Toplumsal Alanda Yapılan İnkılaplar
61 questions
Atatürk Dönemi'nde çıkarılan bir kanunla, hangi dinden olursa olsun din görevlilerinin ibadethaneler dışındaki alanlarda dini kıyafetlerle dolaşmaları yasaklanmıştır. Bu düzenleme ile dini kıyafetlerin toplumda bir imtiyaz (ayrıcalık) sembolü olarak kullanılması engellenmiş ve sosyal hayatın modernleştirilmesi hedeflenmiştir.
Bu uygulamanın Atatürk ilkelerinden öncelikle hangileriyle ilgili olduğu söylenebilir?
yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile her Türk vatandaşının bir soyadı taşıması zorunlu kılınmış; aynı yıl çıkarılan bir başka kanunla da "Ağa, Hacı, Hafız, Molla, Bey, Paşa" gibi unvanların kullanımı yasaklanmıştır.
Bu düzenlemelerin ortak amacı ve toplumsal hayata etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu kanunlar kapsamında hedeflendiği savunulamaz?
Atatürk Dönemi’nde gerçekleştirilen inkılaplar; siyasi, hukuk, toplumsal, eğitim ve ekonomi gibi temel alanlar altında sınıflandırılmaktadır. Bu alanlarda yapılan düzenlemeler birbirini tamamlayarak modern Türkiye Cumhuriyeti’nin temel taşlarını oluşturmuştur. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan toplumsal alanda yapılan düzenlemeler arasında yer almaz?
Mustafa Kemal Atatürk'ün; "Efendiler ve ey millet, biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, mensuplar memleketi olamaz. En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır." sözü doğrultusunda Kasım tarihinde kabul edilen kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatılmıştır.
Bu düzenlemenin Türk toplum yapısında meydana getirdiği yapısal dönüşümün temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?
21 Haziran 1934 tarihinde kabul edilen Soyadı Kanunu ile her Türk vatandaşının öz adından başka, ailesinin ortak olarak kullanacağı bir soyadı alması zorunlu hale getirilmiştir. Aynı yıl çıkarılan başka bir kanunla da ağa, paşa, hacı, hoca ve bey gibi unvanların kullanımı yasaklanmıştır.
Bu düzenlemelerin;
I. resmi işlerde yaşanan isim karışıklıklarını önlemek,
II. toplumsal alanda ayrıcalık belirten ifadeleri tasfiye etmek,
III. uluslararası ekonomik ilişkilerde batılı devletlerle uyum sağlamak
amaçlarından hangilerine yönelik olduğu savunulabilir?
yılında kabul edilen "Bazı Kisvelerin Giyilemeyeceğine Dair Kanun" ile hangi dine mensup olursa olsun din görevlilerinin ibadethaneler dışındaki dini kıyafetlerle dolaşmaları yasaklanmış; ancak bu kuraldan Diyanet İşleri Başkanı, Rum ve Ermeni patrikleri ile Yahudi hahambaşısı muaf tutulmuştur.
Bu düzenlemenin temel gerekçesi ve sosyal hayata etkisi göz önüne alındığında, aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Atatürk Dönemi’nde toplumsal hayatın modernleştirilmesi ve çağdaş dünyayla bütünleşilmesi amacıyla pek çok düzenleme yapılmıştır. Bu doğrultuda gerçekleştirilen;
I. Miladi takvim ve uluslararası saat sisteminin kabul edilmesi,
II. Uluslararası rakamların kullanılmaya başlanması,
III. Hafta tatilinin Cuma'dan Pazar gününe alınması
gibi inkılapların temel ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Osmanlı Devleti’nden Türkiye Cumhuriyeti’ne miras kalan ağırlık ve uzunluk ölçü birimleri bölgeden bölgeye farklılık göstermekteydi. Bu durum hem ülke içindeki ticari güveni zedeliyor hem de Batılı devletlerle olan ekonomik ilişkilerde hesaplama zorluklarına ve zaman kaybına yol açıyordu.
Bu sorunları ortadan kaldırmak amacıyla 1931 yılında kabul edilen kanunla; arşın, endaze ve okka gibi birimlerin yerine metre ve kilogramın getirilmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Atatürk Dönemi'nde toplumsal alanda gerçekleştirilen inkılapların bir bölümü toplumsal yapıyı laikleştirme ve ayrıcalıkları kaldırma amacı taşırken; bir bölümü de Osmanlı Devleti'nden kalan eski uygulamaların Batılı devletlerle olan ticari, resmî ve diplomatik ilişkilerde yarattığı aksaklıkları gidermeyi hedeflemiştir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan uluslararası ilişkilerde "birlik ve uyum" sağlayarak ticari hayatı kolaylaştırma amacıyla gerçekleştirilen inkılaplar arasında yer alır?
30 Kasım 1925 tarihinde kabul edilen bir kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatılmış; aynı kanunla şeyhlik, dervişlik, müritlik ve dedelik gibi unvanların kullanımı ile falcılık ve büyücülük gibi faaliyetler yasaklanmıştır.
Bu düzenlemenin Türk toplumuna sağladığı kazanımlar arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?
Cumhuriyet Dönemi'nde gerçekleştirilen;
- Miladi takvimin ve uluslararası saat sisteminin kabulü (),
- Uluslararası rakamların kullanılmaya başlanması (),
- Arşın ve endaze gibi birimlerin yerine metre, okka yerine kilogramın getirilmesi (),
- Hafta tatilinin Cumadan Pazara alınması ()
inkılapları birlikte değerlendirildiğinde; bu düzenlemelerin temel hedefinin aşağıdakilerden hangisi olduğu savunulabilir?
Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen inkılaplar; siyasi, hukuk, eğitim, ekonomi ve toplumsal alanlar gibi temel başlıklar altında sınıflandırılmaktadır. Bu inkılapların bir kısmı ise doğrudan "halkçılık" ilkesi gereği toplumdaki imtiyazlı sınıf yapısını ortadan kaldırarak sosyal eşitliği sağlamayı amaçlamıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem "toplumsal alanda" gerçekleştirilen bir düzenlemedir hem de doğrudan "toplumsal eşitliği sağlama" amacına yöneliktir?
Atatürk ilkeleri ve inkılapları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, bir inkılabın birden fazla ilkeyle ilgili olabildiği ancak bir ilkenin o inkılap üzerinde "temel belirleyici" olduğu görülmektedir. 1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile eş zamanlı olarak çıkarılan bir başka kanunla "Ağa, Hacı, Hafız, Molla, Efendi, Bey, Paşa" gibi unvan ve lakapların kullanımı yasaklanmıştır.
Bu unvanların kaldırılmasının temel gerekçesi ve ilişkilendirildiği öncelikli Atatürk ilkesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
yılında kabul edilen bir kanunla; "hacı, hoca, hafız, molla, bey, efendi, paşa" gibi eski toplum yapısından gelen ve toplumsal hiyerarşiyi yansıtan unvanların kullanılması yasaklanmıştır. Bu düzenlemenin hayata geçirilmesindeki temel amaç ve doğrudan ilgili olduğu Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?
Kasım tarihinde kabul edilen bir kanunla tekke, zaviye ve türbeler kapatılmış; aynı kanunla "şeyhlik, dervişlik, müritlik, dedelik, seyitlik, çelebilik, falcılık, büyücülük" gibi unvanların kullanılması ve bu unvanlara ait kıyafetlerin giyilmesi yasaklanmıştır. Bu düzenlemenin temel amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?
Mustafa Kemal Atatürk bir konuşmasında; "Ölülerden yardım dilemek, medeni bir toplum için bir lekedir." diyerek toplumdaki batıl inançların ve türbe ziyaretlerinden beklenen mucizelerin çağdaşlaşma önündeki engel olduğunu vurgulamıştır. Atatürk'ün bu sözü doğrultusunda gerçekleştirilen inkılap aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyet Dönemi'nde 1931 yılında kabul edilen bir kanunla; arşın, endaze ve okka gibi yerel ölçü birimleri kaldırılmış, bunların yerine uluslararası alanda kullanılan metre ve kilogram gibi birimler kabul edilmiştir. Bu düzenlemenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Atatürk Dönemi’nde toplumsal alanda gerçekleştirilen inkılaplar; toplumu çağdaşlaştırmak, uluslararası standartlara uyum sağlamak ve imtiyazsız-sınıfsız bir sosyal yapı oluşturmak amacıyla yapılmıştır. Ancak bazı düzenlemeler doğrudan laik toplum düzenini tesis etmeye odaklanırken, bazıları sosyal eşitliği (Halkçılık) ön plana çıkarmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi toplumsal alanda yapılan düzenlemelerden biri olmasına rağmen, doğrudan "ayrıcalıkları kaldırmak ve eşitlik sağlamak" (Halkçılık) hedefinden ziyade "toplumun inanç dünyasını laikleştirmek ve suistimalleri önlemek" (Laiklik) amacıyla gerçekleştirilmiştir?
Atatürk Dönemi’nde 1934 yılında kabul edilen 'Lakap ve Unvanların Kaldırılmasına Dair Kanun' ile 'Ağa, Paşa, Bey' gibi sosyal statü bildiren unvanların yanı sıra 'Hacı, Hafız, Molla, Şeyh' gibi dini içerikli unvanların kullanımı da yasaklanmıştır.
Bu kanun ve etkileriyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Cumhuriyet’in ilk yıllarında, dini duyguların yanlış amaçlarla kullanılmasını önlemek ve toplumu hurafelerden arındırmak amacıyla bazı önemli adımlar atılmıştır. Bu doğrultuda belirli dini kurumlar kapatılmış ve toplumsal hiyerarşi yaratan unvanlar yasaklanmıştır. Yapılan bu düzenlemenin toplumsal hayattaki temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?