Milli Mücadele Hazırlık Dönemi

563 questions

Question 401Question

Amasya Genelgesi’nde toplanması kararlaştırılan Sivas Kongresi’ne katılacak delegelerin, halkın güvenini kazanmış kişiler arasından belediyeler veya müdafaa-i hukuk cemiyetlerince seçilerek gönderilmesi istenmiştir. Delegelerin bu yöntemle belirlenmesinin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kongrede alınacak kararların halkın iradesine dayanmasını sağlamak

Answer

Delegelerin seçimle belirlenmesinin asıl gayesi, Milli Mücadele'nin ve alınacak kararların halkın desteğine ve milli iradeye dayandırılmasıdır.
Delegelerin halk tarafından seçilen kurumlarca (belediye, cemiyet) belirlenmesi, kongrede alınacak kararların kişisel değil halkın ortak kararı olmasını ve Milli Mücadele'nin demokratik bir tabana oturmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Seçim yöntemini analiz et.
Delegelerin belediyeler veya cemiyetler gibi sivil kurumlarca seçilmesi demokratik bir yöntemdir.
Bu durum, delegelerin kendi başlarına değil halkın temsilcisi olarak orada bulunduğunu gösterir.
2
Demokratik yöntemin siyasi amacını belirle.
Milli iradenin kongre kararlarına yansıtılması hedeflenmiştir.
Halkın desteğini alan kararlar, hem ulusal hem de uluslararası alanda daha meşru kabul edilir.

Key Concept

Milli İrade ve Temsil

Hints

1
Bir kongreye katılacak kişilerin 'seçimle' gelmesi, kararların kimin adına alındığını gösterir?

Practice More

Sivas Kongresi sonrasında Temsil Heyeti'nin kazandığı ilk siyasi başarıyı araştırabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 402Question

Amasya Genelgesi’nde yer alan "Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır." maddesi, Millî Mücadele’nin hem amacını hem de yöntemini ortaya koymuştur. Bu maddenin aynı zamanda bir "ihtilal beyannamesi" özelliği taşıması, Türk siyasi hayatı açısından aşağıdakilerden hangisinin ilk kez hedeflendiğini göstermektedir?

Show answer & explanation

Answer: Egemenliğin kaynağının kişisel otoriteden alınarak milli iradeye dayandırılması

Answer

Egemenliğin kaynağının kişisel otoriteden alınarak milli iradeye dayandırılması
Amasya Genelgesi'nde geçen "milletin kararı" ifadesi, egemenliğin artık padişahta değil millette olduğunun ilk resmi işaretidir. Mevcut saltanat rejimine karşı halk iradesini temel alan bir yapıyı öngördüğü için bu belge bir 'ihtilal beyannamesi' olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Metni Analiz Etme
"Milletin azim ve kararı" ifadesinin siyasi karşılığı belirlendi.
Genelge maddesinin kimin iradesini üstün kıldığını anlamak için gereklidir.
2
Kavramsal İlişkilendirme
Milli irade vurgusunun mevcut rejim (Saltanat) ile çeliştiği saptandı.
İhtilal kavramı mevcut düzenin değişmesini ifade eder.
3
Sonuç Çıkarma
Milli egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzeninin işaret edildiği sonucuna varıldı.
Milletin kendi geleceğine karar vermesi, padişah otoritesinin sarsılması demektir.

Key Concept

Milli Egemenlik ve İhtilal Beyannamesi

Hints

1
Genelgedeki 'milletin kararı' ifadesinin siyasi yönetim biçimiyle olan ilişkisini düşünün.
2
Bir 'ihtilal', mevcut düzenin ve otoritenin (padişahlık) yerine yeni bir otoritenin (milli irade) gelmesidir.
3
Bu madde, ileride Cumhuriyetin ilanına ve saltanatın kaldırılmasına dayanak oluşturacak olan 'milli egemenlik' ilkesinin ilk kez telaffuz edilmesidir.

Practice More

Erzurum ve Sivas Kongrelerinde milli egemenlik ilkesinin nasıl daha somut hale geldiğini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Genelgenin gerekçe, amaç ve yöntem kısımlarını ayırarak inceleyin: 'Gerekçe' vatanın tehlikede olması, 'Amaç' bağımsızlık, 'Yöntem' ise milletin azim ve kararıdır.
Estimated Time:1m 15s
Question 403Question

Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesinin ardından, 1616 Mart 19201920 tarihinde İtilaf Devletleri İstanbul'u resmen işgal etmiş ve Meclis'i dağıtmıştır. Bu gelişme üzerine Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa, Anadolu'da bir dizi karşı önlem almıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, İstanbul'un resmen işgali üzerine Anadolu'daki Milli Mücadele yönetiminin aldığı bu önlemlerden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Amasya Görüşmeleri'nin yapılarak İstanbul Hükümeti ile uzlaşma aranması

Answer

Amasya Görüşmeleri'nin yapılarak İstanbul Hükümeti ile uzlaşma aranması, İstanbul'un işgali sonrası alınan bir önlem değil, işgalden önceki bir siyasi gelişmedir.
Amasya Görüşmeleri, 2020-2222 Ekim 19191919 tarihinde Ali Rıza Paşa Hükümeti temsilcisi Salih Paşa ile Temsil Heyeti arasında yapılmıştır. Bu görüşmeler İstanbul'un resmen işgalinden (1616 Mart 19201920) yaklaşık 55 ay önce gerçekleştiği için, işgal sonrası alınan bir önlem olması kronolojik olarak mümkün değildir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın tarihini ve niteliğini belirle.
İstanbul'un resmen işgali 1616 Mart 19201920 tarihinde gerçekleşmiştir.
Önlemlerin bu tarihten sonra alınmış olması gerekir.
2
Ankara'daki (Temsil Heyeti) yönetimin işgal sonrası tepkilerini hatırla.
Haberleşmenin kesilmesi, subayların tutuklanması, demiryolu tahribatı ve vergi blokajı bu tepkiler arasındadır.
Bu eylemler, işgale karşı fiili ve idari bir direniş oluşturmak için yapılmıştır.
3
Seçeneklerdeki olayların kronolojisini kontrol et.
Amasya Görüşmeleri Ekim 19191919'dadır.
Geçmişte yaşanmış bir olay, gelecekteki bir işgalin 'önlemi' olarak değerlendirilemez.

Key Concept

İstanbul'un İşgaline Karşı Milli Mücadele'nin Tepkisi

Hints

1
Soruda verilen olayın tarihi 1616 Mart 19201920'dir. Önlemler bu tarihten sonra olmalıdır.
2
Seçeneklerden biri, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti tarafından ilk kez hukuken tanındığı gelişmedir.
3
Ekim 19191919 tarihli bir gelişme, Mart 19201920'deki işgalin bir sonucu veya önlemi olamaz.

Practice More

İstanbul'un işgalinin TBMM'nin açılış sürecini nasıl hızlandırdığını ve Milli Mücadele'nin meşruiyetine etkisini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 404Question

Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra başlayan işgallerin haksızlığına karşı milli bir direniş uyandırmak amacıyla Mustafa Kemal Paşa tarafından yayımlanan Havza Genelgesi'nde, halktan işgallere karşı yapması istenen temel eylem aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ülke genelinde protesto mitingleri düzenlenmesi ve İtilaf Devletleri'ne telgraflar çekilmesi

Answer

İşgallere karşı protesto mitingleri düzenlenmesi ve İtilaf Devletleri'ne protesto telgrafları çekilmesi Havza Genelgesi'nin temel talebidir.
Havza Genelgesi, Milli Mücadele'nin hazırlık aşamasında halkın 'milli bilincini' uyandırmak için yayımlanan ilk belgedir. Mustafa Kemal Paşa bu genelgeyle işgallerin haksız olduğunu vurgulamış ve halktan büyük mitingler düzenleyerek bu durumu protesto etmelerini istemiştir. Bu sayede yerel direniş hareketlerinin ulusal bir harekete dönüşmesi hedeflenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'nin yayımlanma amacını belirleyin.
Milli bilinci uyandırmak ve halkı işgallere karşı tepki vermeye çağırmak.
Samsun'a çıkan Mustafa Kemal'in halkla kurduğu ilk somut temas ve örgütleme girişimidir.
2
Seçeneklerdeki kararları genelgelerle eşleştirin.
Miting ve telgraf Havza'ya; azim ve karar Amasya'ya; Temsil Heyeti Amasya/Erzurum'a; cemiyet birleşmesi Sivas'a aittir.
Milli Mücadele'nin hazırlık dönemindeki belgelerin kronolojik ve içerik farklarını anlamak gerekir.

Key Concept

Havza Genelgesi ve Milli Bilincin Uyandırılması

Hints

1
Bu genelge Samsun'dan sonra yayımlanan ve halkı sokağa, mitinglere davet eden ilk belgedir.

Practice More

Havza Genelgesi ile Amasya Genelgesi arasındaki farkları (bilinç uyandırma vs. yöntem belirleme) karşılaştıran bir çalışma yapabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 405Question

Milli Mücadele’nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu’da düzenlenen Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, bölgedeki Yunan işgaline karşı halkı silahlı direnişe çağırmış ve Batı Cephesi'nin kurulmasında belirleyici rol oynamışlardır. Ancak bu kongreler, siyasi vizyonları ve devletin geleceği hakkındaki yaklaşımları bakımından Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğindeki Erzurum ve Sivas kongrelerinden belirgin bir şekilde ayrılmaktadır.

Buna göre, Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini Erzurum ve Sivas kongrelerinden ayıran temel siyasi fark aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Padişah ve Halife’ye bağlılık bildirerek 'milli egemenlik' ilkesine kararlarında yer vermemeleri

Answer

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin, Erzurum ve Sivas kongrelerinden en temel siyasi farkı, saltanat ve hilafet makamına sadık kalmaları ve 'milli egemenlik' (milli irade) ilkesini hedef olarak belirlememiş olmalarıdır.
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri, askeri açıdan Batı Cephesi'nin örgütlenmesinde hayati rol oynamış olsa da, siyasi olarak muhafazakar bir tutum sergilemişlerdir. Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlık ettiği Amasya, Erzurum ve Sivas süreçlerinde 'Milli Egemenlik' ve 'Milli İrade' vurgusu yapılarak ileride kurulacak yeni devletin sinyalleri verilirken; Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinde saltanat ve hilafet makamına olan bağlılık defalarca teyit edilmiş, halkın direnme amacı sadece işgalciyi bölgeden atmak olarak tanımlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Kongrelerin kapsamını belirleme
Balıkesir ve Alaşehir kongreleri sadece Batı Anadolu direnişini kapsayan bölgesel hareketlerdir.
Soruda istenen siyasi ayrımın temelini yerellik ve ulusallık arasındaki fark oluşturur.
2
Siyasi hedefleri karşılaştırma
Erzurum ve Sivas hattı 'Milli Egemenlik' ve yeni bir yönetim vurgusu yaparken, yerel kongreler saltanatı kurtarmayı amaçlar.
Balıkesir/Alaşehir kararlarında 'Padişaha bağlılık' metinlerde açıkça ifade edilmiştir.
3
Doğru farkı saptama
A seçeneğindeki ifade bu siyasi ayrımı tam olarak karşılamaktadır.
Yerel kongrelerin askeri başarısı yüksek olsa da siyasi olarak geleneksel yapıyı korumuşlardır.

Key Concept

Yerel Kongrelerin Siyasi Karakteri

Hints

1
Mustafa Kemal Paşa'nın bu kongrelere katılmadığını ve kongrelerin 'bölgesel' bir yapıya sahip olduğunu hatırlayın.
2
Erzurum ve Sivas kongrelerinde vurgulanan 'Milli Egemenlik' kavramı, rejimi (yönetim şeklini) değiştirme sinyalidir. Yerel kongrelerde bu vizyon var mıdır?
3
Batı Anadolu kongreleri, İstanbul Hükümeti'nin tepkisizliğine kızsa da, Padişah ve Halife'nin esir olduğuna inanarak onu kurtarmak için savaşmıştır.

Practice More

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin Batı Cephesi'ndeki 'Kuvayı Milliye' birliklerinin iaşe ve ikmali üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kongrelerin katılımcı profili ve alınan kararların hitap ettiği kitleyi karşılaştırarak 'ulusal-siyasi' ve 'bölgesel-askeri' ayrımını yapabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 406Question

Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî kararları, Erzurum ve Sivas Kongrelerinde belirlenen millî sınırların ve bağımsızlık şartlarının Osmanlı hukuk sisteminde resmîleşmiş halidir. Bu belgede yer alan "Kendi istekleriyle ana vatana katılmış olan Kars, Ardahan ve Batum için gerekirse tekrar halk oylamasına başvurulabilir." maddesinin temel amacı ve bu kararların Meclis'te kabul edilmesinin ardından yaşanan en önemli siyasi gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Wilson İlkeleri'ne dayanarak bölgenin Türk toprağı olduğunu uluslararası alanda kanıtlamak - İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi

Answer

Halk oylaması maddesinin amacı Wilson İlkeleri çerçevesinde bölgenin aidiyetini demokratik yolla kanıtlamaktır; kararların sonucu ise İstanbul'un resmen işgalidir.
Doğru yanıt olan seçenek, halk oylaması maddesinin Wilson İlkeleri'ndeki 'kendi kaderini tayin hakkı' (self-determinasyon) ile olan ilişkisini doğru kurmuştur. Millî Mücadele taraftarları, bu bölgelerdeki Türk nüfusun çoğunluğuna güvendikleri için referandumdan çekinmemişlerdir. Ayrıca, bu bağımsızlık bildirisinin Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmesi, İtilaf Devletleri'nin 16 Mart 1920'de İstanbul'u resmen işgal etmesine ve Mebusan Meclisi'ni basarak dağıtmasına neden olmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Misak-ı Millî'deki 'referandum' (halk oylaması) maddesini analiz et.
Kars, Ardahan, Batum (Elviye-i Selase), Batı Trakya ve Arap toprakları için halk oylaması öngörülmüştür.
Bu bölgelerde Türk/Müslüman nüfusun çoğunlukta olduğuna güvenilmekte ve Wilson İlkeleri'ne uygun bir meşruiyet zemini aranmaktadır.
2
Belgenin kabul edildiği kurumu ve siyasi bağlamı belirle.
Son Osmanlı Mebusan Meclisi (28 Ocak 1920).
Meclisin bağımsızlık yönünde aldığı bu radikal karar, İtilaf Devletleri'nin planlarını bozmuştur.
3
Kararların sonucunu (tepkiyi) değerlendir.
16 Mart 1920'de İstanbul'un resmen işgali.
İtilaf Devletleri, Misak-ı Millî kararlarını geri aldırmak için baskı kurmuş, başaramayınca Meclisi dağıtıp şehri işgal etmiştir.

Key Concept

Misak-ı Millî'nin Meşruiyet Zemini ve Siyasi Sonuçları

Hints

1
Misak-ı Millî kararlarını 'KAPSAR' şifresiyle (Kapitülasyonlar, Azınlıklar, Plevne-Boğazlar, Sınırlar, Araplar, Referandum) hatırlamaya çalışın.
2
Referandum (halk oylaması) maddesi, o dönemde uluslararası alanda geçerli olan Wilson İlkeleri'ne uygun bir savunma aracıdır.
3
Mebusan Meclisi'nin bu kararları alması üzerine İtilaf Devletleri'nin İstanbul'daki meclis binasını basarak milletvekillerini sürgüne gönderdiğini düşünün.

Practice More

İstanbul'un işgalinin Anadolu'da yarattığı tepkiyi ve TBMM'nin açılış sürecine etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 407Question

Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a çıktıktan sonra Anadolu'daki askeri ve mülki amirlere gönderdiği Havza Genelgesi ile halkın işgallere karşı protesto mitingleri düzenlemesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine telgraflar çekilmesini istemiştir. Ancak bu talimatların yanında, gösteriler sırasında Hristiyan halka karşı herhangi bir saldırı veya düşmanlık yapılmaması konusunda da kesin bir uyarıda bulunmuştur.

Genelgede yer alan bu "azınlıklara yönelik kötü muameleden kaçınılması" uyarısının temel stratejik amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İtilaf Devletleri'nin, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesini bahane ederek yeni işgaller başlatmasını önlemek

Answer

İtilaf Devletleri'nin, Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesini bahane ederek yeni işgaller başlatmasını önlemek
Doğru yanıt olan seçenek, Milli Mücadele'nin başlangıcındaki 'haklılık' zeminini koruma çabasını yansıtır. Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesi, İtilaf Devletleri'ne Anadolu'yu tamamen işgal etme imkanı tanıyan ucu açık bir maddedir. Mustafa Kemal Paşa, halkın haklı tepkilerini dile getirirken azınlıklara zarar verilmemesini isteyerek, İtilaf Devletleri'nin bu maddeye dayanarak yeni bölgeleri işgal etmesini engellemeyi amaçlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'nin içeriğini analiz et
Genelge halkı mitinglere ve protestolara çağırırken, azınlıklara dokunulmamasını emreder.
Milli bilincin uyandırılması hedeflenirken harekatın meşruiyetinin korunması gerekir.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın 77. maddesini hatırla
77. madde: 'İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit eden bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal edebilecektir.'
Bu madde işgallere hukuki kılıf uydurmak için kullanılan en tehlikeli maddedir.
3
Talimat ile madde arasındaki bağı kur
Eğer mitinglerde azınlıklara zarar verilirse, İtilaf Devletleri 'güvenliğimiz tehlikede' diyerek Mondros'un 77. maddesini işletebilirlerdi.
Bu uyarı, düşmana beklediği kozu vermemek için yapılmış diplomatik ve stratejik bir hamledir.

Key Concept

Hukuki Meşruiyet ve Stratejik Savunma

Hints

1
Mustafa Kemal, Milli Mücadele'nin her adımında uluslararası hukuku ve anlaşma metinlerini dikkate almıştır.
2
Mondros Ateşkes Antlaşması'nın Anadolu'nun her yerini işgale açık hale getiren o meşhur 'stratejik nokta' maddesini düşünün.
3
İtilaf Devletleri'nin 'Burada karışıklık var, güvenliğimiz tehlikede' diyerek yeni yerleri işgal etmesine engel olmak hedeflenmiştir.

Practice More

Havza Genelgesi ile Amasya Genelgesi arasındaki en temel fark olan 'kişisellikten çıkma' ve 'milli bilincin uyandırılması' konularını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 408Question

İtilaf Devletleri, 1616 Mart 19201920 tarihinde İstanbul’u resmen işgal ettikten sonra yayımladıkları bildiride; işgalin geçici olduğunu, niyetlerinin saltanat makamının nüfuzunu kırmak değil aksine güçlendirmek olduğunu iddia etmiş; ancak bildirinin devamına "Anadolu’da isyan ve karışıklıklar devam ederse İstanbul’un Türklerden alınabileceği" maddesini eklemişlerdir.

İtilaf Devletleri’nin bildiriye bu tehditkar ifadeyi ekleyerek ulaşmak istediği temel stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Millî Mücadele hareketini halk nezdinde payitahtın elden çıkmasına neden olacak bir suçlu olarak gösterip direnişin sosyal tabanını zayıflatmak

Answer

Millî Mücadele hareketini halk nezdinde payitahtın elden çıkmasına neden olacak bir tehdit olarak gösterip direnişin sosyal tabanını zayıflatmak
İtilaf Devletleri, yayımladıkları bildiride yer alan tehditlerle Anadolu’daki hareketi 'İstanbul’u tehlikeye atan sorumsuz bir grup' olarak lanse etmiştir. Buradaki asıl strateji, halkın Saltanat makamına olan sadakatini kullanarak Mustafa Kemal Paşa ve Temsil Heyeti’ne olan desteği sona erdirmek ve millî birliği içten çökertmektir.

Step-by-Step Solution

1
Bildiride yer alan 'İstanbul'un Türklerden alınabileceği' ifadesinin bağlamını analiz edin.
Bu ifade, doğrudan Anadolu'daki direnişin (isyan ve karışıklık olarak nitelenen) devamına bağlanmıştır.
İtilaf Devletleri, işgale meşruiyet kazandırmak ve sorumluluğu direnişçilere yüklemek istemektedir.
2
Bu ifadenin halk üzerindeki olası etkisini değerlendirin.
Halk için kutsal ve merkezi olan İstanbul'un kaybı tehdidi, bir 'günah keçisi' arayışına iter.
İtilaf Devletleri halkın dinî ve geleneksel bağlılıklarını Millî Mücadele'ye karşı kullanmayı planlamaktadır.
3
İtilaf Devletleri'nin böl-yönet stratejisini belirleyin.
Millî Mücadele halk nezdinde 'vatanı kurtaran' değil, 'başkenti tehlikeye atan' bir hareket gibi gösterilmeye çalışılmıştır.
Direnişin halk desteği kesilirse Anadolu hareketinin askeri ve siyasi gücü zayıflayacaktır.

Key Concept

İstanbul'un İşgali ve İtilaf Devletleri'nin Psikolojik Harp Yöntemleri

Hints

1
İtilaf Devletleri bildiride neden hem 'Saltanatı koruyoruz' deyip hem de 'İstanbul'u elinizden alırız' tehdidini savurmuş olabilir?
2
Halkın başkente ve padişaha olan bağlılığını düşünün. Eğer direniş devam ederse başkentin kaybedileceği söylenirse halkın direnişçilere olan tepkisi ne olur?
3
Bu bir psikolojik baskı yöntemidir. Amaç, halkı Mustafa Kemal ve arkadaşlarına karşı kışkırtarak Millî Mücadele'yi halktan koparmaktır.

Practice More

İşgal sonrası Mustafa Kemal'in aldığı önlemleri (Geyve ve Ulukışla demiryollarının tahribi gibi) inceleyerek direnişin bu baskıya nasıl yanıt verdiğini analiz edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 409Question

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde toplanan Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri; Batı Anadolu'da asker toplama, vergi koyma ve cepheleri yönetme gibi bir devletin yürütme yetkilerini fiilen kullanmış, adeta sivil ve askeri bir idare kurmuşlardır. Bu yönleriyle birer yerel hükümet gibi hareket etmelerine rağmen, bu kongrelerin Erzurum ve Sivas kongrelerinden ayrılan temel siyasi niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ulusal egemenliğe dayalı yeni bir devlet düzenini hedeflemek yerine, kurtuluş stratejilerini saltanat ve hilafet makamına bağlılık çerçevesinde bölgesel savunmayla sınırlandırmaları

Answer

Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, yürütme yetkilerini kullanmalarına rağmen siyasi vizyon olarak ulusal egemenliği değil, bölgesel kurtuluşu ve saltanata bağlılığı esas almışlardır.
Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri, Batı Anadolu'da çok güçlü bir idari yapı kurmalarına rağmen, bu çabalarını 'bölgesel kurtuluş' ile sınırlı tutmuşlardır. Erzurum ve Sivas kongrelerinin aksine, açıkça 'ulusal egemenlik' veya 'yeni bir hükümet kurma' vizyonu ortaya koymamış, kararlarında padişah ve halifeye bağlılıklarını teyit ederek mevcut Osmanlı düzenini koruma refleksi göstermişlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Kongrelerin idari yetkilerini analiz etme
Balıkesir ve Alaşehir Kongreleri'nin vergi toplama ve asker alma gibi 'devlet benzeri' yetkiler kullandığı görülür.
Bu durum, bölgedeki otorite boşluğunu doldurmak ve direnişi kurumsallaştırmak için yapılmıştır.
2
Siyasi hedeflerin karşılaştırılması
Mustafa Kemal önderliğindeki Erzurum ve Sivas kongrelerinde 'Milli Egemenlik' vurgusu varken, bu yerel kongrelerde 'Saltanat ve Hilafet' makamına sadakat ön plandadır.
Yerel kongrelerin temel amacı, rejimi değiştirmek değil, mevcut düzeni işgalden kurtarmaktır.
3
Kapsam değerlendirmesi yapma
Erzurum ve Sivas 'ulusal' iken, Balıkesir ve Alaşehir 'bölgesel' ölçekte kalmıştır.
Bu fark, direnişin odak noktası ve siyasi meşruiyet kaynağı arasındaki temel ayrımı gösterir.

Key Concept

Bölgesel Kongrelerin Siyasi Niteliği ve Sınırlılıkları

Hints

1
Bu kongrelerin odak noktası 'ulusal' değil, 'bölgesel' (Batı Anadolu) savunmadır.
2
Kongre kararlarında İstanbul'daki makama (Padişahlık) karşı tutumu düşünün.
3
Erzurum ve Sivas kongreleri yeni bir devletin temellerini (ulusal egemenlik) atarken, bu kongreler mevcut düzeni işgalden kurtarmayı amaçlayan yerel birer direnç odağıdır.

Practice More

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin Batı Cephesi'nin oluşumundaki rolünü ve Mustafa Kemal'in bu kongrelere neden katılmadığını araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 410Question

Sivas'taki çalışmalarını tamamlayan Temsil Heyeti'nin Batı'ya doğru hareket ederek Ankara'yı merkez seçmesi, Milli Mücadele'nin stratejik ağırlık merkezinin değiştiğini göstermektedir. Bu seçimde Ankara'nın coğrafi konumu kadar, bölgedeki askeri ve siyasi dengeler de titizlikle gözetilmiştir. Buna göre, Ankara'nın Milli Mücadele'nin merkezi olarak belirlenmesinde etkili olan aşağıdaki gerekçelerden hangisi, bu kararın 'operasyonel' ve 'stratejik' hedefleri arasında gösterilemez?

Show answer & explanation

Answer: Batı Anadolu'daki düzensiz birliklerin (Kuva-yı Milliye) tasfiye edilerek merkezi bir düzenli ordunun derhal kurulması

Answer

Batı Anadolu'daki düzensiz birliklerin (Kuva-yı Milliye) tasfiye edilerek merkezi bir düzenli ordunun derhal kurulması
Temsil Heyeti'nin Ankara'ya geliş tarihi olan 2727 Aralık 19191919'da temel amaç, İstanbul'da açılacak olan Mebusan Meclisi'ni denetlemek ve Batı Cephesi'ndeki Kuva-yı Milliye birlikleri arasındaki dağınıklığı gidererek koordinasyonu sağlamaktır. Düzensiz birliklerin (Kuva-yı Milliye) tasfiye edilmesi ve merkezi bir düzenli ordunun kurulması ise ancak 19201920 yılının sonlarında gündeme gelmiş bir konudur. Dolayısıyla Ankara'nın seçilmesinde o an için böyle bir 'derhal kuruluş' hedefi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Temsil Heyeti'nin Ankara'ya geliş tarihini ve o dönemdeki önceliklerini belirlemek
2727 Aralık 19191919 tarihinde temel öncelik, Mebusan Meclisi ve Batı Cephesi direnişidir.
Zaman çizelgesindeki yerini bilmek, kronolojik hataları önler.
2
Düzenli ordunun kuruluş sürecini analiz etmek
Düzenli ordu, 19201920 yılının sonlarında, Gediz Taarruzu'ndaki başarısızlıktan sonra kurulmuştur.
Ankara'ya geliş tarihi ile ordu kuruluşu arasındaki zaman farkını tespit etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki askeri, siyasi ve lojistik gerekçeleri karşılaştırmak
Diğer seçenekler 19191919 sonundaki stratejik ihtiyaçları karşılarken, ordunun kurulması süreci henüz başlamamıştır.
Ankara'nın seçim nedenlerini 'koordinasyon' ve 'kuruluş' aşamaları olarak ayırmak çözümü kolaylaştırır.

Key Concept

Temsil Heyeti'nin Ankara'yı seçme nedenleri ve Milli Mücadele kronolojisi

Hints

1
Ankara'nın merkez seçilmesindeki nedenleri coğrafi, askeri ve siyasi olarak gruplandırmayı deneyin.
2
Kuva-yı Milliye'den Düzenli Ordu'ya geçiş süreci ile Temsil Heyeti'nin Ankara'ya gelişi arasındaki zaman farkına odaklanın.
3
Düzenli ordu 19201920 yılının sonlarında kurulmuştur; oysa Temsil Heyeti Ankara'ya 19191919 yılının sonunda gelmiştir.

Practice More

Temsil Heyeti'nin Ankara'ya geldikten sonra çıkardığı Hakimiyet-i Milliye gazetesi ve Anadolu Ajansı'nın kuruluş amaçlarını inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemi: Olayların tarihlerini (19191919 sonu vs 19201920 sonu) karşılaştırarak seçeneklerdeki 'zaman uyumsuzluğunu' bulabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 411Question

Sivas'ta düzenlenen Komutanlar Toplantısı'nda, Meclis-i Mebusan'ın İstanbul'da toplanması kararlaştırılmış; ancak Temsil Heyeti'nin meclis çalışmalarını yakından izleyebilmesi ve aynı zamanda Batı Cephesi'ndeki gelişmelere müdahale edebilmesi için merkezini daha batıya taşıması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu doğrultuda Temsil Heyeti, 2727 Aralık 19191919 tarihinde Ankara'ya gelmiştir.

Buna göre Ankara'nın Milli Mücadele'nin merkezi olarak tercih edilmesindeki temel stratejik gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi denetim mekanizmasını ve askeri komuta merkezini tek bir güvenli noktada birleştirme isteği

Answer

Siyasi denetim mekanizmasını ve askeri komuta merkezini tek bir güvenli noktada birleştirme isteği
Ankara'nın merkez olarak seçilmesindeki asıl neden; İstanbul'da açılacak olan Mebusan Meclisi'nin çalışmalarını kontrol edebilecek kadar İstanbul'a yakın olması, aynı zamanda Batı Cephesi'ndeki askeri harekatı demiryolu ve telgraf ağları sayesinde etkili bir şekilde koordine edebilecek güvenli bir konumda bulunmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Temsil Heyeti'nin Ankara'ya taşınma kararının arkasındaki temel ihtiyaçları belirlemek
İstanbul'daki meclis faaliyetlerini takip etmek ve Batı'daki askeri cepheyi yönetmek ihtiyaçları saptanır.
Ankara'nın seçimi tesadüfi değil, stratejik bir ihtiyaç sonucudur.
2
Ankara'nın sağladığı coğrafi ve lojistik avantajları değerlendirmek
Demiryolu, telgraf hatları ve işgal edilmemiş güvenli konumu tespit edilir.
Ulaşım ve haberleşme imkanları koordinasyon için esastır.
3
Bu faktörlerin bir araya gelerek oluşturduğu stratejik amacı sonuçlandırmak
Hem siyasi hem askeri denetimin tek bir merkezde toplandığı belirlenir.
Milli Mücadele'nin tek elden yönetilmesi başarının anahtarıdır.

Key Concept

Milli Mücadele'de stratejik merkez seçimi ve koordinasyon

Hints

1
Temsil Heyeti'nin hem siyasi (İstanbul) hem de askeri (Batı Cephesi) gelişmelere aynı anda hakim olmak istediğini düşünün.
2
Ankara'nın harita üzerindeki konumunun, o dönemdeki iki sıcak bölge olan İstanbul ve Batı Anadolu'ya olan mesafesini değerlendirin.
3
Demiryolu ağının Ankara'da bitmesi ve telgraf şebekesinin gelişmişliğinin 'yönetim' ve 'koordinasyon' açısından önemini hatırlayın.

Practice More

Temsil Heyeti'nin Ankara'daki ilk faaliyetlerinden biri olan Hakimiyet-i Milliye gazetesinin çıkarılma nedenlerini araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 412Question

Milli Mücadele'nin hazırlık evresinde yayımlanan Havza Genelgesi, yerel direniş hareketlerini ortak bir milli bilinç etrafında toplama amacı taşıyan ilk kapsamlı belgedir. Mustafa Kemal Paşa bu genelge ile işgallere karşı gösterilen tepkinin bireysel kalmamasını ve tüm yurda yayılmasını hedeflemiştir. Buna göre, Havza Genelgesi'nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, halkın fiilen sürece dahil edilmesini ve milli bir ruhun canlandırılmasını amaçlayan en temel girişimdir?

Show answer & explanation

Answer: İşgalleri kınamak amacıyla yurdun her yerinde büyük çaplı protesto mitinglerinin düzenlenmesi

Answer

İşgalleri kınamak amacıyla yurdun her yerinde büyük çaplı protesto mitinglerinin düzenlenmesi kararı, halkın sürece fiilen katılmasını ve milli bilincin uyanmasını sağlayan temel girişimdir.
Havza Genelgesi'nin asli görevi, uyuşmuş olan milli duyguları harekete geçirmektir. Bu doğrultuda yurdun her yerinde mitingler düzenlenmesi kararı, halkı işgallere karşı aktif birer katılımcı haline getirmiş ve Milli Mücadele'nin toplumsal meşruiyetini güçlendirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Havza Genelgesi'nin temel misyonunu belirleyin.
Genelgenin temel amacı, Mondros sonrası başlayan işgallere karşı 'milli bilinci' uyandırmaktır.
Milli Mücadele'nin başarıya ulaşması için halkın durumdan haberdar olması ve tepki göstermesi gerekmektedir.
2
Seçeneklerdeki eylemleri niteliklerine göre sınıflandırın.
Telgraflar idari/diplomatik, askeri kararlar lojistik, azınlık uyarısı ise stratejik birer adımdır.
Soruda 'halkın fiilen sürece dahil edilmesi' ve 'milli ruhun canlandırılması' vurgulanmaktadır.
3
Halkın toplu katılımını sağlayan eylemi seçin.
Mitingler, binlerce insanın aynı amaçla meydanlarda toplanmasını sağlayarak milli heyecanı en üst seviyeye çıkaran eylemdir.
Havza Genelgesi'nin tarihteki en büyük etkisi, mitingler yoluyla milli bilinci uyandırmış olmasıdır.

Key Concept

Milli Bilincin Uyandırılması

Hints

1
Havza Genelgesi'nin Milli Mücadele'deki en önemli katkısının 'milli bilinç' olduğunu hatırlayın.
2
Halkın sokaklara dökülmesini ve ortak bir heyecanla haykırmasını sağlayan eylemi düşünün.
3
Mustafa Kemal'in 'Sessiz kalmayın, sesinizi dünyaya duyurun' mesajının en somut uygulaması meydanlardaki gösterilerdir.

Practice More

Havza Genelgesi ile Amasya Genelgesi arasındaki 'kişisellikten çıkma' ve 'milli egemenliğe geçiş' farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 413Question

Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde 2828 Ocak 19201920 tarihinde kabul edilen Misak-ı Millî; Arap toprakları, Batı Trakya ve Elviye-i Selâse'de halk oylaması (referandum) yapılmasını öngörmüş; boğazlar, azınlık hakları, dış borçlar ve kapitülasyonlar konusunda 'tam bağımsızlık' şartlarını dünya kamuoyuna ilan etmiştir. Bu belge, Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararların bir devamı niteliğinde olmasına rağmen, metinde bu kongrelerin aksine 'ulusal egemenlik' (millî irade) kavramına doğrudan yer verilmemiştir.

Misak-ı Millî beyannamesinde 'ulusal egemenlik' ilkesine yer verilmemesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kararların, meşruiyetini padişah ve saltanat makamından alan Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiş olması

Answer

Misak-ı Millî'de ulusal egemenlik vurgusu yapılmamasının temel nedeni, bu kararların padişah ve saltanat makamına bağlı olan Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilmiş olmasıdır.
Doğru cevap, kararların alındığı kurumun niteliği ile ilgilidir. Osmanlı Mebusan Meclisi, meşrutiyetle yönetilen bir monarşinin kurumudur. Üyeleri padişaha sadakat yemini etmiş olan bu meclisin, padişahın egemenliğini halka devreden 'ulusal egemenlik' ilkesini kabul etmesi anayasal ve siyasal olarak mümkün değildir. Bu nedenle Misak-ı Millî, sadece 'milli bağımsızlık' (vatanın kurtuluşu) odaklı bir metin olarak kalmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metnin kabul edildiği kurumu analiz edin.
Misak-ı Millî, sivil kongrelerde değil, Osmanlı Devleti'nin resmi parlamentosunda kabul edilmiştir.
Kurumun hukuki kimliği, belgenin dilini ve sınırlarını belirler.
2
Meclis-i Mebusan'ın dayandığı anayasal temeli değerlendirin.
Meclis, Kanun-i Esasi'ye ve dolayısıyla padişahın otoritesine bağlıdır.
Saltanat otoritesine bağlı bir meclisin, padişahın yetkilerini devretmesini öngören 'ulusal egemenlik' kararını resmen ilan etmesi beklenemez.
3
Kongre kararları ile meclis kararlarını karşılaştırın.
Kongreler ihtilalci ve sivil olduğu için rejim değişikliğini (egemenlik) savunabilirken, resmi meclis sadece bağımsızlığı savunabilmiştir.
Milli Mücadele'nin bu aşamasında bağımsızlık (dış) ve egemenlik (iç) hedefleri farklı zeminlerde dile getirilmiştir.

Key Concept

Milli Bağımsızlık ve Milli Egemenlik Ayrımı

Hints

1
Kararların alındığı yerin bir 'saray meclisi' mi yoksa 'ihtilal kongresi' mi olduğunu düşünün.

Practice More

Misak-ı Millî sonrası İstanbul'un işgalinin meclisin dağılmasına ve TBMM'nin açılmasına (ulusal egemenliğin merkezine) nasıl zemin hazırladığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 414Question

Erzurum Kongresi, toplanış amacı ve delege yapısı bakımından Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgelerini kapsayan yerel bir organizasyon olmasına rağmen, aldığı kararlar itibarıyla tüm vatanı ilgilendiren ulusal bir beyanname niteliği taşımaktadır.

Buna göre Erzurum Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, Milli Mücadele'nin idari ve kurumsal bir temsil merkezi oluşturma çabası içerisinde olduğunu doğrudan kanıtlamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Doğu illerini temsil etmek üzere dokuz kişilik bir Temsil Heyeti'nin oluşturulması

Answer

Doğu illerini temsil etmek üzere dokuz kişilik bir Temsil Heyeti'nin oluşturulması seçeneği doğrudur.
Temsil Heyeti'nin (Heyet-i Temsiliye) oluşturulması, Milli Mücadele'nin yürütme gücünü temsil eden ve ileride hükümet gibi çalışacak olan idari bir kurulun hayata geçirilmesidir. Bu adım, hareketin kişisel bir direnişten kurumsal bir yapıya dönüştüğünü kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Soru kökündeki anahtar kavramları belirleyin.
'İdari ve kurumsal temsil merkezi' ifadesine odaklanılmalıdır.
Soru, kongrenin sadece fikir düzeyinde kalmayıp, bir yönetim mekanizması oluşturup oluşturmadığını sormaktadır.
2
Erzurum Kongresi kararlarını analiz edin.
Erzurum Kongresi'nde 'Temsil Heyeti' (Heyet-i Temsiliye) kurulmuş ve yetkileri Doğu Anadolu ile sınırlandırılmıştır.
Temsil Heyeti, İstanbul Hükümeti'ne alternatif bir yürütme organı işlevi görür.
3
Seçenekleri diğer kongre/genelge kararlarıyla karşılaştırın.
Cemiyetlerin birleşmesi Sivas, gerekçelerin belirlenmesi Amasya kararıdır. Sınırlar ve manda reddi ise Erzurum kararıdır ancak 'temsil merkezi' niteliği taşımazlar.
Kurumsal yapı ancak bir kurul veya heyet ile ispatlanabilir.

Key Concept

Erzurum Kongresi'nin Temsil Heyeti Aracılığıyla Kurumsallaşması

Hints

1
Soruda 'idari yapı' ve 'temsil merkezi' gibi kurumsal ifadeler aranmaktadır.
2
Milli Mücadele'nin ileride kuracağı hükümetin çekirdek yapısını düşünün.
3
Mustafa Kemal'in de başkanlığını yaptığı ve Erzurum'da temelleri atılan 'Heyet'e odaklanın.

Practice More

Erzurum Kongresi'nde kurulan Temsil Heyeti'nin Sivas Kongresi'nde nasıl bir değişim geçirdiğini (sayı ve yetki bakımından) inceleyiniz.
Estimated Time:55s
Question 415Question

Sivas Kongresi sonrasında Anadolu ve İstanbul arasındaki siyasi mücadelenin Temsil Heyeti lehine sonuçlanmasıyla Damat Ferit Paşa Hükümeti istifa etmiş, yerine Milli Mücadele'ye daha ılımlı bakan Ali Rıza Paşa Hükümeti kurulmuştur. Bu yeni dönemde İstanbul Hükümeti'ni temsilen Bahriye Nazırı Salih Paşa ile Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa arasında Amasya Görüşmeleri gerçekleştirilmiştir.

Buna göre Amasya Görüşmeleri'nin yapılmış olması, Milli Mücadele süreci açısından aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: İstanbul Hükümeti'nin, Temsil Heyeti'nin varlığını hukuki ve siyasi olarak resmen tanıdığının

Answer

İstanbul Hükümeti'nin, Temsil Heyeti'nin varlığını hukuki ve siyasi olarak resmen tanıdığının göstergesidir.
Doğru yanıt olan seçenek, Amasya Görüşmeleri'nin en temel diplomatik sonucunu ifade eder. İstanbul Hükümeti'nin bir bakanı (Salih Paşa) ile Temsil Heyeti'nin liderinin resmi olarak bir araya gelmesi, o güne kadar 'asi' olarak görülen Anadolu hareketinin artık İstanbul tarafından meşru bir muhatap olarak kabul edildiğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Sürecin analiz edilmesi
Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifası Temsil Heyeti'nin ilk siyasi zaferidir.
Sivas Kongresi sonrası Anadolu'nun İstanbul ile haberleşmeyi kesmesi hükümet değişikliğine yol açmıştır.
2
Tarafların belirlenmesi
Görüşmeye İstanbul Hükümeti adına Salih Paşa, Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal katılmıştır.
İki otoritenin karşılıklı görüşmesi eşit statüde olduklarını gösterir.
3
Hukuki sonucun çıkarılması
Görüşmelerin yapılması 'resmen tanınma' anlamına gelir.
Bir devletin resmi bir heyetle masaya oturması, o heyetin meşruiyetini kabul ettiğini kanıtlar.

Key Concept

Hukuki Tanınma (Amasya Görüşmeleri)

Hints

1
Bir devletin veya hükümetin, muhalif bir grubu resmi olarak muhatap alıp masaya oturması ne anlama gelir?
2
Bu olay öncesinde Damat Ferit Paşa Anadolu hareketini yasa dışı görüp ezmeye çalışırken, yeni hükümetin görüşme talep etmesi tavır değişikliğini gösterir.
3
Görüşmeler sonucunda taraflar protokoller imzalamıştır. Bu durum Temsil Heyeti'nin hukuki varlığının resmen kabul edildiğinin kanıtıdır.

Practice More

Amasya Görüşmeleri'nde kabul edilen protokollerden hangisinin İstanbul Hükümeti tarafından fiilen uygulandığını (Mebusan Meclisi'nin açılması) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 416Question

Sivas Kongresi (44-1111 Eylül 19191919), Erzurum Kongresi'nde alınan kararları genişleterek ulusallaştırmış ve Millî Mücadele hareketini tek bir merkezden yönetilecek kurumsal bir yapıya dönüştürmüştür. Kongre sürecinde, hareketin sesini duyurmak amacıyla I˙radeiİrade-i MilliyeMilliye gazetesinin çıkarılmasına karar verilmiş, tüm cemiyetler tek çatı altında toplanmış ve Temsil Heyeti'nin yetki alanı tüm vatanı kapsayacak şekilde genişletilmiştir.

Buna göre, Sivas Kongresi'nde gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, Heyet-i Temsiliye'nin bir hükümet gibi hareket ederek yürütme yetkisini fiilen kullandığının en açık kanıtıdır?

Show answer & explanation

Answer: Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Umum Kuvayı-milliye Komutanlığına atanması

Answer

Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi Umum Kuvayı-milliye Komutanlığına atanması seçeneği, Heyet-i Temsiliye'nin yürütme yetkisini bir hükümet gibi kullandığının kanıtıdır.
Hükümetler, devletin yürütme (icra) organıdır. Bir kurula 'hükümet gibi' denilebilmesi için onun atama yapma, bütçe yönetme veya ordu sevki gibi görevleri yerine getirmesi gerekir. Sivas Kongresi'nde Ali Fuat Paşa'nın Batı Cephesi'ne atanması, Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'nden bağımsız olarak bir atama yapmasıdır ve bu durum yürütme yetkisinin fiilen kullanıldığını gösteren en somut KPSS bilgisidir.

Step-by-Step Solution

1
Sivas Kongresi'nin kurumsal niteliğini analiz etme.
Kongre'nin Erzurum'dan farklı olarak tam yetkili bir Heyet-i Temsiliye oluşturduğunu belirlemek.
Sivas Kongresi, hareketi ulusallaştırmış ve bir yönetim merkezi kurmuştur.
2
Devlet güçleri (yasama, yürütme, yargı) arasındaki ayrımı hatırlama.
Yürütme gücünün 'atama yapma, kanunları uygulama ve orduyu yönetme' gibi işlevleri olduğunu tespit etmek.
Soruda istenen 'hükümet gibi hareket etme' özelliğini ancak yürütme faaliyetiyle eşleştirebiliriz.
3
Ali Fuat Paşa'nın atanmasını değerlendirme.
Temsil Heyeti'nin bir komutanı bir cepheye atamasının, yürütme yetkisinin fiilen kullanılması olduğunu saptamak.
Atama yapmak, klasik bir hükümet (icra) fonksiyonudur.

Key Concept

Temsil Heyeti'nin Yürütme Yetkisi

Hints

1
Bir yapının 'hükümet' gibi davranması için, devletin üç temel gücünden (yasama, yürütme, yargı) hangisini kullandığına dikkat etmelisin.
2
Yürütme gücü, kararları hayata geçirmek ve kamu görevlerine (askerî veya sivil) atama yapmak demektir.
3
Temsil Heyeti'nin Ali Fuat Paşa'yı Batı Cephesi'ne göndermesi, İstanbul Hükümeti'nin yetkisinde olan bir atama işlemini kendisinin üstlendiğini kanıtlar.

Practice More

Sivas Kongresi'nden sonra Temsil Heyeti'nin İstanbul Hükümeti'ne karşı kazandığı ilk siyasi başarıyı (Damat Ferit Paşa Hükümeti'nin istifası) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 417Question

Mustafa Kemal Paşa’nın; Rauf Orbay, Refet Bele ve Ali Fuat Cebesoy ile birlikte hazırladığı, Kâzım Karabekir ve Mersinli Cemal Paşa’nın da telgrafla onayını aldığı 2222 Haziran 19191919 tarihli Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin yol haritası olarak kabul edilir.

Buna göre Amasya Genelgesi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, Kurtuluş Savaşı’nın "yöntemini" belirleyen ve gelecekte "millî egemenlik" ilkesine dayalı yeni bir yönetime geçileceğinin ilk işaretini veren maddedir?

Show answer & explanation

Answer: Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır.

Answer

Milletin bağımsızlığını yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır maddesi, hem mücadelenin yöntemini belirler hem de millî egemenliğe dayalı bir rejimin işaretini verir.
Doğru cevap olan 'Milletin bağımsızlığını, yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır' maddesi, Kurtuluş Savaşı'nın stratejisini çizer. Burada geçen 'karar' kelimesi, ileride saltanatın yerine millet iradesinin (cumhuriyetin) geçeceğinin üstü kapalı ve ilk ifadesidir. Bu yönüyle belge, sadece bir genelge değil, aynı zamanda bir 'ihtilal beyannamesi' niteliği taşır.

Step-by-Step Solution

1
Amasya Genelgesi'nin temel maddelerini kategorize et.
Genelgede 'Vatanın bütünlüğü...' ve 'İstanbul Hükümeti...' maddeleri 'gerekçe'; 'Milletin bağımsızlığını...' maddesi ise 'amaç ve yöntem' olarak belirlenmiştir.
Soruda istenen 'yöntem' ve 'egemenlik' kavramlarını bulmak için maddelerin içeriğini doğru analiz etmek gerekir.
2
'Milletin azim ve kararı' ifadesindeki kavramsal derinliği analiz et.
'Milletin azmi' mücadelenin nasıl başarılacağını (yöntem), 'milletin kararı' ise kararın halk tarafından verileceğini (millî egemenlik) ifade eder.
Milli egemenlik kavramı, kararın padişah veya bir azınlık yerine halka ait olmasıdır.

Key Concept

Amasya Genelgesi'nde Amaç, Gerekçe ve Yöntem Ayrımı

Hints

1
Bir maddenin 'yöntem' olması için mücadelenin kimin eliyle veya hangi güçle yapılacağını söylemesi gerekir.

Practice More

Erzurum Kongresi'nin Amasya Genelgesi'ndeki hangi madde doğrultusunda toplandığını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 418Question

Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde toplanan yerel kongreler, her ne kadar işgallere karşı direnişi örgütleseler de, siyasi ufukları ve bağımsızlık yöntemleri bakımından Erzurum ve Sivas gibi ulusal kongrelerden bazı nüanslarla ayrılmışlardır. Bu bağlamda 162516-25 Ağustos 19191919 tarihlerinde düzenlenen Alaşehir Kongresi'nde kabul edilen "Vatanın kurtuluşu için gerekirse İtilaf Devletleri’nin yardımına başvurulabileceği" kararı, aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?

Show answer & explanation

Answer: Bölgesel kurtuluş önceliğinin, tavizsiz ulusal bağımsızlık stratejisinin önüne geçebildiğinin

Answer

Bölgesel kurtuluş önceliğinin, tavizsiz ulusal bağımsızlık stratejisinin önüne geçebildiğinin
Alaşehir Kongresi, Yunan işgalinin yarattığı acil tehlike karşısında bölgeyi korumak adına, Sivas Kongresi'nin 'manda ve himaye kabul edilemez' şeklindeki katı ulusal bağımsızlık çizgisinden farklı olarak, gerekirse İtilaf Devletleri'nden bile yardım istenebileceğini kabul etmiştir. Bu durum, yerel kongrelerin 'bölgesel kurtuluş' kaygısının bazen genel 'ulusal bağımsızlık' stratejisinin önüne geçtiğinin veya ondan bağımsız bir yol izlediğinin göstergesidir.

Step-by-Step Solution

1
Kongre kararlarını analiz etme
Alaşehir Kongresi'nde vatanın kurtuluşu için İtilaf Devletleri'nden dahi yardım istenebileceği yönünde bir karar alınmıştır.
Bu karar, kongrenin siyasi olarak ne kadar pragmatik ve yerel odaklı olduğunu anlamak için kritiktir.
2
Ulusal hareketin temel ilkeleriyle karşılaştırma
Erzurum ve Sivas kongreleri 'manda ve himayeyi' kesin olarak reddederek tam bağımsızlık vurgusu yaparken, Alaşehir daha esnek bir tutum sergilemiştir.
Yerel kongrelerin ulusal merkezden bağımsız hareket edebilme potansiyelini ölçmek.
3
Bölgesel koşulları değerlendirme
Yunan işgalinin yarattığı acil tehlike, Alaşehir Kongresi delegelerini her türlü desteği mubah gören bir 'kurtuluş' anlayışına itmiştir.
Kararın arkasındaki temel motivasyonu (yerellik ve aciliyet) belirlemek.

Key Concept

Yerel Kongrelerin Pragmatizmi ve Bölgeselliği

Hints

1
Alaşehir Kongresi'nin Sivas Kongresi'nden önce toplandığını ve yerel bir nitelik taşıdığını hatırlayın.
2
İtilaf Devletleri'nden yardım isteme fikri, tam bağımsızlık ilkesiyle mi yoksa yerel kurtuluş aciliyetiyle mi daha çok uyuşur?
3
Yerel kongrelerin 'milli egemenlik' yerine daha çok 'milli bağımsızlık' odaklı olduğunu, ancak bunu yaparken bazen bölgesel kaygılarla tavizkar görünebildiğini düşünün.

Practice More

Balıkesir ve Alaşehir kongrelerinin 'Saltanat ve Hilafet'e bağlılık' vurgusu ile Erzurum Kongresi'nin 'Milli İrade' vurgusu arasındaki farkı araştırın.
Estimated Time:1m 30s
Question 419Question

Amasya Genelgesi (2222 Haziran 19191919), Millî Mücadele'nin neden (gerekçe), hangi hedefle (amaç) ve nasıl (yöntem) yürütüleceğini belirten temel bir belgedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Amasya Genelgesi'nde yer alan Millî Mücadele'nin doğrudan gerekçe (neden) maddelerinden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı tehlikededir.

Answer

Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığının tehlikede olması Millî Mücadele'nin temel gerekçesidir.
Millî Mücadele'nin başlatılmasının birinci ve en temel nedeni (gerekçesi), vatanın ve bağımsızlığın işgaller altında tehlikede olmasıdır. Bu madde, direnmenin yasal ve mantıklı sebebini ortaya koyar.

Step-by-Step Solution

1
Kavram analizi yapın.
Gerekçe, bir eylemin neden yapıldığını açıklayan sebeptir.
Soruda mücadelenin başlatılma nedeni sorulmaktadır.
2
Amasya Genelgesi maddelerini sınıflandırın.
Vatanın bütünlüğü ve bağımsızlığın tehlikede olması ve İstanbul Hükümeti'nin görevini yapmaması 'Gerekçe' maddeleridir.
Milli Mücadele bu tehlikeyi ortadan kaldırmak için başlatılmıştır.

Key Concept

Amasya Genelgesi'nin Gerekçe, Amaç ve Yöntem Sınıflandırması

Hints

1
Gerekçe demek, 'Biz bu savaşı niye yapıyoruz?' sorusunun cevabıdır.

Practice More

Amasya Genelgesi'nin ikinci gerekçe maddesi olan 'İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamaması' maddesini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Question 420Question

İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edilmesi ve Mebusan Meclisi'nin dağıtılması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Ankara'da yeni bir meclisin açılacağını ilan etmiştir. Bu süreçte yayımladığı genelgelerde, açılacak meclisin amacını "Padişahı ve Halifeyi düştüğü esaretten kurtarmak" olarak ifade etmiştir.

Mustafa Kemal'in bu stratejik söylemiyle aşağıdakilerden hangisini "öncelikle" amaçladığı savunulabilir?

Show answer & explanation

Answer: Milli Mücadele hareketine halkın her kesiminden destek çekerek ulusal birliği muhafaza etmek

Answer

Milli Mücadele hareketine halkın her kesiminden destek çekerek ulusal birliği muhafaza etmek
İstanbul'un resmen işgal edilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'nin başkenti fiilen ve hukuken kontrol altına alınmıştır. Bu durum halkta büyük bir endişeye yol açmıştır. Mustafa Kemal, Anadolu'da yeni bir meclis kurarken halkın saltanat ve hilafete olan bağlılığını Milli Mücadele'nin lehine çevirmek istemiştir. 'Padişahı kurtarma' söylemi, direnişi saltanata karşı bir ayaklanma gibi değil, aksine devleti ve kutsal makamları kurtarma hareketi olarak göstererek geniş kitlelerin desteğini sağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Olayın analiz edilmesi
İstanbul'un resmen işgali ile milli iradenin merkezi olan Mebusan Meclisi işlevsiz kalmıştır.
Yasal ve siyasi bir boşluğun oluştuğunu tespit etmek gerekir.
2
Stratejik söylemin değerlendirilmesi
Mustafa Kemal'in saltanat ve hilafeti koruma vurgusu, halkın dini hassasiyetlerine hitap etmektedir.
Toplumda ayrışmayı önlemek ve her kesimi bağımsızlık ideali etrafında toplamak hedeflenmiştir.
3
Siyasi sonucun belirlenmesi
Bu söylem sayesinde TBMM'nin açılışı toplumun büyük kesimi tarafından meşru kabul edilmiştir.
Ulusal birliğin sağlanması, askeri başarının en önemli ön koşuludur.

Key Concept

Milli Mücadele'de Meşruiyet ve Milli Birlik

Hints

1
İşgalden sonra halkın moralini ve birliğini bozabilecek unsurları düşünün.
2
Mustafa Kemal'in o dönemde neden doğrudan bir 'Cumhuriyet' çağrısı yapmadığını değerlendirin.
3
Halkın büyük bir kısmının hala padişahı 'halife' ve en üst otorite olarak gördüğünü hatırlayın; bu kişileri Milli Mücadele'ye nasıl çekersiniz?

Practice More

İstanbul'un işgalinden sonra açılan TBMM'nin özellikleri ve çıkardığı ilk yasaları inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Süreci 'meşruiyet zemini' üzerinden okuyabilirsiniz. Eğer Mustafa Kemal 'Padişaha karşıyım' deseydi, işgalciler ve İstanbul hükümeti bu hareketi 'isyan' olarak kolayca yaftalayabilirdi.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 21 / 29Next
Milli Mücadele Hazırlık Dönemi — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 21 | Examkin