Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti tarafından Doğu Anadolu’daki Ermeni tehlikesine karşı bölgesel bir amaçla toplanmıştır. Buna rağmen kongrede alınan kararlar, yerel bir savunma planının ötesine geçerek tüm vatanı kapsayan bir bağımsızlık programı halini almıştır.
Kongrede alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, mücadelenin kapsamının bölgesellikten çıkarılarak "ülke bütünlüğü" esasına dayandırıldığını gösteren en doğrudan kanıttır?
Millî Mücadele’nin hangi güçle ve ne şekilde başarıya ulaştırılacağını, yani hareketin izleyeceği yolu ifade eden Amasya Genelgesi maddesi aşağıdakilerden hangisidir?
Misak-ı Millî beyannamesinde; Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum), Batı Trakya ve Arap topraklarının geleceğinin belirlenmesinde "halkın serbestçe vereceği oylara" (plebisit) başvurulması kararlaştırılmıştır.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nin bu bölgeler için halk oylaması yöntemini bir çözüm yolu olarak sunmasındaki temel stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde alınan; manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi, tüm millî cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti (ARMHC) adı altında birleştirilmesi ve halkı bilgilendirmek amacıyla İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılması kararları birlikte değerlendirildiğinde, bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nde bir yandan "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." denilerek toprak bütünlüğü vurgulanmış; diğer yandan "Manda ve himaye kabul olunamaz." kararıyla herhangi bir devletin koruyuculuğu reddedilmiştir.
Kongre'nin toplanış hazırlıkları ve delege yapısı sadece Doğu illerini kapsasa da, alınan bu kararların tüm vatanı ilgilendirdiği görülmektedir.
Buna göre, Erzurum Kongresi'nin Milli Mücadele süreci için taşıdığı önem hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Mart tarihinde İtilaf Devletleri'nin İstanbul'u resmen işgal ederek Son Osmanlı Mebusan Meclisi'ni dağıtmaları ve milletvekillerini tutuklamaları, Millî Mücadele hareketi için yeni bir safhanın başlangıcı olmuştur. Mustafa Kemal Paşa, bu gelişmeyi Anadolu'da yeni bir meclisin açılmasını sağlamak adına en önemli gerekçe olarak kullanmıştır.
Buna göre, İstanbul'un işgalinin Ankara'da yeni bir meclisin açılmasına sağladığı hukuki ve siyasi temel aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi ile ilgili bazı temel bilgiler şunlardır:
* Düzenleyenler: Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk ve Trabzon Muhafaza-i Hukuk cemiyetleridir.
* Delege Yapısı: Sadece Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz illerinden gelen temsilciler katılmıştır.
* Kritik Kararlar: İlk kez "Milli Sınırlar"dan bahsedilmiş ve "Manda ve Himaye" fikri kesin olarak reddedilmiştir.
Bu bilgiler ışığında Erzurum Kongresi hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nin toplanış amacı ve delege yapısı bakımından "bölgesel", ancak "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz." ve "Manda ve himaye kabul olunamaz." gibi kararlarıyla "ulusal" bir nitelik taşıması; bu kongrenin Milli Mücadele sürecindeki konumu hakkında yapılabilecek aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en güçlü şekilde destekler?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde önemli bir adım olan Sivas Kongresi'nde, daha önce Erzurum Kongresi'nde kurulan Temsil Heyeti'nin üye sayısı artırılmış ve bu heyetin yetki alanı 'vatanın tamamını temsil eder' şeklinde değiştirilmiştir.
Bu düzenleme ile Temsil Heyeti hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs 'da Samsun'a çıktıktan sonra bölgedeki durumu incelemiş ve Mayıs tarihinde İstanbul Hükümeti'ne sunduğu Samsun Raporu'nda; Rumların siyasi emellerinden vazgeçmeleri gerektiğini, bölgedeki asayişsizliğin nedeninin Rumlar olduğunu ve İzmir'in Yunanlılar tarafından işgalinin haksız olduğunu vurgulamıştır.
Samsun Raporu'nda yer alan bu ifadeler, Mustafa Kemal Paşa'nın Anadolu'daki faaliyetleri hakkında aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Mustafa Kemal Paşa’nın Amasya Genelgesi’nde ( Haziran ) Sivas Kongresi’ne katılacak delegelerin belirlenmesi sürecinde "Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri" ile "belediyeleri" birlikte yetkili kılması; hareketin hukuksal ve siyasal meşruiyet arayışı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirmeye yönelik bir hamle olarak değerlendirilemez?
Milli Mücadele'nin Anadolu'da yarattığı siyasi baskı sonucunda Damat Ferit Paşa Hükûmeti'nin istifasıyla göreve gelen Ali Rıza Paşa kabinesi, Anadolu hareketi ile uzlaşma zemini arayışına girmiştir. Bu doğrultuda Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki Temsil Heyeti arasında Ekim 1919'da gerçekleşen Amasya Görüşmeleri ve imzalanan protokoller dikkate alındığında; bu sürecin Milli Mücadele'nin siyasi statüsü açısından sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs tarihinde yayımladığı Havza Genelgesi ile mülki ve askeri amirlerden; haksız işgallerin büyük mitinglerle protesto edilmesini, İtilaf Devletleri ve İstanbul Hükümeti'ne protesto telgrafları çekilmesini, orduların terhis edilmemesini ve silahların teslim edilmemesini istemiştir.
Havza Genelgesi'nin içeriği ve bu genelgeyle hedeflenen stratejik amaçlar dikkate alındığında; bu belgenin Milli Mücadele’nin hazırlık sürecindeki en temel ve belirleyici etkisi aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde, yurdun çeşitli bölgelerinde işgallere karşı direniş gösteren tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiştir. Bu kararın alınmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas Kongresi'nde yurdun çeşitli bölgelerinde faaliyet gösteren tüm millî cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiş ve bu gelişmeleri halka duyurmak amacıyla "İrade-i Milliye" adıyla bir gazete çıkarılmasına karar verilmiştir. Gazeteye bizzat Mustafa Kemal tarafından verilen bu isim, Millî Mücadele hareketinin ilerleyen safhalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir işaretidir?
Erzurum Kongresi’nde sadece Doğu Anadolu’yu temsil eden Temsil Heyeti, - Eylül tarihleri arasında toplanan Sivas Kongresi’nde üye sayısı artırılarak "vatanın bütününü temsil eder" şeklinde yetkilendirilmiştir.
Sivas Kongresi’nde alınan bu karar, Milli Mücadele’nin yürütülme süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Batı Anadolu’da Hacim Muhittin Bey önderliğinde toplanan Alaşehir Kongresi’nde; "milli davanın başarısı için gerekirse büyük devletlerin yardımına başvurulabileceği" yönünde bir karar alınmıştır.
Bu kararın, Sivas Kongresi’nde kesin bir hükme bağlanan aşağıdaki anlayışlardan hangisiyle çeliştiği söylenebilir?
Sivas Kongresi'nden sonra İstanbul'da Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifa etmesi üzerine kurulan Ali Rıza Paşa kabinesi, Anadolu'daki Milli Mücadele hareketiyle uzlaşma zemini arayışına girmiştir. Bu doğrultuda İstanbul Hükümeti'ni temsilen Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa Amasya'da bir araya gelmişlerdir.
20-22 Ekim 1919 tarihleri arasında gerçekleşen Amasya Görüşmeleri'nin Milli Mücadele süreci açısından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde yerel halkın işgallere karşı tepkisini organize etmek amacıyla yurdun çeşitli yerlerinde birçok kongre toplanmıştır. Bu kongrelerin büyük çoğunluğu Sivas Kongresi ile merkezîleşme yoluna gitse de, yerel ihtiyaçlar doğrultusunda Sivas Kongresi sonrasında da bölgesel toplantılar yapılmıştır.
Özellikle Güney Cephesi’nde Fransız ve Ermeni işgallerine karşı sivil-asker iş birliğini pekiştirmek amacıyla düzenlenen, Mustafa Kemal Paşa’nın da bizzat katılarak açılışını yaptığı son yerel kongre aşağıdakilerden hangisidir?
Sivas'ta gerçekleştirilen Komutanlar Toplantısı'nda alınan karar gereği, Temsil Heyeti Milli Mücadele'nin sevk ve idaresini daha etkin yürütebilmek amacıyla Aralık tarihinde Ankara'ya gelmiştir.
Ankara'nın merkez olarak seçilmesinde;
I. Batı Anadolu'daki Yunan işgaline karşı oluşturulan cephelere yakınlığı,
II. İstanbul'daki Meclis-i Mebusan çalışmalarının yakından takip edilmek istenmesi,
III. Kolordu'nun varlığı sayesinde güvenli ve stratejik bir demir yolu ağının merkezinde bulunması,
faktörlerinden hangilerinin belirleyici olduğu söylenebilir?