayraç Hiyerarşisi ve Kesme İşareti İstisnaları

Hints

1
İç içe geçen parantezlerin bir sırası olduğunu unutmayın.
2
Server Bedi isminin yanındaki ek açıklamalara bakın; hangisi hangisini kapsamalı?
3
TDK'ye göre en dışta köşeli ayraç, onun içinde ise yay ayraç yer almalıdır.

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralı ile 'Avrupa Birliği' istisnasını pekiştirmek için resmi yazışma metinlerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eğer bir cümlede hem kişi gerçek adını hem de tarihlerini parantez içinde verecekseniz, matematiksel işlem önceliğine benzer bir 'köşeli-yay' ( [ ( ) ] ) kuralını ezberleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question

Topics

Diğer Noktalama İşaretleri (Kesme, Tırnak, Yay Ayraç, Çizgiler)

More questions from this topic