Atatürk İlke ve İnkılapları

Yeni Türk Devleti’nde milli egemenlik ve laiklik yolunda atılan temel adımlar; $1922$’de Saltanatın kaldırılması, $1923$’te Cumhuriyet’in ilanı ve $1924$’te Halifeliğin kaldırılması şeklinde bir seyir izlemiştir. Bu köklü değişimlerin belirli bir takvim ve hiyerarşi dahilinde hayata geçirilmesi, stratejik bir planlamanın sonucudur.

Söz konusu siyasi inkılapların kronolojik olarak bu sırayla gerçekleştirilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyetçilik ilkesi; halkın kendi kendini yönetmesini, siyasi kararların milli iradeye dayanmasını ve toplumun her ferdinin yönetimde temsil edilmesini amaçlar. Bu bağlamda, siyasi katılımın önündeki engellerin kaldırılması ve seçmen kitlesinin genişletilmesi, Cumhuriyet yönetiminin demokratik niteliğini güçlendiren temel unsurlardır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan milli iradenin temsil gücünü artırmaya ve Cumhuriyetçilik ilkesini pekiştirmeye yönelik bir girişimdir?

Türk İnkılabı, belirli bir tarihsel kesitte gerçekleşip tamamlanan bir değişim eylemi değil; aksine değişen dünya koşulları ve toplumsal ihtiyaçlar karşısında devletin ve toplumun sürekli bir yenilenme içerisinde olmasıdır. Bu yönüyle Atatürkçü düşünce sistemindeki bir ilke, diğer tüm ilkelerin de zamanın gerisinde kalmasını önleyen ve onların çağdaş yorumlarla hayatiyetini sürdürmesini sağlayan bir 'itici güç' işlevine sahiptir.

Bu bilgiler doğrultusunda sözü edilen ilke hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesi; egemenliğin bir kişi veya gruba değil, doğrudan millete ait olmasını ve yöneticilerin halk tarafından seçilmesini esas alır. Buna göre, aşağıdaki inkılap hareketlerinden hangisi doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda halkın yönetimdeki etkisini hâkim kılmaya yöneliktir?

$1928$ yılında Yeni Türk harflerinin kabul edilmesinden sonra, okuma yazma bilenlerin sayısını artırmak ve halka yeni alfabeyi kısa sürede öğretmek amacıyla kurulan eğitim kurumları aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi'nde yükseköğretimin çağdaş bir yapıya kavuşturulması amacıyla $1933$ yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu ile İstanbul Darülfünunu kapatılmış ve yerine İstanbul Üniversitesi kurulmuştur. Bu süreçte İsviçreli Profesör Albert Malche'nin hazırladığı rapor esas alınmış, bilimsel çalışmaların önündeki engellerin kaldırılması hedeflenmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, bu reform süreci kapsamında gerçekleştirilen uygulamalardan biri değildir?

Türk hukuk devrimi sürecinde, $8$ Nisan $1924$ tarihinde çıkarılan bir kanunla şer’iyye mahkemeleri kapatılarak bu mahkemelerin görevleri genel mahkemelere devredilmiştir. Ancak hukuk sisteminin tam anlamıyla modern, laik ve tüm vatandaşlar için eşit kurallar içeren bir yapıya kavuşması $1926$ yılında Türk Medeni Kanunu’nun kabulüyle mümkün olmuştur.

Bu bilgiler doğrultusunda, $1924$ ile $1926$ yılları arasındaki 'geçiş dönemi' hukuk düzeniyle ilgili ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk'ün halkçılık programı; hem siyasi alanda halkın kendi mukadderatına hakim olması (milli egemenlik) hem de sosyal alanda sınıfsal ayrıcalıkların reddedilerek toplumsal adaletin sağlanması amaçlarını içerir. Halkçılığın bu bütüncül yapısı göz önüne alındığında, aşağıdaki inkılaplardan hangisinin hem halk iradesini yönetimde genişletme hem de toplumsal eşitliği pekiştirme hedeflerini aynı anda gerçekleştirdiği savunulabilir?

Atatürk ilkeleri, durağan bir yapıya sahip olmayıp toplumun ihtiyaçlarına ve çağın gereklerine göre sürekli bir gelişimi öngörür. Bu düşünce sistemi içerisinde yer alan temel ilkelerden biri, yapılan yeniliklerin korunmasıyla yetinmeyip her zaman daha ileriye gitmeyi ve modern toplumlar seviyesine ulaşmayı hedefler. Buna göre; "İnkılapçılık" temel ilkesini doğrudan destekleyen ve Türk inkılabına dinamik bir karakter kazandıran bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

$1924$ Anayasası’nın ($Teşkilat-ı$ $Esasiye$ $Kanunu$) hazırlık sürecinde meclis komisyonu tarafından sunulan taslak metinde yer almasına rağmen, TBMM Genel Kurulundaki görüşmelerde "millî egemenlik" ve "meclisin üstünlüğü" ilkelerine aykırı bulunduğu gerekçesiyle reddedilen düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk milliyetçiliği; Türk milletinin milli bağımsızlık hedefini gerçekleştirmek, milli benliğini korumak ve ortak tarih bilinci etrafında birleşmek amacıyla hareket eder. Bu ilke; sadece siyasi bağımsızlığı değil, aynı zamanda kültürel ve ekonomik alanlarda da tam egemenliğin sağlanmasını savunur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Atatürk'ün milliyetçilik ilkesi doğrultusunda "milli kimliği güçlendirmek" veya "ekonomik bağımsızlığı sağlamak" amacıyla yapılan çalışmalardan biri değildir?

Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleştirilen;
- Miladi takvimin ve uluslararası saat sisteminin kabulü ($1925$),
- Uluslararası rakamların kullanılmaya başlanması ($1928$),
- Arşın ve endaze gibi birimlerin yerine metre, okka yerine kilogramın getirilmesi ($1931$),
- Hafta tatilinin Cumadan Pazara alınması ($1935$)

inkılapları birlikte değerlendirildiğinde; bu düzenlemelerin temel hedefinin aşağıdakilerden hangisi olduğu savunulabilir?

Atatürk milliyetçiliği; Türk milletinin milli birlik ve beraberliğini sağlamayı, milli benliğini korumayı ve ortak bir tarih bilinci oluşturmayı esas alan bir ilkedir. Bu doğrultuda Türk milletinin kökenlerini araştırmak ve Türk tarihini bilimsel bir temele oturtmak amacıyla çalışmalar yapılmıştır. Buna göre, Atatürk'ün milliyetçilik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen aşağıdaki gelişmelerden hangisi, bu hedefe doğrudan hizmet etmektedir?

$1925$ yılında çıkarılan bir kanunla, Osmanlı Devleti'nden devralınan ve bütçe gelirlerinin yaklaşık $\%40$ gibi önemli bir kısmını oluşturan Aşar (Öşür) vergisi kaldırılmıştır. Devletin bu denli büyük bir mali kaynaktan vazgeçmesi, yeni Cumhuriyet yönetiminin öncelikleri hakkında önemli bir ipucu vermektedir.

Buna göre, Aşar vergisinin kaldırılmasıyla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Atatürk'ün "Yaptığımız ve yapmakta olduğumuz inkılapların amacı, Türkiye Cumhuriyeti halkını tamamen çağdaş ve bütün anlam ve biçimiyle uygar bir toplum haline ulaştırmaktır." sözü, toplumun sürekli yenilenmesini ve modernleşmesini hedefleyen aşağıdaki ilkelerden hangisiyle doğrudan ilgilidir?

Atatürk Dönemi'nde Türk tarih ve dil tezlerini bilimsel bir zemine oturtmak, bu alanlarda uzman araştırmacılar yetiştirmek ve milli kültürü çağdaş bir anlayışla incelemek amacıyla $1935$ yılında Ankara'da açılan yükseköğretim kurumu aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi’nde kültürel kalkınmayı sağlamak ve Cumhuriyet inkılaplarını halkın her kesimine benimsetmek amacıyla 1932 yılında Halkevleri açılmıştır. Bu kurumun, 1912'den beri faaliyet gösteren Türk Ocakları'nın yerine kurulmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen inkılaplar; siyasi, hukuk, eğitim, ekonomi ve toplumsal alanlar gibi temel başlıklar altında sınıflandırılmaktadır. Bu inkılapların bir kısmı ise doğrudan "halkçılık" ilkesi gereği toplumdaki imtiyazlı sınıf yapısını ortadan kaldırarak sosyal eşitliği sağlamayı amaçlamıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem "toplumsal alanda" gerçekleştirilen bir düzenlemedir hem de doğrudan "toplumsal eşitliği sağlama" amacına yöneliktir?

Türk İnkılabı, belirli bir tarihsel kesitte tamamlanıp sona eren bir süreç değil; aksine çağın değişen şartlarına göre kendini sürekli güncelleyen "yaşayan" bir sistemdir. Bu durum, Atatürkçü düşünce sistemine bir "donmuş ideoloji" olmaktan ziyade "dinamik bir dünya görüşü" niteliği kazandırır. Buna göre, sözü edilen bu dinamik yapıyı sağlayan ve Atatürk ilkelerinin temel itici gücü olan ilke aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nde yönetim, hukuk ve eğitim sisteminin temelini oluşturan dinî unsurlar, modernleşme çabalarına rağmen imparatorluk sonuna kadar varlığını sürdürmüştür. Yeni Türk devletinde ise bu alanların tamamen akıl ve bilimin rehberliğinde düzenlenmesi ve devletin dinî kimliğinden arındırılması hedeflenmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin laik devlet düzenine geçiş sürecinde teokratik devlet yapısını sona erdiren en önemli ve merkezî gelişme olduğu savunulabilir?