Question

Difficulty: HardSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfatlar, isimlerin önüne gelerek onları niteleyen veya belirten sözcüklerdir. Türkçede bazı durumlarda bir niteleme sıfatı, tek bir ismi değil, bir belirtisiz isim tamlamasının tamamını niteleyebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir niteleme sıfatı, bir isim tamlamasının tamamını nitelemektedir?

  1. Emekli emniyet müdürü, mahalle sakinleriyle bir araya gelerek güvenlik sorunlarını tartıştı.Answer
  2. B
    Yüksek dağ köyleri, yoğun kar yağışı nedeniyle dış dünyayla bağını tamamen kesti.
  3. C
    Müdür Bey, sunduğumuz son raporu oldukça ayrıntılı incelediğini belirtti.
  4. D
    Öteki, diğerlerine göre çok daha kullanışlı bir tasarım gibi görünüyor.
  5. E
    Masanın üzerindeki sıcak çay bardağını eline alınca parmakları hafifçe yandı.

Answer

Emekli emniyet müdürü ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur; çünkü burada sıfat, bir unvanı temsil eden isim tamlamasının bütününü niteler.
Doğru cevapta yer alan 'emniyet müdürü' ifadesi bir belirtisiz isim tamlamasıdır. 'Emekli' sıfatı anlam bakımından sadece emniyeti değil, 'emniyet müdürü' olan kişiyi nitelediği için tamlamanın tamamına aittir. Bu, KPSS'de sıkça sorulan ileri düzey bir sıfat yapısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki isim tamlamalarını ve bu tamlamaların önüne gelen sıfatları tespit edin.
Doğru seçenekte 'emniyet müdürü' belirtisiz isim tamlaması, 'emekli' ise niteleme sıfatıdır.
Sıfatın etkilediği birimin sınırlarını belirlemek için önce yapısal birimleri (tamlamaları) bulmak gerekir.
2
Sıfatın anlam olarak sadece ilk ismi mi (tamlayan) yoksa tamlamanın bütününü mü nitelediğini analiz edin.
Emekli olan 'emniyet' değil, 'emniyet müdürü' unvanına sahip kişidir.
Mantıksal ilişki, sıfatın kapsama alanını belirleyen en önemli ölçüttür.
3
Diğer seçeneklerdeki sıfatların görevlerini ve etkiledikleri sözcük türlerini kontrol ederek eleme yapın.
Diğer seçeneklerde sıfatın sadece tamlayanı nitelediği, sözcüğün zarf olduğu veya zamir olduğu durumlar tespit edilmiştir.
Çeldiricileri elemek, doğru cevabın sağlamasını yapmanızı sağlar.

Key Concept

Sıfatın İsim Tamlamasını Nitelemesi

Hints

1
Cümlelerdeki belirtisiz isim tamlamalarını (tamlayanı ek almayan, tamlananı ek alan yapılar) bulun.
2
Sıfatı tamlamadan ayırıp sadece ilk kelimeyle eşleştirdiğinizde anlam bozuluyor mu bakın. Örneğin; 'emekli emniyet' mi yoksa 'emekli müdür' mü?
3
Unvan sıfatları (Müdür, Öğretmen, Vali vb.) belirtisiz isim tamlaması kurduğunda başa gelen sıfat genellikle bütün unvanı niteler.

Practice More

Adlaşmış sıfatlar ve sıfat-zarf ayrımı konularındaki karmaşık örnekleri incelemek bu yapıları daha iyi anlamanızı sağlayacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question