Türkiye'nin Ekonomik Coğrafyası
778 questions
Türkiye'de doğal bitki örtüsü ile hayvancılık faaliyetleri arasında çok sıkı bir ilişki bulunmaktadır. Özellikle yaz yağışlarının etkisiyle yeşeren gür çayır alanları, büyükbaş mera hayvancılığı için en uygun doğal ortamı oluşturmaktadır. Buna göre, belirtilen doğal koşullara bağlı olarak büyükbaş mera hayvancılığının aşağıdaki yerlerin hangisinde en yaygın olması beklenir?
Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölgedeki doğal ve beşerî kaynakları verimli kullanarak ekonomik kalkınmayı hızlandırmayı ve bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı hedeflemektedir. Projenin kapsamı, coğrafi yakınlık ve kalkınma ihtiyaçları doğrultusunda zaman içerisinde genişletilmiştir.
Buna göre, aşağıda verilen illerden hangisi DOKAP kapsamında yer alan illerden biri değildir?
Türkiye'nin enerji coğrafyası incelendiğinde; jeolojik geçmiş, topografik özellikler ve yerli kaynak kullanım stratejilerinin enerji üretim sepetini doğrudan şekillendirdiği görülmektedir. Özellikle farklı jeolojik zamanlara ait arazilerin varlığı, enerji kaynaklarının çeşitliliğinde temel belirleyicidir.
Bu bağlamda, Türkiye'nin enerji kaynakları ve bunların ekonomideki kullanımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Türkiye'nin jeopolitik konumu, kıtalar arası bir geçiş noktası olması nedeniyle transit taşımacılığın gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. Özellikle Doğu Karadeniz Bölümü'nde bulunan bir limanımız, tarih boyunca Orta Asya ve Orta Doğu'ya açılan bir ticaret kapısı niteliği taşımıştır. Bu liman kentimiz, Zigana ve Kop gibi stratejik geçitler vasıtasıyla iç kesimlere bağlanarak İran ile yapılan transit ticaretin odak noktası haline gelmiştir.
Sözü edilen bu özelliklere sahip olan liman kentimiz aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de elektrik enerjisi üretiminde kullanılan kaynakların bir kısmı yerli rezervlerden sağlanırken, bir kısmı büyük oranda dışarıdan satın alınmaktadır (ithal edilmektedir). Bu durum Türkiye'nin enerji alanında dışa bağımlı olmasına ve dış ticaret açığının artmasına neden olmaktadır.
Buna göre, aşağıdaki enerji kaynaklarından hangisinin Türkiye'nin enerji dışa bağımlılığındaki payı diğerlerine göre daha fazladır?
Türkiye, dünya bor minerali rezervlerinin yaklaşık 'üne sahip olup bu alanda dünya lideridir. Bor mineralleri ülkemizde çeşitli yataklardan çıkarılmakta ve işlenmektedir.
Buna göre, Türkiye'nin en önemli bor çıkarım sahalarından (ocak) biri olan 'Kırka' yatakları aşağıdaki illerin hangisinde yer almaktadır?
Türkiye'nin turizm stratejileri, UNESCO Dünya Miras Listesi'ndeki varlıkların bölgesel tematik gelişim aksları ile bütünleştirilmesini ve bu mirasların doğal risklere karşı korunmasını öngörmektedir. 2023 yılında UNESCO Dünya Miras Listesi’ne "Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri" adıyla dahil edilen seri miras alanları içerisinde yer alan aşağıdaki illerden hangisi; hem bölgenin sahip olduğu yüksek yıllık ortalama nisbi nem ve yağış rejimi nedeniyle ahşap mimari dokunun korunmasında diğer illere göre daha yüksek bir doğal risk altındadır hem de Türkiye Turizm Stratejisi 2023 belgesinde tanımlanan "Batı Karadeniz Kıyı Koridoru" gelişim stratejisiyle doğrudan ilişkilendirilebilir?
Türkiye'nin ve sonrası ulaşım stratejilerinde "Lojistik Üs" olma hedefi doğrultusunda büyük ölçekli altyapı yatırımları hayata geçirilmektedir. Bu kapsamda Batı Karadeniz kıyısında yer alan ve Türkiye'nin en büyük deniz yapılarından biri olan Filyos Limanı; demir yolu bağlantıları, serbest bölge statüsü ve ilan edilen endüstri bölgesi ile entegre bir proje olarak tasarlanmıştır. Söz konusu projenin coğrafi konumu ve ulaşım ağları ile olan ilişkisi dikkate alındığında, bu yatırımın Türkiye'nin mekânsal ve ekonomik organizasyonu üzerindeki en stratejik etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de şeker pancarı tarımının yapıldığı alanlar ile bu ürünü işleyen şeker fabrikalarının coğrafi dağılışı incelendiğinde, fabrikaların neredeyse tamamının üretim sahalarının hemen yakınında kurulduğu görülmektedir. Bu sanayi kolunun kuruluş yeri seçiminde hammaddeye yakınlık ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalınmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Bakü-Tiflis-Kars (BTK) demir yolu hattı, Türkiye’nin jeopolitik önemini artıran ve "Demir İpek Yolu" (Orta Koridor) olarak adlandırılan modern ulaşım ağının en stratejik parçalarından biridir. Bu hattın hizmete girmesiyle birlikte Türkiye, doğu-batı eksenli küresel lojistik ağların ana aktörlerinden biri haline gelmiştir. Buna göre, Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattının Türkiye'nin ulaşım ve ekonomi coğrafyasına sağladığı katkılar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Türkiye'de haşhaş üretimi Afyonkarahisar ve çevresindeki sınırlı bir alanda yoğunlaşmıştır. Ancak benzer iklim ve toprak özelliklerine sahip olan İç Anadolu ve Ege'deki pek çok merkezde bu ürünün ekimine izin verilmemektedir. Bu durum, haşhaş üretiminde aşağıdakilerden hangisinin belirleyici olduğunu kanıtlar?
Türkiye’nin 'Yerli ve Milli Enerji Politikası' kapsamında Konya-Karapınar’da kurulan Güneş Enerjisi İhtisas Endüstri Bölgesi, yaklaşık 20 milyon metrekarelik bir alanda 3,5 milyondan fazla panel ile Avrupa'nın en büyük güneş enerjisi santrallerinden biri konumundadır.
Karapınar bölgesinin bu ölçekte bir enerji yatırımı için tercih edilmesinde etkili olan faktörler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yer seçiminin gerekçeleri arasında gösterilemez?
Türkiye'nin bölgesel kalkınma projelerinden biri olan Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP), bölge ekonomisinin bütüncül bir yaklaşımla kalkınmasını sağlamak amacıyla zaman içerisinde kapsamı genişletilen bir projedir. Başlangıçta 8 ili kapsayan proje, 2020 ve 2021 yıllarında yapılan düzenlemelerle yeni illerin katılımıyla 11 ile ulaşmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi DOKAP kapsamına sonradan dahil edilen bu illerden biridir?
Türkiye'de uygulanan bölgesel kalkınma projeleri, sadece altyapı çalışmalarını değil, aynı zamanda bölgelerin ekonomik dirençlerini artırmayı hedefleyen kapsamlı stratejileri içermektedir. Zonguldak, Bartın ve Karabük (ZBK) illerini kapsayan proje; bölgenin madencilik ve ağır sanayiye olan yapısal bağımlılığını dengelerken mevcut tesislerin modernizasyonunu da öngörmektedir. Bölgenin coğrafi özellikleri ve ZBK Projesi'nin temel stratejik hedefleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu proje kapsamında gerçekleştirilmesi beklenen bir uygulama olduğu söylenemez?
Türkiye'de turizm potansiyelini artırmak ve bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak amacıyla çeşitli turizm koridorları ve gelişim projeleri planlanmıştır. Bu projelerden biri olan ve Doğu Karadeniz Projesi (DOKAP) kapsamında yürütülen "Yeşil Yol Projesi", bölgedeki dokuz ilin yaylalarını üst kottan birbirine bağlayarak sürdürülebilir bir turizm koridoru oluşturmayı hedeflemektedir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Yeşil Yol Projesi güzergâhında yer alan ve projenin kapsadığı illerden biri değildir?
yılında UNESCO Dünya Miras Listesi'ne dahil edilen, geleneksel Türk mimarisini yansıtan konakları ve tarihi dokusuyla Türkiye'nin en önemli kültür turizmi merkezlerinden biri olan Safranbolu Şehri, aşağıdaki illerimizin hangisinin sınırları içerisinde yer almaktadır?
Türkiye'de ulaşım ağlarının mekânsal organizasyonu, geleneksel olarak kıyı ile iç kesimler arasındaki topografik engelleri en düşük maliyetli 'geçitler' üzerinden aşma prensibi üzerine kurulmuştur. Ancak son yıllarda tamamlanan mega tünel projeleri, sadece ulaşım süresini kısaltmakla kalmayıp limanların ticari etki alanlarını (hinterland) ve bölgesel lojistik dengeleri de yeniden şekillendirmektedir.
Buna göre; Doğu Karadeniz'i Doğu Anadolu üzerinden güney koridorlarına bağlayan Yeni Zigana Tüneli ve Ovit Tüneli projeleri birlikte değerlendirildiğinde, bu yatırımların bölge ekonomisi üzerindeki en belirgin coğrafi sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'nin jeolojik yapısı ve genç bir oluşuma sahip olması, enerji kaynaklarının dağılımını doğrudan etkilemiştir. Özellikle fay hatlarının ve kırıklı yer yapısının yaygın olduğu alanlarda yer altındaki sıcak su buharından yararlanılarak enerji üretilmektedir. Buna göre, aşağıdaki illerin hangisinde jeotermal enerji potansiyeli diğerlerinden daha fazladır?
Türkiye'de hayata geçirilen bölgesel kalkınma projeleri; bölgeler arası gelişmişlik farklarını azaltmayı, yerel kaynakları verimli kullanmayı ve göçü yerinde durdurmayı hedefler. Bu projelerin her birinin öncelikli stratejisi, bölgenin sahip olduğu coğrafi ve ekonomik potansiyeller doğrultusunda belirlenmiştir.
Buna göre, aşağıda verilen proje ve temel kalkınma stratejisi eşleştirmelerinden hangisi bu projelerin genel vizyonu ve hedefleriyle uyuşmamaktadır?
Türkiye’nin enerji kaynakları potansiyeli üzerinde ülkenin jeolojik geçmişi, geçirdiği tektonik süreçler ve bu süreçlerin sonucunda şekillenen topografik özellikler (yer şekilleri) belirleyici bir rol oynamaktadır.
Buna göre, aşağıda verilen enerji potansiyellerinden hangisinin temel nedeni Türkiye'nin jeolojik yapısı veya yer şekilleriyle ilişkilendirilemez?