Examkin

Question

Difficulty: HardKarahanlılar

Karahanlılar döneminde sınır boylarında gaza ve cihat amacıyla inşa edilen askeri nitelikli "Ribat"lar, zamanla sınırların genişlemesi ve güvenliğin artmasıyla birlikte ticari kervanların konakladığı kervansaraylara dönüşmüştür. Aynı süreçte Karahanlılar, tıp eğitimi ve ücretsiz tedavi hizmetlerinin verildiği "Bimarhane" adlı kurumları da sistemli hale getirerek Orta Asya'da yaygınlaştırmışlardır.

Buna göre Karahanlılardaki bu kurumsal yapılar ve yaşadıkları işlevsel değişimler;

I.I. Devletin stratejik ihtiyaçlarının zamanla ekonomik ve sosyal önceliklere evrildiği,
II.II. Dini bir motivasyon olan gaza anlayışının ekonomik kalkınma araçlarıyla sentezlendiği,
III.III. İslamiyet'in kabulüyle birlikte Türk devlet geleneğindeki "cihan hakimiyeti" ülküsünün yerini tamamen ticari kaygılara bıraktığı

durumlarından hangilerinin bir göstergesi olabilir?

  1. A
    Yalnız II
  2. B
    Yalnız IIII
  3. II ve IIIIAnswer
  4. D
    IIII ve IIIIII
  5. E
    II, IIII ve IIIIII

Answer

Karahanlılar'da Ribatların askeri kaleden ticari konaklama merkezine dönüşmesi ve Bimarhanelerin kurulması, devletin kurumsal bir evrim yaşadığını ve gaza anlayışını ticari/sosyal hayatla birleştirdiğini gösteren II ve IIII numaralı yargıları doğrular.
Doğru olan seçenek, Ribatların askeri kaleden ticari durağa dönüşmesinin kurumların stratejik ve ekonomik ihtiyaçlara göre şekillendiğini (I) ve dini gaza motivasyonunun ticaretle nasıl bütünleştiğini (II) analiz eder. Karahanlılar, bu sentezi en başarılı uygulayan ve milli karakterini kurumlara yansıtan devlettir.

Step-by-Step Solution

1
Ribatların işlevsel değişimi analiz edilmelidir.
Askeri amaçlı (gaza) kurulan yapıların ticari (kervansaray) hale gelmesi, stratejik ihtiyaçların ekonomik önceliklere evrildiğini kanıtlar.
Ribatlar ilk Türk-İslam devletlerinde çok yönlü kurumlar olarak hem savunma hem de ticaret merkezi görevi görmüştür.
2
Bimarhanelerin sosyal devlet anlayışındaki yeri değerlendirilmelidir.
Halkın tıp ve sağlık ihtiyaçlarının karşılanması, devletin sosyal önceliklerinin kurumsallaştığını gösterir.
Karahanlılar, vakıf sistemi aracılığıyla sosyal devlet anlayışını Türk-İslam tarihinde sistemli hale getiren ilk devlettir.
3
Üçüncü öncüldeki 'terk etme' yargısı incelenmelidir.
Türklerin İslamiyet sonrası cihan hakimiyeti ülküsünü terk etmediği, aksine bunu İslami bir içerikle devam ettirdiği saptanır.
Kut anlayışı ve dünya hakimiyeti fikri, Karahanlılar ve sonraki devletlerde İslami bir kimlik kazanarak korunmuştur.

Key Concept

Karahanlılarda Kurumsal Sentez ve Sosyal Devlet Yapısı

Hints

1
Ribatların zamanla kervansaraylara dönüşmesi, sınırların güvenli hale gelmesiyle birlikte hangi alanın canlandığını gösterir?

Practice More

Karahanlılardaki 'Gulam' sisteminin Gazneliler ve Selçuklulardan farkını (milli yapı) araştırarak kurumsal sentezi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Karahanlılar

More questions from this topic